Stage | AI-gebaseerd duurzaamheidsbeheer in 6G 'cell-free' netwerken

Energiebesparing en duurzaamheid vormen een grote uitdaging voor mobiele netwerken, aangezien het energieverbruik voortdurend toeneemt door het toenemende mobiele netwerkverkeer. Hoewel er op diverse manieren wordt geprobeerd het energieverbruik van mobiele netwerken te beperken, zijn de radio-infrastructuur – en dan met name de zendmasten – de grootste energieverbruiker binnen het totale netwerk. Een veelbelovende nieuwe architectuur om een ​​lager energieverbruik te realiseren en tegelijkertijd de ‘spatial performance fairness’ te verbeteren in vergelijking met traditionele cellulaire netwerken, is die van 'cell-free'-netwerken (CFN).

CFN's bestaan ​​uit meerdere eenvoudige ‘Access Points’ (AP) met een laag vermogen die met behulp van netwerk planning ruimtelijk zijn verdeeld en gezien kunnen worden als een ‘distributed MIMO’ systeem. Meerdere van deze APs kunnen dan worden toegewezen aan een gebruiker om die gebruiker te bedienen. De intelligentie van het netwerk (bijvoorbeeld ‘clustering’, het inplannen van gebruikers en slaapstand beheer) bevindt zich in een gecentraliseerde ‘Central Processing Unit’ (CPU) die de APs coördineert en beheert. Omdat netwerken zijn ontworpen om piekverkeer te kunnen verwerken, kunnen sommige toegangspunten tijdens daluren in een slaapstand worden gezet om het energieverbruik van het netwerk te verminderen. Daarom worden er algoritmen voor slaapstand beheer ontwikkeld die de status (actief of een diepe of lichte slaapstand) van de APs dynamisch aanpassen aan de verkeersbelasting in het netwerk en zorgen dat het netwerk daarbij nog steeds voldoet aan de eisen voor ‘coverage’ en de ‘throughput performance’. Het doel van dit project is om 'deep reinforcement learning' (DRL) algoritmen toe te passen voor het slaapstand beheer van de APs. Voor de evaluaties wordt uitgegaan van een realistisch scenario, waarbij APs op lantaarnpalen in het centrum van Amsterdam worden geplaatst.

Tijdens dit project zullen een aantal kernactiviteiten worden uitgevoerd:

• Verkrijg inzicht in cell-free netwerken en DRL methodes.
• Ontwikkeling van een op DRL gebaseerd slaapstand beheer algoritme en de integratie daarvan in een bestaande simulator van een realistisch cell-free netwerk. Het ontwikkelde algoritme zal in de simulator worden geëvalueerd aan de hand van diverse scenario's en configuraties, waaronder scenario's die afwijken van de training scenario’s.
• Implementatie van een geavanceerde slaapstand beheer algoritme uit de literatuur, ter gebruik als vergelijking voor de evaluatie van het ontwikkelde, op DRL gebaseerde slaapstand beheer algoritme.
• Ontdek belangrijke inzichten met betrekking tot de prestaties van het algoritme, evenals de uitdagingen en voordelen van het gebruik van DRL in vergelijking met heuristische algoritmen.

Dit afstudeerproject vereist een nauwe samenwerking met medewerkers van TNO. Daarnaast wordt het project uitgevoerd in het kader van het omvangrijke, nationaal gefinancierde onderzoeksprogramma ‘Future Network Services’ (FNS), waarin meer dan 60 partners samenwerken tot halverwege 2030. Dit project vereist een samenwerking en/of regelmatige interactie met andere FNS-partners.

Voor dit afstudeerproject zijn we op zoek naar een masterstudent, bij voorkeur in de richting Elektrotechniek of Informatica. Kandidaten dienen kennis of interesse te hebben in mobiele netwerken, deep reinforcement learning en software ontwikkeling. De duur van het project is ​​9 maanden. De belangrijkste kwaliteiten die we zoeken, zijn:

• Voorkennis van of ervaring met concepten zoals 5G/6G en draadloze communicatie, evenals programmeerervaring in Python. Ervaring met deep reinforcement learning is gewenst maar niet verplicht.
• Vermogen om zelfstandig onderzoek te verrichten onder begeleiding/toezicht en om samen te werken met anderen in een flexibele en diverse omgeving.
• Uitstekende beheersing van het Engels, zowel mondeling als schriftelijk

Een stage bij TNO betekent werken in een omgeving waar inhoud en impact centraal staan. Je komt terecht in een kennisorganisatie waar onderzoek en praktijk samenkomen en waar experts samenwerken aan oplossingen voor actuele maatschappelijke en technologische vraagstukken.

Je stage is een periode om te ontdekken wat bij jou past, waar je goed in bent en wat je nog wilt leren. Je maakt deel uit van een professionele werkomgeving, leert hoe het er in de praktijk aan toegaat en krijgt de ruimte om ervaring op te doen die verder reikt dan alleen deze stage. Voor veel studenten is een stage dan ook een eerste stap om te ontdekken of TNO past als mogelijke volgende stap na de studie.

Verder bieden we je:

• Een professionele en innovatieve stageomgeving waarin je actief bijdraagt aan maatschappelijke en technologische vraagstukken, samen met toonaangevende experts in jouw vakgebied.
• Betrokken en persoonlijke begeleiding, met aandacht voor jouw leerdoelen, ontwikkeling en studieopdracht.
• Ruimte om jezelf te ontplooien: je doet relevante werkervaring op, ontwikkelt zowel je vakinhoudelijke als professionele vaardigheden en bouwt een waardevol netwerk op.
• Gebruik van een laptop en de faciliteiten die je nodig hebt om je werk goed te kunnen uitvoeren.
• Een passende stagevergoeding van € 615,- per maand bij een fulltime stage, voor wo-, hbo- en mbo‑studenten.
• Tot acht uur verlof per stagemaand bij een fulltime stage, zodat je je stage goed kunt combineren met je studie en privéleven.
• Een tegemoetkoming in je reiskosten als je geen recht hebt op een studentenreisproduct.
• Een gratis lidmaatschap van Jong TNO: het netwerk voor jonge collega’s, waar je andere TNO’ers ontmoet en kunt deelnemen aan sportactiviteiten, inhoudelijke en persoonlijke ontwikkelactiviteiten en sociale evenementen, zoals de jaarlijkse skireis.

Onze mensen vormen het hart van TNO. Hun nieuwsgierigheid, expertise en proactiviteit maken het mogelijk om impactvolle onderzoeken en innovaties te creëren voor duurzaam welzijn en welvaart van de samenleving. Daarom investeren wij in een inspirerende en inclusieve werkomgeving waarin collega’s kunnen excelleren, autonomie hebben en kunnen groeien.

Jouw talent en ambitie krijgen bij TNO alle ruimte. Je werkt samen met experts (zowel binnen als buiten TNO), je hebt toegang tot geavanceerde technologie en de vrijheid om te onderzoeken, te experimenteren en te vernieuwen. Onze kracht ligt in onafhankelijkheid, betrouwbaarheid en samenwerking. Door samen te werken met bedrijven en overheden en door verschillende perspectieven te verbinden, versterken we onze innovatiekracht. En we creëren verantwoord en betekenisvol resultaat. We vinden elkaar in verwondering en vindingrijkheid, en we zijn gedreven om grenzen te verleggen.

Bij TNO geloven we dat dit onze tijd is om de samenleving, de overheid en het bedrijfsleven sneller vooruit te helpen. Samen met gedreven collega’s zet je kennis om in concrete innovaties of ondernemingen die écht verschil maken. Door de kracht van wetenschap en ondernemerschap te bundelen. Druk jouw stempel op ónze tijd.

Je kunt reageren op deze stagevacature tot en met 18 augustus 2026. Gesprekken vinden plaats in september. Na je aanmelding ontvang je een bevestiging per e-mail.

TNO draagt zorg voor een passende stageovereenkomst. Mocht je vragen hebben over de inhoud van de stage of de procedure, dan kun je terecht bij de onderstaande contactpersoon.

Wanneer je bij ons start met een stage, vragen wij je ook om een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) aan te leveren.

Belangrijk om te weten voordat je solliciteert:

• Voor de start van de stage moet een stageovereenkomst worden getekend. Voor studenten van een Nederlandse hogeschool of universiteit maakt TNO gebruik van het UNL-template, aangevuld met enkele TNO‑specifieke afspraken. Voor studenten van buitenlandse onderwijsinstellingen en MBO‑opleidingen geldt de TNO‑stageovereenkomst. TNO tekent geen andere stageovereenkomsten.
• Voor de start van de stage zal de onderwijsinstelling schriftelijk moeten bevestigen dat:
  1. jij gedurende de stage bent ingeschreven bij de onderwijsinstelling, en;
  2. de stage plaatsvindt in het kader van de opleiding.

Deze bevestiging vindt plaats via ondertekening van het UNL‑template of formulieren die door TNO worden verstrekt.

• Stagiairs bij TNO moeten bij de start van de stage beschikken over een Nederlands woonadres. Het uitvoeren van stage-activiteiten vanuit het buitenland is niet mogelijk.
• Ben je een internationale student? Houd er dan rekening mee dat je vóór de start van de stage een BSN (Burgerservicenummer) nodig hebt. Het aanvragen hiervan kan enkele weken duren, dus zorg dat je hier op tijd mee begint.