Praktijkemissies van wegverkeer

Wegvoertuigen zijn een belangrijke bron van luchtverontreinigende emissies. Daarbij gaat het onder andere om stikstofoxiden (NOx) en fijnstof (o.a. PM10), beide stoffen die schadelijk zijn voor de gezondheid. Reductie van de luchtverontreinigende emissies van voertuigen is nodig om te kunnen voldoen aan Europese eisen met betrekking tot lokale luchtkwaliteit en emissies op landelijk niveau. Daarnaast stoten wegvoertuigen die rijden op fossiele brandstoffen ook kooldioxide (CO2) uit. CO2 is een broeikasgas dat bijdraagt aan de opwarming van de aarde. Europese wetgeving stelt steeds strengere eisen aan de emissies van wegvoertuigen.

De Nederlandse overheid spant zich in om in Brussel te komen tot effectieve Europese wetgeving om wegvoertuigen schoner en zuiniger te maken. Om deze schonere en zuinigere voertuigen (sneller) op de weg te krijgen, zet Nederland aanvullende instrumenten in zoals fiscale stimuleringen, (tijdelijke) subsidies en milieuzones.

Objectieve informatie voor onderbouwing en monitoring van beleid

Bij het ontwerpen van deze beleidsinstrumenten moet de overheid zich kunnen baseren op objectieve gegevens over de emissies en andere prestaties van personenwagens. TNO voert daarom in opdracht van het Ministerie van Infrastructuur en Milieu metingen uit om de emissieprestaties van wegvoertuigen vast te stellen. Metingen vinden plaats op de rollenbank in het lab en met mobiele meetapparatuur tijdens rijden op de weg. Er zijn aparte meetprogramma’s voor personen- en bestelauto’s en voor vrachtwagens en bussen.

Het doel van de metingen van TNO is tweeledig. Op basis van een gemiddeld beeld van de praktijkemissies worden jaarlijks landelijke emissiefactoren voor wegvoertuigen vastgesteld. Deze emissiefactoren worden gebruikt om te rekenen aan de luchtkwaliteit, om totale nationale emissies te bepalen, en om de effectiviteit van maatregelen te berekenen. De emissiefactoren zijn altijd gebaseerd op de gemeten praktijkemissies, en niet op emissies volgens typekeuring.

TNO zet kennis op gebied van voertuigemissies in in verschillende nationale en internationale werkgroepen voor het bepalen van emissiefactoren. In Nederland is dat de Taakgroep Verkeer en Vervoer; in internationaal verband zijn dat ERMES (European Research for Mobile Emission Sources) en Eurisec (European In-Service Emission conformity).

Daarnaast zijn de resultaten van TNO een belangrijke basis voor de inbreng van het Ministerie van Infrastructuur en Milieu en de Rijksdienst Wegverkeer in de ontwikkeling van nieuwe Europese emissienormen en bijbehorende testprocedures. Zo werkt TNO met deze partijen al een aantal jaren aan wetgeving voor praktijkemissies in Brussel, de zogenoemde Real Driving Emissions (RDE). Deze nieuwe wetgeving moet ervoor zorgen dat voertuigen niet alleen op de rollenbank maar ook op de weg schoon zijn. Bij vrachtwagens is deze wetgeving al ingevoerd en zijn de positieve resultaten zichtbaar.

TNO heeft geen handhavende functie. De resultaten van de metingen worden gepubliceerd en steeds uitgebreid en indringend besproken met het ministerie van Infrastructuur en Milieu, de betreffende auto-importeurs, fabrikanten en andere stakeholders zoals de RAI Vereniging en Bovag.

Dieselvoertuigen: sterke reductie van fijnstof-emissies maar NOx-emissies van dieselpersonen- en bestelauto’s blijven aandachtspunt

Wat betreft luchtverontreinigende emissies zijn benzinevoertuigen door toepassing van driewegkatalysatoren al langere tijd relatief schoon. Moderne personenwagens, bestelwagens, vrachtwagens en bussen die op diesel rijden zijn allemaal voorzien van gesloten roetfilters. Deze zorgen voor een zeer sterke reductie van de fijnstof-emissies van dieselvoertuigen.

Bij vrachtwagens en bussen heeft aanscherping van de normen, en de toevoeging van een praktijktest aan de typekeuringsprocedure, inmiddels ook geleid tot forse reducties van de NOx-praktijkemissies. Moderne zware Euro VI vrachtwagens stoten in de praktijk gemiddeld een factor 10 minder NOx uit dan eerdere generaties Euro IV en V vrachtwagens.

TNO constateert daarentegen al enige jaren grote en groeiende verschillen bij dieselpersonen- en bestelauto’s tussen de NOx-uitstoot bij typekeuring en bij testen onder praktijkcondities. Ondanks voortdurende aanscherping van Europese emissielimieten, die sinds 2010 ook bij deze voertuigen leidt tot toepassing van NOx-reducerende maatregelen zoals uitlaatgasrecirculatie (EGR) en selectieve katalytische reductie (SCR), is de praktijkuitstoot van NOx bij dieselpersonen- en bestelwagens de afgelopen twee decennia nagenoeg onveranderd gebleven. De praktijkuitstoot van moderne personen- en bestelwagens ligt daarmee fors hoger dan de limieten die voor de typekeuringstest worden gesteld in de emissiewetgeving.

De bijdrage van TNO

TNO levert op verschillende manieren een bijdrage aan het reduceren van de emissies van wegvoertuigen. TNO zet zich als onafhankelijk instituut in voor het genereren van betrouwbare inzichten in de praktijkemissies. TNO ondersteunt overheden, bedrijven en andere stakeholders bij het effectief reduceren van deze emissies.
TNO doet dat enerzijds door het uitvoeren van meetprogramma’s, het ontwikkelen van nieuwe meetmethoden, de beproeving van nieuwe technologieën en door objectieve, fact-based advisering van alle betrokken partijen. Onderdeel daarvan is advisering van lokale overheden bij het ontwerpen van effectief beleid om de geldende Europese normen voor luchtkwaliteit te halen en bij realisatie van verdergaande ambities voor schone en gezonde lucht.

Daarnaast ontwikkelt TNO technische en andere oplossingen die ertoe bijdragen dat de milieubelasting van wegvoertuigen in de dagelijkse praktijk vermindert.

Lees meer

U vindt de meest recente rapporten over emissiemetingen aan personen- en bestelauto’s op de pagina’s hieronder en via het nieuwsbericht onderaan deze pagina.
Nieuws

Regulering van CO2- emissie wegtransport stap dichterbij

22 juni 2017
Het voorstel van de Europese Commissie voor de certificering van de CO2-uitstoot van vrachtwagens is onlangs aangenomen in de TCMV vergadering (Technical Commitee on Motor Vehicles). Dit betekent dat vrachtwagens... Lees verder
Dossiers in het nieuws

Dr. Norbert Ligterink

Contact
E-mail

Wij gebruiken anonieme cookies om het gebruik van onze site te verbeteren.