TNO: diverse factoren verantwoordelijk voor burn-out klachten

Thema:
Stress en gevoel
12 januari 2021

Burn-outklachten stijgen gestaag sinds het einde van de economische recessie in 2013/2014. TNO deed, op verzoek van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, onderzoek naar de oorzaken, gevolgen en risicogroepen. Werkgebonden factoren, persoonskenmerken en maatschappelijk oorzaken blijken, al dan niet in combinatie, een belangrijke rol te spelen bij het ontstaan van burn-out gerelateerde klachten.

1200x675tnooorzaken_gevolgen_en_risicogroepen_van_burn-out

Het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid vroeg TNO de achtergronden van de stijging van het aantal burn-outklachten in een breed onderzoek nader te bekijken. TNO deed een literatuurstudie en heeft analyses uitgevoerd op bestaande gegevensbestanden om het ontwikkelen van burn-outklachten en de waargenomen stijging in deze klachten sinds 2014 te verklaren. Ook is uitgebreid gesproken met 60 werknemers die burn-outklachten rapporteerden, met leidinggevenden, werkgevers en sociale partners.

Opeenstapeling van factoren

Het ontwikkelen van burn-out klachten wordt vooral veroorzaakt door een opeenstapeling of combinatie van verschillende factoren. Deze verschillende factoren hangen samen met het werk, de persoon zelf en de maatschappij. Werk-gerelateerde factoren zijn bijvoorbeeld hoge werkeisen, emotionele werkbelasting, geringe steun van de leidinggevende en ontevredenheid over het salaris.

Voorbeelden van persoonskenmerken zijn weinig veerkracht en zelfvertrouwen of een slechte financiële situatie. Maatschappelijke oorzaken lijken vooral via werk- of privéfactoren hun bijdrage aan de ontwikkeling van burn-outklachten te leveren. In de interviews werden ook perfectionisme, personeelstekort, pestgedrag van collega’s en arbeidsconflicten genoemd als belangrijke factoren.

Infographic Burn-out: oorzaken, gevolgen en risicogroepen

Maatschappelijke oorzaken

Bovengenoemde risico’s in het werk of in de persoon kunnen echter ook verwijzen naar meer maatschappelijke oorzaken van burn-outklachten in het werk zoals het werk in de zorg (emotioneel zwaar werk), de toename van baanonzekerheid door flexwerk (ontevredenheid inkomen), de digitalisering (beeldschermwerk) of de economische groei (frequent verzuim).

Verklaring stijging klachten en aanpak

De stijging van burn-outklachten sinds 2014 kon alleen op basis van de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden (NEA) worden verklaard. Irene Houtman, onderzoeker bij TNO: “Persoonskenmerken worden hierin niet uitgevraagd, maar ook een belangrijke factor als ‘steun van de leidinggevende’ verklaarde niet de stijging in burn-outklachten hoewel het een heel sterke voorspeller is voor het ontwikkelen van burn-outklachten. De reden hiervoor is dat dit kenmerk over deze periode niet veranderde. Belangrijkste verklaring van de stijging van de burn-outklachten bleken vooral te zitten in het emotioneel zware werk, onvrede over het salaris, een hoge verzuimfrequentie en langdurig achter een beeldscherm werken.”

Deze oorzaken kunnen aangrijpingspunten bieden voor de aanpak van burn-outklachten. Het voorkómen van uitval als gevolg van deze klachten is belangrijk. Eerder is al aangetoond dat burn-outklachten kunnen leiden tot ernstiger psychische klachten, langdurig verzuim en uitval uit het werk. De kosten die hiermee zijn gemoeid zijn eerder door TNO geschat op 3,1 miljard euro.

Rapport Burn-out: oorzaken, gevolgen en risicogroepen

Laat je verder inspireren

13 resultaten, getoond 1 t/m 5

Vier op de tien werkgevers vindt werkdruk een van de belangrijkste arbeidsrisico’s

Informatietype:
Nieuws
14 november 2022

In 2021 gaf 40% van de werkgevers aan dat werkdruk tot één van de belangrijkste risico’s binnen het bedrijf hoort. Om dit aan te pakken zetten ze vooral in op het verhogen van de autonomie, instellen van een aanspreekpunt en het aanpassen van het werk. Dit blijkt uit de TNO factsheet ‘Werkstress’.

Werkgevers hebben minder aandacht voor mentaal welzijn werknemers

Informatietype:
Nieuws
2 juni 2022
Uit de Werkgevers Enquête Arbeid 2021 blijkt o.a. dat werkgevers in 2021 minder regelingen troffen tegen psychosociale belasting werknemers.

Aantal flexibele contracten met meer zekerheid in eerste kwartaal 2022 toegenomen

Informatietype:
Nieuws
17 mei 2022

Het aantal werknemers met een flexibele arbeidsrelatie nam in het eerste kwartaal van 2022 toe ten opzichte van een jaar geleden. Vooral het aantal flexibele werknemers met relatief meer zekerheid, zoals mensen met een tijdelijk contract met uitzicht op een vast contract, was hoger; er waren juist minder oproepkrachten. Ondanks de toename met 111.000 is het totaal aantal werknemers met een flexibele arbeidsrelatie nog steeds 17.000 lager dan net voor de coronacrisis. Dat melden het TNO en het CBS op basis van een gezamenlijke analyse van de nieuwste gegevens over flexibel werk in Nederland.

1 op 5 jonge vrouwelijke werknemers ervaart ongewenste seksuele aandacht klanten 2021

Informatietype:
Nieuws
20 april 2022
In 2021 gaf 21 procent van de vrouwelijke werknemers van 15 tot 25 jaar aan te maken hebben gehad met ongewenste seksuele aandacht van klanten, patiënten, leerlingen of passagiers. Dit blijkt uit de nieuwste cijfers van de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden (NEA) van TNO en CBS, die in het laatste kwartaal van 2021 is uitgevoerd onder 50 duizend werknemers van 15 tot 75 jaar.

75% van de werknemers werkt - deels - weer op locatie

Informatietype:
Nieuws
9 februari 2022
Eind 2021, vlak vóór de lockdown, werkte driekwart van alle werknemers deels of volledig op locatie. Bijna 80% van de huidige thuiswerkers geeft aan ook na de pandemie veel vanuit huis te willen werken, maar dat daar zijn nog lang niet altijd afspraken over zijn gemaakt. Dit blijkt uit het NEA-COVID-19 onderzoek* van TNO onder ruim 8.000 werknemers, dat van 15 november tot en met 17 december 2021 plaatsvond.