Ons werk

De Nederlandse ondergrond in kaart gebracht (kartering)

De geologie van Nederland onttrekt zich grotendeels aan het oog. In ons vlakke land biedt het aardoppervlak maar weinig aanwijzingen over de opbouw en de gebruiksmogelijkheden van de ondergrond. Om Nederland geologisch in kaart te brengen moet er daarom worden geboord en gemeten. De resulterende gegevens interpreteren we tot 3D modellen die de structuur en eigenschappen van de ondergrond beschrijven.

Vier ondergrondmodellen

Paneeldiagram door het model DGM

De Geologische Dienst heeft vier systematische ondergrondmodellen ontwikkeld. Systematisch wil zeggen dat ze volgens een vaste methode landelijk worden uitgerold en bijgehouden. Drie ervan (DGM, REGIS-II en DGM-diep) zijn zogenaamde lagenmodellen, waarin de begrenzingen van geologische en hydrogeologische eenheden worden weergegeven. Daarnaast is er het voxelmodel GeoTOP met de eigenschappen van de ondergrond in een 3D raster. Er is overigens ook nog een lage-resolutievariant van GeoTOP: NL3D.

Model Type Dekking en diepte Voorspelt / beschrijft Toepassingen
GeoTOP lithoklasse voxelmodel dekking kustprovincies en rivierengebied, tot een diepte 50 m beneden NAP lithoklasse (grondsoort) en geologische eenheid als attributen van een voxelraster met resolutie (x,y,z,) 100 x 100 x 0,5m grondwaterbeheer, bouw, oppervlaktedelfstoffen
DGM litho-stratigrafisch lagenmodel landelijk dekkend, tot een diepte maximaal 1200 m beneden maaiveld verbreiding, diepte en dikte
van 33 geologische eenheden van het Neogeen en Kwartair (en oudere eenheden waar relevant)
grondwaterbeheer
REGIS-II hydro-stratigrafisch lagenmodel landelijk dekkend, tot een diepte maximaal 1200 m beneden maaiveld verbreiding, diepte, dikte en hydraulische eigenschappen van 133 hydrostratigrafische eenheden grondwaterbeheer
DGM-diep seismostratigrafisch lagenmodel landelijk dekkend,
incl. NCP, tot maximaal 6000 beneden maaiveld/zeebodem
diepte van 11 keno-, meso en paleozoïsche horizonten energie (olie, gas, geothermie), diepe delfstoffen (zout)

Van drie- naar vierdimensionaal

Onze huidige ondergrondmodellen zijn statisch, ze zijn driedimensionale toestandsbeschrijvingen van de ondergrond. Een van de ontwikkellijnen voor onze modelportfolio is die van 3D naar 4D, waarin de factor tijd wordt toegevoegd zodat dynamische processen als grondwaterstroming en bodembewegingen kunnen worden gerepresenteerd. Een tweede ontwikkeling is gerelateerd aan het opkomen van de bebouwde omgeving en milieu als toepassingsdomeinen, naast energie en grondwater. Tot slot besteden we, in verband met de aankomende BRO, extra aandacht aan de kwaliteit van onze modellen, dus aan de reproduceerbaarheid en de kwantificering van de betrouwbaarheid.

Ontsluiting en samenwerking

De ondergrondmodellen GeoTOP, DGM, DGM-diep en REGIS zijn te raadplegen via DINOloket.nl. DGM-diep is ook te raadplegen op NLOG.nl. Er zijn geen kosten gebonden aan het gebruik van onze modellen. Wilt u meer dan wat we standaard bieden (een hoger tempo, hogere resolutie, meer of andere parameters en attributen), dan bestaat er de mogelijkheid om aan onze projecten deel te nemen. Neem gerust contact met ons op voor meer informatie.

Ons werk

Onderzoek naar het ontstaan van de Noordzee

Onderzoekers van TNO, Geologische Dienst Nederland (TNO-GDN), NIOZ, Deltares, Universiteit Utrecht en University of Leeds voeren 16 t/m 23 juni 2017 uit met het NIOZ onderzoeksschip Pelagia voor het uitvoeren... Lees verder
Kennis

Geologische Dienst Nederland

Om veilig tunnels te kunnen graven, grote gebouwen neer te zetten, te boren naar olie en gas of ondergronds CO2 op te slaan, moet je precies weten wat er in de bodem zit. De Geologische Dienst Nederland... Lees verder
Roadmap

Duurzame ondergrond

Decennia lang stond onze kennis van de ondergrond vooral ten dienste van exploitatie: steenkool in Limburg, aardgas in Groningen, grondwater om te drinken, en zand en grind voor de bouw. Door de verandering... Lees verder
Nieuws

BRO-praktijkvoorbeelden winnen internationale Esri 3D-prijs

20 juli 2020
Veel informatie over de Nederlandse bodem en ondergrond komt samen in de Basisregistratie Ondergrond (BRO). Als Geologische Dienst Nederland, onderdeel van TNO, maken wij de BRO. Door de innovatieve GDN... Lees verder
Nieuws

Nieuwe Stratigrafische Nomenclator: staalkaart van de ondergrond

19 juni 2020
De Geologische Dienst Nederland, onderdeel van TNO, heeft een schat aan informatie van de Nederlandse ondergrond. Sinds kort kan geologisch Nederland beschikken over een vernieuwde standaard met definities... Lees verder
Nieuws

Drie vragen over gaswinning uit kleine gasvelden op land

21 november 2019
In de samenleving leeft het beeld, soms ook terug te zien in berichten in de media, dat er sprake is van een versnelling van de gaswinning uit kleine gasvelden sinds de productie uit het Groningen gasveld... Lees verder

Contact

Dr. Michiel van der Meulen

VOLG TNO OP SOCIAL MEDIA

blijf op de hoogte van ons laatste nieuws, vacatures en activiteiten

Op TNO.nl maken we gebruik van cookies. De daarin opgeslagen informatie kan bij een volgend bezoek weer naar onze servers teruggestuurd  worden.