Stage | Kunnen mijnbouwactiviteiten invloed hebben op tektonische aardbevingen?

Deze stage richt zich op de vraag of meer dan een eeuw steenkoolwinning en grondwateronttrekking van invloed zijn geweest op het moment waarop de aardbeving bij Roermond in 1992 plaatsvond. Dit was een van de grootste aardbevingen die ooit in Nederland en Noordwest-Europa is geregistreerd. Het onderwerp heeft zowel wetenschappelijke als maatschappelijke relevantie: inzicht in hoe menselijke activiteiten de spanningen in de aardkorst beïnvloeden kan bijdragen aan een beter begrip van aardbevingsrisico’s en duurzaam beheer van de ondergrond.

Je werkt samen met ons team van de Geologische Dienst Nederland aan de uitdaging om te kwantificeren hoe mijnbouwactiviteiten de spanningen op een belangrijke geologische breuk mogelijk hebben veranderd voordat de aardbeving plaatsvond. Door geologische, hydrogeologische, geomechanische en geofysische gegevens te combineren, draag je bij aan onderzoek dat ons inzicht vergroot in de wisselwerking tussen menselijke activiteiten en natuurlijke tektonische processen.

Je maakt deel uit van een multidisciplinaire onderzoeksomgeving waarin nieuwsgierigheid wordt gestimuleerd en nieuwe ideeën welkom zijn. Je krijgt de kans om expertise op te bouwen in de geowetenschappen, numerieke modellering en aardbevingsmechanica. Daarnaast verdiep je je verder in het onderwerp door deel te nemen aan bijeenkomsten met een expertteam dat zich bezighoudt met de na-ijlende effecten van de steenkoolwinning in Zuid-Limburg.

Tijdens deze stage onderzoek je of historische steenkoolwinning en mijnontwatering in de Nederrijnse Laagvlakte spanningsveranderingen hebben veroorzaakt die mogelijk van invloed zijn geweest op het optreden van de aardbeving bij Roermond in 1992.

Je werkt op het snijvlak van geologie, hydrogeologie, geomechanica en seismologie. Daarbij reconstrueer je de geschiedenis van mijnbouw en grondwateronttrekking in de Nederrijnse Laagvlakte en beoordeel je hoe deze menselijke activiteiten de spanningen in de ondergrond mogelijk hebben veranderd. Het project combineert literatuuronderzoek, analyse van geologische data, GIS-kartering en kwantitatieve geomechanische modellering.

Het project is opgebouwd uit verschillende fasen. Eerst reconstrueer je de geschiedenis van steenkoolwinning, mijnsluiting, grondwaterpompen en mijnontwatering in de Nederlandse en Duitse steenkoolvelden. Hiervoor verzamel en analyseer je ruimtelijke datasets over breukgeometrie, mijnbouwgebieden, steenkoolproductie, grondwateronttrekking, veranderingen in waterstanden door de tijd heen, en tektonische informatie over de Nederrijnse Laagvlakte en de Peelrandbreuk. Je gebruikt hiervoor GIS en geologische datasets.

In de volgende fase kwantificeer je mijnbouwgerelateerde spanningsveranderingen met relatief eenvoudige maar krachtige elastische modelleringsmethoden. Dit omvat het berekenen van spanningsverstoringen die zijn veroorzaakt door massaverwijdering als gevolg van steenkoolwinning en grondwateronttrekking.

Tot slot kwantificeer je hoe historische steenkoolwinning en grondwateronttrekking de spanningscondities in de ondergrond van de Nederrijnse Laagvlakte hebben veranderd. Dit doe je door geomechanische en poro-elastische modelleringsmethoden te combineren. Uiteindelijk beoordeel je of deze antropogene activiteiten de timing van de aardbeving bij Roermond in 1992 significant kunnen hebben beïnvloed via veranderingen in Coulomb-spanningen op de Peelrandbreuk. Deze analyses vormen de kern van de MSc-scriptie en zijn bedoeld om te resulteren in een volledig en wetenschappelijk waardevol afstudeerproject.

Afhankelijk van je interesses en voortgang kan deze laatste fase worden uitgebreid met meer geavanceerde analyses, zoals vergelijkingen met regionale tektonische spanningsopbouw of eindige-elementenmodellering van de bekkenstructuur van de Nederrijnse Laagvlakte.

Gedurende het project gebruik je tools zoals:

• Python (NumPy, SciPy, pandas, matplotlib);
• GIS-software (QGIS of ArcGIS);
• geologische en hydrogeologische databases;
• numerieke modelleringstools voor spanningsberekeningen.

Je vertaalt je bevindingen naar geologische interpretaties, spanningsmodellen, figuren, kaarten en uiteindelijk een MSc-scriptie. Mogelijk zijn er ook kansen om bij te dragen aan wetenschappelijke publicaties en conferentiepresentaties.

Tijdens de stage ontwikkel je vaardigheden op het gebied van:

• geomechanica;
• hydrogeologie;
• numerieke modellering;
• wetenschappelijk programmeren;
• GIS en ruimtelijke analyse;
• aardbevingsfysica;
• wetenschappelijke communicatie.

Je werkt binnen de Geologische Dienst Nederland en hebt contact met onderzoekers die werken aan geïnduceerde seismiciteit, ondergrondprocessen, bodembeweging, grondwatersystemen en geomechanische modellering. Daarnaast krijg je de mogelijkheid om je eigen ideeën in te brengen binnen het team Mijnbouweffecten van de Adviesgroep Economische Zaken en Klimaat.

Voor deze stage zoeken we een masterstudent met een achtergrond in geowetenschappen, toegepaste aardwetenschappen, geofysica, hydrogeologie, geologische engineering, civiele techniek, natuurkunde of een verwante kwantitatieve discipline, met interesse in onderwerpen zoals aardbevingen, breukmechanica, hydrogeologie, geomechanica, numerieke modellering of geïnduceerde seismiciteit.

Het is prettig als je basiservaring hebt met één of meer van de volgende onderwerpen:

• Python of MATLAB;
• GIS-software, zoals QGIS of ArcGIS;
• data-analyse en visualisatie;
• numerieke modellering;
• geologie, geofysica, hydrogeologie of mechanica.

Ervaring met meer geavanceerde onderwerpen zoals eindige-elementenmodellering, poro-elasticiteit, Coulomb-spanningsmodellering of aardbevingsmechanica is echter niet vereist. Het project is bewust zo opgezet dat studenten de scriptie succesvol kunnen afronden en deze methoden tijdens de stage kunnen leren.

Het helpt als je nieuwsgierigheid, analytisch vermogen en de bereidheid meebrengt om complexe wetenschappelijke vraagstukken met kwantitatieve methoden te onderzoeken. We ondersteunen je graag bij het ontwikkelen van de onderdelen waarover je meer wilt leren.

De beoogde duur van de stage is ongeveer 6 tot 9 maanden, afhankelijk van de eisen van de universiteit en de omvang van het project. De exacte duur en inhoudelijke focus kunnen ook worden afgestemd op jouw interesses en achtergrond.

Het belangrijkste is dat we iemand zoeken die enthousiast is om een fascinerende wetenschappelijke vraag te onderzoeken:
Kan meer dan een eeuw steenkoolwinning en grondwateronttrekking het spanningsveld van de Nederrijnse Laagvlakte voldoende veranderen om het moment van optreden van een tektonische aardbeving te beïnvloeden?

Een stage bij TNO betekent werken in een omgeving waar inhoud en impact centraal staan. Je komt terecht in een kennisorganisatie waar onderzoek en praktijk samenkomen en waar experts samenwerken aan oplossingen voor actuele maatschappelijke en technologische vraagstukken.

Je stage is een periode om te ontdekken wat bij jou past, waar je goed in bent en wat je nog wilt leren. Je maakt deel uit van een professionele werkomgeving, leert hoe het er in de praktijk aan toegaat en krijgt de ruimte om ervaring op te doen die verder reikt dan alleen deze stage. Voor veel studenten is een stage dan ook een eerste stap om te ontdekken of TNO past als mogelijke volgende stap na de studie.

Verder bieden we je:

• Een professionele en innovatieve stageomgeving waarin je actief bijdraagt aan maatschappelijke en technologische vraagstukken, samen met toonaangevende experts in jouw vakgebied.
• Betrokken en persoonlijke begeleiding, met aandacht voor jouw leerdoelen, ontwikkeling en studieopdracht.
• Ruimte om jezelf te ontplooien: je doet relevante werkervaring op, ontwikkelt zowel je vakinhoudelijke als professionele vaardigheden en bouwt een waardevol netwerk op.
• Gebruik van een laptop en de faciliteiten die je nodig hebt om je werk goed te kunnen uitvoeren.
• Een passende stagevergoeding van € 615,- per maand bij een fulltime stage, voor wo-, hbo- en mbo‑studenten.
• Tot acht uur verlof per stagemaand bij een fulltime stage, zodat je je stage goed kunt combineren met je studie en privéleven.
• Een tegemoetkoming in je reiskosten als je geen recht hebt op een studentenreisproduct.
• Een gratis lidmaatschap van Jong TNO: het netwerk voor jonge collega’s, waar je andere TNO’ers ontmoet en kunt deelnemen aan sportactiviteiten, inhoudelijke en persoonlijke ontwikkelactiviteiten en sociale evenementen, zoals de jaarlijkse skireis.

Onze mensen vormen het hart van TNO. Hun nieuwsgierigheid, expertise en proactiviteit maken het mogelijk om impactvolle onderzoeken en innovaties te creëren voor duurzaam welzijn en welvaart van de samenleving. Daarom investeren wij in een inspirerende en inclusieve werkomgeving waarin collega’s kunnen excelleren, autonomie hebben en kunnen groeien.

Jouw talent en ambitie krijgen bij TNO alle ruimte. Je werkt samen met experts (zowel binnen als buiten TNO), je hebt toegang tot geavanceerde technologie en de vrijheid om te onderzoeken, te experimenteren en te vernieuwen. Onze kracht ligt in onafhankelijkheid, betrouwbaarheid en samenwerking. Door samen te werken met bedrijven en overheden en door verschillende perspectieven te verbinden, versterken we onze innovatiekracht. En we creëren verantwoord en betekenisvol resultaat. We vinden elkaar in verwondering en vindingrijkheid, en we zijn gedreven om grenzen te verleggen.

Bij TNO geloven we dat dit onze tijd is om de samenleving, de overheid en het bedrijfsleven sneller vooruit te helpen. Samen met gedreven collega’s zet je kennis om in concrete innovaties of ondernemingen die écht verschil maken. Door de kracht van wetenschap en ondernemerschap te bundelen. Druk jouw stempel op ónze tijd.

Je kunt reageren op deze stagevacature tot en met 2 september 2026. Na je aanmelding ontvang je een bevestiging per e-mail.

TNO draagt zorg voor een passende stageovereenkomst. Mocht je vragen hebben over de inhoud van de stage of de procedure, dan kun je terecht bij de onderstaande contactpersoon.

Wanneer je bij ons start met een stage, vragen wij je ook om een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) aan te leveren.

Belangrijk om te weten voordat je solliciteert:

• Voor de start van de stage moet een stageovereenkomst worden getekend. Voor studenten van een Nederlandse hogeschool of universiteit maakt TNO gebruik van het UNL-template, aangevuld met enkele TNO‑specifieke afspraken. Voor studenten van buitenlandse onderwijsinstellingen en MBO‑opleidingen geldt de TNO‑stageovereenkomst. TNO tekent geen andere stageovereenkomsten.
• Voor de start van de stage zal de onderwijsinstelling schriftelijk moeten bevestigen dat:
  1. jij gedurende de stage bent ingeschreven bij de onderwijsinstelling, en;
  2. de stage plaatsvindt in het kader van de opleiding.

Deze bevestiging vindt plaats via ondertekening van het UNL‑template of formulieren die door TNO worden verstrekt.

• Stagiairs bij TNO moeten bij de start van de stage beschikken over een Nederlands woonadres. Het uitvoeren van stage-activiteiten vanuit het buitenland is niet mogelijk.
• Ben je een internationale student? Houd er dan rekening mee dat je vóór de start van de stage een BSN (Burgerservicenummer) nodig hebt. Het aanvragen hiervan kan enkele weken duren, dus zorg dat je hier op tijd mee begint.