Ons werk

Digitale weerbaarheid van wapensystemen

Hoe we de inzetbaarheid van onze wapenplatforms beschermen door een geavanceerd digitaal pantser.

Fysieke onverwoestbaarheid is in de 21e eeuw niet meer voldoende om de continuïteit van militaire operaties te waarborgen. Hoofdwapensystemen als schepen, vliegtuigen en (pantser) voertuigen blijven doorgaans lang in gebruik, maar onze sensor-, wapen- en commandosystemen zitten vol ICT en om die tegen cyberdreigingen te beschermen is ook een up-to-date digitaal pantser nodig. Daarom zijn er binnen TNO ruim 120 experts samen met partners actief in multidisciplinair cybersecurityonderzoek.

De groeiende digitalisering van het slagveld

Sensor-, wapen- en commandosystemen worden steeds, beter, sneller, effectiever en vooral slimmer. De digitalisering bij onze krijgsmacht, maar ook bij de veiligheidsdiensten en haar leveranciers biedt enorme voordelen. Maar met die digitalisering groeit ook de digitale kwetsbaarheid van onze schepen, vliegtuigen, voertuigen én individuele militairen. Cyberdreigingen komen van alle kanten, van consumenten-virussen en cybercrime, tot geavanceerde cyberaanvallen van statelijke actoren en andere krijgsmachten.

Onze wapenplatforms vormen een bijzondere uitdaging in cybersecurity aangezien ze het altijd moeten blijven doen, zelfs onder de meest moeilijke, extreme omstandigheden. Hoe kunnen we de digitale weerbaarheid van de krijgsmacht en onze veiligheidsdiensten vergroten tegen dit spectrum aan dreigingen?

TNO helpt met het ontwikkelen van het digitaal pantser

TNO werkt al decennia als partner van Defensie en de defensie-industrie. Binnen het vakgebied van digitale weerbaarheid werken we over de hele beveiligingscyclus: preventie, detectie, respons en herstel, waarbij onze focus op de eerste twee ligt. TNO brengt zaken in beeld, maakt zaken duidelijk en ontwikkelt, waar de markt daar nog niet in voorziet, de benodigde technologie.

Als er bijvoorbeeld een nieuw marineschip aangeschaft gaat worden over tien jaar, is het vrij snel duidelijk hoe sterk de bepantsering moet zijn om bestand te zijn tegen bepaalde granaten. Maar vaak is niet meteen helder hoe sterk het digitaal pantser straks moet zijn. TNO pakt dit op en brengt met gefundeerd onderzoek en methodieken duidelijk in beeld waar zo’n digitaal pantser aan moet voldoen en hoe dat later in stand te houden is.

Preventie & detectie onder extreme omstandigheden: een zaak van veilig gedrag, ontwerp, analyses en innovatie

Veilig gedrag
In eerste instantie wil je een cyberaanval voorkomen of in de kiem smoren. Veel begint bij een bewustwording van medewerkers en leveranciers. Hoe bevorder je bijvoorbeeld veiliger gedrag. Het is verder essentieel dat ook leveranciers weten hoe ze veilig nieuwe systemen kunnen ontwikkelen.

Daarom ontwikkelt TNO in opdracht van Defensie en vaak samen met partners trainingen en workshops om kennis over te dragen en/of veiliger gedrag mogelijk te maken. Binnen dit TNO Cyberworkforce development programma maken we gebruik van een combinatie van kennis: van militaire operaties, cybersecurity technologie, gedragswetenschappen en het elektromagnetische spectrum.

Risicoanalyses en methodieken brengen zaken in beeld
TNO ontwikkelt methodieken voor Defensie om snel inzichtelijk te krijgen waar eventuele cyberrisico’s in het operationele domein zouden kunnen zijn en waar – eventueel met leveranciers samen- acties ondernomen moeten worden.

Security by design
Zoals het eerdere voorbeeld met het marineschip aangaf helpt TNO om veiligheidseisen voor cybersecurity bij grote trajecten direct te incorporeren in ontwerp en architectuur. Onze methodieken helpen om duidelijk cybersecurity-eisen in kaart te brengen en hoe die getoetst kunnen worden.

Ook veiligheid garanderen in een toekomst met quantumcomputers
Hoewel het nog even duurt voor er werkelijk een quantumcomputer is die cryptografie kan kraken, is het wel zaak nu actie te ondernemen. Alle vercijferde informatie die nu gecommuniceerd of opgeslagen wordt, kan bewaard worden om later gekraakt te worden met een quantum computer. Om ervoor te zorgen dat vertrouwelijke informatie langdurig veilig blijft, is TNO nu al bezig met het ontwikkelen van toepassingen die zowel bestand zijn tegen aanvallen met de huidige computer als de quantum computer; zogenaamde post-quantum cryptografie of quantum-safe cryptografie.

Geautomatiseerde preventie, detectie en respons
Cyberaanvallen zijn talrijk en worden in toenemende mate geautomatiseerd uitgevoerd, en dat is een gedeeld probleem in meerdere industrieën. Verdediging is door mensen alleen niet meer bij te benen. Geautomatiseerde, deels op artificial intelligence gebaseerde oplossingen, maken het mogelijk om kwetsbaarheden en ongewenste softwarepatches in een netwerk sneller te detecteren en gedeeltelijk automatisch af te handelen. TNO doet samen met partners veelvuldig onderzoek op het gebied van automated security en deze kennis is ook direct inzetbaar bij Defensie.

Monitoring en detectie onder extreme omstandigheden
Sensor-, wapen- en commandosystemen vormen een uitdagende tak in cyberbeveiliging. Ze hebben een lange levensduur waardoor eventuele gekoppelde software tal van updates nodig blijft hebben. Ze stellen hoge eisen aan performance en maken zelden tot nooit gebruik van standaard protocollen en laat staan van clouds.

We doen bij TNO veelvuldig onderzoek naar de meest robuuste en veilige manieren om monitoring op operationele systemen mogelijk te maken. Juist de moeilijke omstandigheden waar de krijgsmacht vaak in werkt maakt dit onderzoek uniek.

Innoveren, samenwerken & vooruitkijken is de sleutel tot essentiële inzetbaarheid

De ontwikkeling van functionaliteit en cybersecurity moeten, zeker bij wapensystemen, hand in hand gaan. Innoveren is geen doel op zich, het gaat om het vóórblijven van aanvallers en de inzetbaarheid van alle kritieke functies van een wapensysteem is essentieel. Dus elke mogelijke kwetsbaarheid moet snel kunnen worden onderkend en verholpen. Een hoog niveau van beveiligingsbewustzijn en een doeltreffende bescherming van systemen en netwerken vereisen een blijvende inspanning.

Daarom blijft TNO innoveren in cybersecurity en gaan we steeds nieuwe samenwerkingen aan om onze specialistische kennis te kunnen delen. Alleen door de bundeling van krachten kunnen technologisch geavanceerde producten en methodieken worden ontwikkeld die de essentiële operationele inzetbaarheid van wapensystemen waarborgen.

Ontwikkelingen op het gebied van onbemande systemen, big data, cyber operations, Internet of Things, 3D-printing en biotechnologie hebben een directe impact op het militaire succes. Om daarop voorbereid te zijn blijft het van belang te investeren in een brede kennisbasis en ontwikkelingen voortdurend te volgen door technologieverkenningen.

En juist die samenwerkingen tussen Defensie, systeemleveranciers, Veiligheidsorganisaties, de cybersecurityindustrie en TNO met haar multidisciplinaire ervaring en werkgebieden zorgt voor het gewenste ontwikkelingsklimaat voor broodnodige innovaties om onze wapensystemen weerbaar te houden.

Alleen door samen te werken houden we ons digitale pantser continu ultramodern.

Meer weten over wat wij doen op het gebied van Digitale weerbaarheid van wapensystemen?

Neem contact op met Patrick de Graaf.

contact opnemen
Ons werk

De Digitale Weerbaarheid van Nederland

Onze Nederlandse Defensie en veiligheidsorganisaties, waaronder de nationale politie en de NCTV, hebben samen de verantwoordelijkheid voor onze nationale veiligheid, ook in het digitale domein. Naast... Lees verder

Contact

70 jaar Defensie Onderzoek

VOLG TNO OP SOCIAL MEDIA

blijf op de hoogte van ons laatste nieuws, vacatures en activiteiten

Op TNO.nl maken we gebruik van cookies. De daarin opgeslagen informatie kan bij een volgend bezoek weer naar onze servers teruggestuurd  worden.