Informatietype:
Project
Thema:
Synthetische brandstoffen en chemicaliën
Unit:
Energy & Materials Transition

Duurzame vliegtuigbrandstoffen uit CO2 en water

Status project

heden - 2026

In samenwerking met

CNRS, SDU, RWTH Aken, Mitsubishi Hitachi Power Systems, RWE, AsahiKasei Europe, FEV, SkyNRG

In de burgerluchtvaart valt veel te winnen als het gaat om het bereiken van de klimaatdoelstellingen. De sector veroorzaakt twee tot drie procent van de wereldwijde uitstoot van CO2. Omdat elektrisch of op waterstof vliegen in de komende decennia geen reële optie is voor lange afstandsvluchten, is duurzame vliegtuigbrandstof (sustainable aviation fuel, SAF) momenteel de enige realistische optie voor het verduurzamen van de luchtvaart.

De komende vier jaar leidt TNO het project Take-Off genaamd en een Europees consortium van wetenschappelijke- en marktpartijen die een nieuwe technologie ontwikkelen om synthetische kerosine efficiënter te maken vergeleken met de bestaande duurzame brandstoffen, waardoor vliegen in de toekomst CO2-neutraal wordt. Door het proces te vereenvoudigen en de kosten voor de vliegtuigbrandstof te verlagen, wordt het eenvoudiger voor de luchtvaart om te kunnen overstappen op duurzame brandstof.

Waarom vliegtuigbrandstoffen?

De luchtvaart in Nederland en buitenland is een van de meest uitdagende sectoren als het gaat om het verminderen van CO2-uitstoot. Een van de redenen is dat veel voorkomende alternatieven, zoals elektrificatie of waterstofaandrijving, naar verwachting de komende decennia geen geschikte vervanging voor kerosine zullen zijn voor langeafstandsvluchten.

Resultaat: kosten besparen

De partijen in Europese project Take-Off, dat deels wordt gefinancierd door de EU, brengen zowel de technische en economische prestaties van de duurzame vliegtuigbrandstof in kaart als de positieve invloed hiervan op het milieu.

Eerste onderzoek laat zien dat voor de beoogde productiemethode veel minder energie nodig is, waardoor de kosten voor duurzame brandstof voor de luchtvaartsector mogelijk 30 tot 40 procent kunnen dalen. Alle innovatieve stappen van het nieuwe proces worden gedemonstreerd onder industrieel realistische omstandigheden

CO2 emissies afvangen voor vliegtuigbrandstof

In Take-Off ontwikkelen en optimaliseren TNO en partners uit de keten een nieuw proces om duurzame brandstof voor de luchtvaartsector energiezuiniger en goedkoper te produceren. We richten ons daarbij op de productie van synthetische kerosine, geproduceerd uit CO2, H2O en groene stroom. Zo snijdt het mes aan twee kanten: we voorkomen CO2 emissies. Afgevangen CO2 van de industrie of uit de lucht gebruiken we vervolgens als bouwsteen voor het maken van duurzame vliegtuigbrandstof.

Sienna technologie toepassen in de industrie

Aan de beoogde methode ligt een recent door TNO ontwikkelde unieke en gepatenteerde reactortechnologie ten grondslag, SIENNA gedoopt. Die maakt het mogelijk synthetische kerosine te produceren uit CO2 in slechts twee stappen. De gebruikelijke methode gaat uit van het produceren van syngas (CO+H2), die eerst wordt omgezet naar zeer lange koolwaterstofketens, om ze vervolgens weer in stukken te knippen en de gewenste kerosine fractie daaruit af te scheiden.


Op deze manier gaat er te veel energie en product verloren. De basis van de TNO-technologie gaat uit van twee stappen. CO2 wordt in de SIENNA reactor in één keer omgezet naar lichte olefinen (ethyleen en propyleen) om vervolgens heel precies en efficiënt kerosine te maken. Grote recyclestromen en zuiveringsstappen zijn dan niet meer nodig.

Samenwerken met wetenschap en bedrijfsleven

In het project brengt TNO partners in binnen- en buitenland uit de hele keten samen: onderzoeksinstellingen, energiebedrijven, grond- en brandstofleveranciers en de organisatie CO2 Value Europe die bedrijven vertegenwoordigt die zich richten op afvang en hergebruik van CO2. Universiteiten uit het Franse Lille (CNRS), SDU uit Denemarken en RWTH Aken uit Duitsland leveren met TNO de wetenschappelijke kennis.


Grote namen uit het bedrijfsleven zijn Mitsubishi Hitachi Power Systems dat samenwerkt met energiebedrijf RWE, AsahiKasei Europe, FEV en het Nederlandse SkyNRG, wereldmarktleider op het gebied van duurzame brandstof voor de luchtvaart. In de adviesraad zijn onder meer KLM, Total, ExxonMobile, Havenbedrijf Amsterdam, DMT Environmental Technology, Global Alliance Powerfuels en NISA, de Nordic Initiative for Sustainable Aviation, vertegenwoordigd.

Laat je inspireren

37 resultaten, getoond 1 t/m 5

Podcast SEWGS: transformeer de industrie

Informatietype:
Podcast
1 januari 2023
1 aflevering

Wat is de rol van CO2-afvang in de energietransitie? Om bestaande industriële productieprocessen schoner te maken, ontwikkelde TNO een technologie die zeer efficiënt CO2 afvangt en tegelijkertijd waterstof produceert.

SEWGS: revolutionaire CO2-reductietechnologie

Informatietype:
Webinar
20 december 2022
1 aflevering

Om bestaande industriële productieprocessen schoner te maken, heeft TNO een technologie ontwikkeld die zeer efficiënt CO2 afvangt en tegelijkertijd waterstof produceert.

Met strategische aanpak klimaatdoelstellingen haalbaar

Informatietype:
Nieuws
14 november 2022

Wereldwijd, maar ook in Nederland lopen we achter ten opzichte van de doelstellingen van Parijs. Maar het is zowel urgent als mogelijk om de doelen te halen. TNO pleit voor een integrale systeemaanpak en laat zien hoe we kunnen versnellen.

Doorbraak ontwikkeling elektrolysers: 200 keer minder iridium gebruikt

Informatietype:
Nieuws
24 oktober 2022

Groene waterstof, geproduceerd via elektrolyse met elektriciteit uit zon en wind, speelt een cruciale rol in de transitie van fossiele naar hernieuwbare energie. Iridium is een schaars materiaal dat op dit moment nog onmisbaar is in elektrolysers die werken met de veel gebruikte PEM (Proton Exchange Membrane)-technologie.

TNO Green Print Duurzame Circulaire Industrie

Informatietype:
Podcast
1 september 2022
3 afleveringen

In deze podcastreeks samen met NRC bespreken we wat de overheid kan doen om de Nederlandse industrie CO₂-neutraal te laten draaien.