De geologie van Nederland onttrekt zich grotendeels aan het oog. In ons vlakke land biedt het aardoppervlak maar weinig aanwijzingen over de opbouw en de gebruiksmogelijkheden van de ondergrond. Om Nederland geologisch in kaart te brengen moet er daarom worden geboord en gemeten. De resulterende gegevens interpreteren we tot 3D modellen die de structuur en eigenschappen van de ondergrond beschrijven.

Vier ondergrondmodellen

Paneeldiagram door het model DGM

De Geologische Dienst heeft vier systematische ondergrondmodellen ontwikkeld. Systematisch wil zeggen dat ze volgens een vaste methode landelijk worden uitgerold en bijgehouden. Drie ervan (DGM, REGIS-II en DGM-diep) zijn zogenaamde lagenmodellen, waarin de begrenzingen van geologische en hydrogeologische eenheden worden weergegeven. Daarnaast is er het voxelmodel GeoTOP met de eigenschappen van de ondergrond in een 3D raster. Er is overigens ook nog een lage-resolutievariant van GeoTOP: NL3D.

Model Type Dekking en diepte Voorspelt/beschrijft Toepassingen
GeoTOP lithoklasse voxelmodel dekking kustprovincies en rivierengebied, tot een diepte 50 m beneden NAP lithoklasse (grondsoort) en geologische eenheid als attributen van een voxelraster met resolutie (x,y,z,) 100 x 100 x 0,5m grondwaterbeheer, bouw, oppervlaktedelfstoffen
DGM litho-stratigrafisch lagenmodel landelijk dekkend, tot een diepte maximaal 1200 m beneden maaiveld verbreiding, diepte en dikte van 33 geologische eenheden van het Neogeen en Kwartair (en oudere eenheden waar relevant) grondwaterbeheer
REGIS-II hydro-stratigrafisch lagenmodel landelijk dekkend, tot een diepte maximaal 1200 m beneden maaiveld verbreiding, diepte, dikte en hydraulische eigenschappen van 133 hydrostratigrafische eenheden grondwaterbeheer
DGM-diep seismostratigrafisch lagenmodel landelijk dekkend,
incl. NCP, tot maximaal 6000 beneden maaiveld/zeebodem
diepte van 11 keno-, meso en paleozoïsche horizonten energie (olie, gas, geothermie), diepe delfstoffen (zout)

Van drie- naar vierdimensionaal

Onze huidige ondergrondmodellen zijn statisch, ze zijn driedimensionale toestandsbeschrijvingen van de ondergrond. Een van de ontwikkellijnen voor onze modelportfolio is die van 3D naar 4D, waarin de factor tijd wordt toegevoegd zodat dynamische processen als grondwaterstroming en bodembewegingen kunnen worden gerepresenteerd. Een tweede ontwikkeling is gerelateerd aan het opkomen van de bebouwde omgeving en milieu als toepassingsdomeinen, naast energie en grondwater. Tot slot besteden we, in verband met de aankomende BRO, extra aandacht aan de kwaliteit van onze modellen, dus aan de reproduceerbaarheid en de kwantificering van de betrouwbaarheid.

Ontsluiting en samenwerking

De ondergrondmodellen GeoTOP, DGM, DGM-diep en REGIS zijn te raadplegen via DINOloket.nl. DGM-diep is ook te raadplegen op NLOG.nl. Er zijn geen kosten gebonden aan het gebruik van onze modellen. Wilt u meer dan wat we standaard bieden (een hoger tempo, hogere resolutie, meer of andere parameters en attributen), dan bestaat er de mogelijkheid om aan onze projecten deel te nemen. Neem gerust contact met ons op voor meer informatie.

Ons werk

Onderzoek naar het ontstaan van de Noordzee

Onderzoekers van TNO, Geologische Dienst Nederland (TNO-GDN), NIOZ, Deltares, Universiteit Utrecht en University of Leeds voeren 16 t/m 23 juni 2017 uit met het NIOZ onderzoeksschip Pelagia voor het uitvoeren... Lees verder
Kennis

Geologische Dienst Nederland

Om veilig tunnels te kunnen graven, grote gebouwen neer te zetten, te boren naar olie en gas of ondergronds CO2 op te slaan, moet je precies weten wat er in de bodem zit. De Geologische Dienst Nederland... Lees verder
Roadmap

Duurzame ondergrond

Binnen TNO is de Geologische Dienst Nederland georganiseerd als kenniscentrum van de ondergrond. Met een zeer moderne publieke informatievoorziening, onderzoek en technologie dragen we bij aan een duurzaam... Lees verder
Contact

Dr. Michiel van der Meulen