Informatietype:
Project
Thema:
Synthetische brandstoffen en chemicaliën
Unit:
ET

Duurzame vliegtuigbrandstoffen uit CO2 en water

Status project

heden - 2026

In samenwerking met

CNRS, SDU, RWTH Aken, Mitsubishi Hitachi Power Systems, RWE, AsahiKasei Europe, FEV, SkyNRG

In de burgerluchtvaart valt veel te winnen als het gaat om het bereiken van de klimaatdoelstellingen. De sector veroorzaakt twee tot drie procent van de wereldwijde uitstoot van CO2. Omdat elektrisch of op waterstof vliegen in de komende decennia geen reële optie is voor lange afstandsvluchten, is duurzame vliegtuigbrandstof (sustainable aviation fuel, SAF) momenteel de enige realistische optie voor het verduurzamen van de luchtvaart.

De komende vier jaar leidt TNO het project Take-Off genaamd en een Europees consortium van wetenschappelijke- en marktpartijen die een nieuwe technologie ontwikkelen om synthetische kerosine efficiënter te maken vergeleken met de bestaande duurzame brandstoffen, waardoor vliegen in de toekomst CO2-neutraal wordt. Door het proces te vereenvoudigen en de kosten voor de vliegtuigbrandstof te verlagen, wordt het eenvoudiger voor de luchtvaart om te kunnen overstappen op duurzame brandstof.

Waarom vliegtuigbrandstoffen?

De luchtvaart in Nederland en buitenland is een van de meest uitdagende sectoren als het gaat om het verminderen van CO2-uitstoot. Een van de redenen is dat veel voorkomende alternatieven, zoals elektrificatie of waterstofaandrijving, naar verwachting de komende decennia geen geschikte vervanging voor kerosine zullen zijn voor langeafstandsvluchten.

Resultaat: kosten besparen

De partijen in Europese project Take-Off, dat deels wordt gefinancierd door de EU, brengen zowel de technische en economische prestaties van de duurzame vliegtuigbrandstof in kaart als de positieve invloed hiervan op het milieu.

Eerste onderzoek laat zien dat voor de beoogde productiemethode veel minder energie nodig is, waardoor de kosten voor duurzame brandstof voor de luchtvaartsector mogelijk 30 tot 40 procent kunnen dalen. Alle innovatieve stappen van het nieuwe proces worden gedemonstreerd onder industrieel realistische omstandigheden

CO2 emissies afvangen voor vliegtuigbrandstof

In Take-Off ontwikkelen en optimaliseren TNO en partners uit de keten een nieuw proces om duurzame brandstof voor de luchtvaartsector energiezuiniger en goedkoper te produceren. We richten ons daarbij op de productie van synthetische kerosine, geproduceerd uit CO2, H2O en groene stroom. Zo snijdt het mes aan twee kanten: we voorkomen CO2 emissies. Afgevangen CO2 van de industrie of uit de lucht gebruiken we vervolgens als bouwsteen voor het maken van duurzame vliegtuigbrandstof.

Sienna technologie toepassen in de industrie

Aan de beoogde methode ligt een recent door TNO ontwikkelde unieke en gepatenteerde reactortechnologie ten grondslag, SIENNA gedoopt. Die maakt het mogelijk synthetische kerosine te produceren uit CO2 in slechts twee stappen. De gebruikelijke methode gaat uit van het produceren van syngas (CO+H2), die eerst wordt omgezet naar zeer lange koolwaterstofketens, om ze vervolgens weer in stukken te knippen en de gewenste kerosine fractie daaruit af te scheiden.


Op deze manier gaat er te veel energie en product verloren. De basis van de TNO-technologie gaat uit van twee stappen. CO2 wordt in de SIENNA reactor in één keer omgezet naar lichte olefinen (ethyleen en propyleen) om vervolgens heel precies en efficiënt kerosine te maken. Grote recyclestromen en zuiveringsstappen zijn dan niet meer nodig.

Samenwerken met wetenschap en bedrijfsleven

In het project brengt TNO partners in binnen- en buitenland uit de hele keten samen: onderzoeksinstellingen, energiebedrijven, grond- en brandstofleveranciers en de organisatie CO2 Value Europe die bedrijven vertegenwoordigt die zich richten op afvang en hergebruik van CO2. Universiteiten uit het Franse Lille (CNRS), SDU uit Denemarken en RWTH Aken uit Duitsland leveren met TNO de wetenschappelijke kennis.


Grote namen uit het bedrijfsleven zijn Mitsubishi Hitachi Power Systems dat samenwerkt met energiebedrijf RWE, AsahiKasei Europe, FEV en het Nederlandse SkyNRG, wereldmarktleider op het gebied van duurzame brandstof voor de luchtvaart. In de adviesraad zijn onder meer KLM, Total, ExxonMobile, Havenbedrijf Amsterdam, DMT Environmental Technology, Global Alliance Powerfuels en NISA, de Nordic Initiative for Sustainable Aviation, vertegenwoordigd.

Laat je inspireren

32 resultaten, getoond 1 t/m 5

TNO Green Print Duurzame Circulaire Industrie

Informatietype:
Podcast
1 september 2022
2 afleveringen

In deze podcastreeks samen met NRC bespreken we wat de overheid kan doen om de Nederlandse industrie CO₂-neutraal te laten draaien.

Industriële energietransitie: energie én grondstoffen duurzaam maken

Informatietype:
Insight
4 juli 2022

Voor het halen van de klimaatdoelen in 2050 is een grote rol weggelegd voor de industrie. Om die volledig duurzaam te maken zijn twee zaken onlosmakelijk met elkaar verbonden: gebruik van duurzame energie en hergebruik van grondstoffen. Met name de procesindustrie en de chemie staan voor de opgave in de toekomst nuttige producten te blijven maken maar dan volledig duurzaam. TNO staat hen daarin bij met expertise van onder meer technologieën, circulariteit, businessmodellen en wet- en regelgeving in de vorm van een op maat gemaakte TNO Green Print.

Energietransitie groeiende samenwerking overheid en industrie

Informatietype:
Insight
4 juli 2022

De industrie moet veel sneller verduurzamen. Weliswaar is deze sector er tussen 1990 en 2020 in geslaagd de uitstoot van CO2 ten minste met 25% te verminderen, maar in absolute getallen gaat het nog steeds om tientallen megatonnen per jaar. In het Klimaatakkoord hebben overheid en bedrijfsleven afspraken gemaakt de emissies verder te reduceren. Als innovatie- en kennis partner ondersteunt TNO ministeries, provincies, gemeenten en regio’s effectief beleid te voeren. Ook brengen we publieke en private partijen bij elkaar om de versnelling te realiseren. Daarvoor ontwikkelt TNO Green Prints:
een blauwdruk met oplossingen voor het vergroenen van de industrie.

Zo vormen we nieuwe waardeketens voor circulaire economie

Informatietype:
Insight
4 juli 2022

De transitie van fossiele naar duurzame grondstoffen raakt de hele keten van chemische industrie, toeleveranciers, afvalbranche tot eindgebruikers. Geen partij kan het zich veroorloven stil te zitten dan wel voor zichzelf optimale oplossingen te zoeken. De hele keten moet van lineair naar circulair en het liefst in een veel hogere versnelling. Hoe eerder bedrijven hiermee beginnen, hoe beter de doelstellingen voor een duurzame industrie zijn te realiseren.

Ambities Nederland voor waterstof en groene chemie komen in versnelling

Informatietype:
Nieuws
1 juli 2022
Tijdens de 4e bestuurlijke rondetafel ‘Waterstof en Groene Chemie’ zijn verdere afspraken gemaakt over de opschaling van technologie en de intensivering van onderzoek en innovatie.