nieuws

TNO partner in consortium preventie & behandeling longziekten

Preventie als sleutel tot gezonde longen • 23 feb 2021

De kwaliteit van leven van patiënten met chronische longaandoeningen als astma, COPD en longkanker kan en moet beter. Het Nederlandse consortium “Precisie geneeskunde voor meer zuurstof (P4O2)” gaat onderzoek doen naar fundamentele verbeteringen in preventie en behandeling van longziekten.
Een COPD-patient neemt een puf om zijn luchtwegen te verwijden

Amsterdam UMC leidt dit P4O2-onderzoek met een budget van ruim 14,5 miljoen euro, mede mogelijk gemaakt door Topsector Life Sciences & Health (Health~Holland). TNO ontwikkelt, als partner binnen het consortium, een methodologie voor het bepalen van de kwaliteit van de binnenlucht om zo een longaanval beter te kunnen voorspellen.

Ongeveer een op de zeven mensen heeft een longziekte. Het is wereldwijd één van de meest voorkomende doodsoorzaken (WHO) en het aantal neemt nog steeds toe. Longaandoeningen zijn vaak ingrijpend voor de patiënt en leiden tot ernstig verlies van kwaliteit van leven en arbeidsproductiviteit. De gezonde long heeft een complex afweermechanisme tegen blootstelling aan een schadelijke omgeving. Faalt de afweer, dan leidt dat tot schade aan de longen. Het stapelen van longschade over de jaren kan leiden tot chronische aandoeningen als astma op latere leeftijd, COPD en longkanker.

Hoofdonderzoeker prof. Anke-Hilse Maitland - van der Zee van Amsterdam UMC: “Er is nog onvoldoende bekend waarom de ene persoon wel en de andere geen longziekte ontwikkelt. Bij het vaststellen van chronische longziekten hebben mensen meestal al zoveel schade ontwikkeld en longfunctie verloren dat er geen herstel meer mogelijk is. P4O2 wil een bijdrage leveren aan een veel vroegere diagnose om de schade te beperken en de kwaliteit van leven te verbeteren.”

Luchtvervuiling

Het P4O2 consortium onderzoekt bij gezonde proefpersonen, personen die een Covid-19 infectie hebben doorgemaakt en patiënten met COPD welke factoren het risico op een chronische longziekte vergroten. Onderzoekers zoeken bijvoorbeeld in bloed, neusuitstrijkjes en uitgeademde lucht naar stoffen/stofjes die de ontwikkeling van een longziekte kunnen voorspellen, dus voordat de ziekte zich manifesteert.

Daarnaast is er aandacht voor medicijnen en andere behandelingen die het verloop van vroege longschade naar een ernstige longziekte kunnen voorkomen en die schade mogelijk herstellen. Aangesloten bedrijven gaan bijvoorbeeld met innovatieve beeldanalysetechnieken en artificiële intelligentie (AI) CT-scans analyseren om signalen van vroege longschade te definiëren. Ook wordt de leefomgeving van deze deelnemers in kaart gebracht.

Anjoeka Pronk, TNO-onderzoeker naar de effecten van blootstelling zoals luchtvervuiling op de gezondheid van de mens: “We zijn blij onderdeel te zijn van dit Nederlandse consortium Precisie geneeskunde voor meer zuurstof (P4O2) dat onderzoek gaat doen naar fundamentele verbeteringen in preventie en behandeling van longziekten. De rol van leefomgeving en leefstijl zal hierbij worden onderzocht waardoor dit project perfect past binnen ons Exposoom programma.”

“Binnen het project zal TNO, in nauwe samenwerking met één van de consortiumpartners, zich richten op de ontwikkeling van een methodologie voor het bepalen van de kwaliteit van de binnenlucht bij COPD patiënten zodat het gemakkelijker wordt om longaanvallen te voorspellen. Zo kunnen patiënten en behandelaars longaanvallen in de toekomst beter voorkomen.”

Invloed omgeving en levensstijl

Een aantal deelnemers aan het onderzoek krijgt advies over voeding, beweging en roken. De vraag is of met zo’n advies de kans op longziekten kan worden verkleind. In het laboratorium worden innovatieve celmodellen ontwikkeld die de complexe omgeving van de long nabootsen. Met deze modellen kijken de onderzoekers naar de invloed van omgeving en levensstijl (zoals bijvoorbeeld luchtvervuiling, sigarettenrook, maar ook stofwisselingsfactoren afkomstig uit spier- en vetweefsel) op celschade.

Maitland: ”De kracht van het P4O2 project zit in de multidisciplinaire samenwerkingen. Door het samenbrengen van veel verschillende expertises en big-data analyses kunnen we echt het verschil maken. Chronische longpatiënten verdienen een beter leven.”

Over het consortium

Het consortium bestaat uit toponderzoekers uit het hele land, private partijen en patiëntvertegenwoordigers die een internationaal leidende positie voor Nederland in het longonderzoek willen bevorderen. Partners en sponsors zijn Amsterdam UMC, Leids Universitair Medisch Centrum, UMC Groningen, UMC Utrecht, Universiteit Utrecht, Universiteit Maastricht, Maastricht UMC+, TNO, Aparito, Boehringer-Ingelheim, Breathomix, Clear, Fluidda, MonitAir, Ncardia, Nutricia, Ortec Logiqcare, Philips, Quantib-U, RespiQ, Roche, Smartfish, SODAQ, Thirona, TopMD, Long Alliantie Nederland (LAN) en het Longfonds.

Het project is gesponsord door Novartis. Het samenwerkingsproject is medegefinancierd met PPS-toeslag die door Health~Holland, Topsector Life Sciences & Health, beschikbaar is gesteld voor het stimuleren van publiek-private samenwerkingen. P4O2 is onderdeel van het NPL (National Programma Longonderzoek) dat in samenwerking met andere longverenigingen, specialisten, patiënten en bedrijven door de Netherlands Respiratory Society (NRS) is opgezet.

Meer informatie is beschikbaar op de website van P4O2 en NRS.

Kennis

BLOOTSTELLINGEN DIE ONZE GEZONDHEID BEÏNVLOEDEN

Onze gezondheid wordt beïnvloed door de omgeving waarin we opgroeien, wonen, werken, sporten, slapen en ontspannen. De combinatie van blootstellingen gedurende ons leven heeft een sterke invloed op de... Lees verder
TNO Insights

Exposoom Programma biedt kansen voor effectieve preventie van ziekte

12 maart 2018
Onze (werk)omgeving heeft een belangrijke, en in potentie te vermijden, impact op onze gezondheid. Kennis over de precieze effecten van blootstellingen in onze omgeving zijn nog beperkt. Het concept ‘exposoom’... Lees verder
Nieuws
Contact

Dr. ir. Anjoeka Pronk

Mediavragen?