Onze expertisegroep Data science heeft expertise in het delen en analyseren van gestructureerde en ongestructureerde data. Daarbij richten we ons op data-analyse met machine learning en op semantische technologieën, ‘data governance’ en ‘interoperability architectures’. Ontdek wat we doen.

Wereld met een dun laagje data

Je ziet het niet, maar over de wereld ligt een flinterdun laagje gegevens. De temperatuur van de lucht, de leeftijd van je buurman, het saldo op je bankrekening. Onze smartphones, laptops, slimme horloges en andere apparaten leveren ons al die gegevens wanneer we maar willen. Deze apparaten kunnen veel met data, maar veel ook nog niet. Of nog niet op een goede manier.

Het is bijvoorbeeld niet altijd duidelijk op basis van welke data een (geautomatiseerde) beslissing is genomen. Terwijl deze beslissing van grote invloed op ons leven kan zijn. Zoals of we worden uitgenodigd voor een sollicitatiegesprek of niet. Als schimmig gebruik van data leidt tot inbreuk op privacy, realiseren we ons hoe afhankelijk en kwetsbaar we zijn. Helemaal als persoonlijke gegevens ineens op straat liggen. Met de groeiende technologische mogelijkheden neemt ook de inzet van onuitlegbare systemen toe. Systemen die autonoom lijken te denken én beslissen.

De enorme hoeveelheden data helpen ons. Zo goed dat we bijna niet meer zonder kunnen. Zo omvangrijk dat we er soms de macht over dreigen te verliezen. Het belang om goed met data om te gaan en er de juiste betekenis aan te geven, neemt daarom alleen maar toe.

Wat doet de expertisegroep Data science?

We werken we aan oplossingen waarmee we informatiesystemen en kunstmatige intelligentie (AI) verrijken met menselijke kennis en ervaring. We denken en bouwen zo mee aan zinvolle, betrouwbare en uitlegbare oplossingen voor data delen en data-analyse.

Bijvoorbeeld door met natuurlijke taal gegevensuitwisseling mogelijk te maken. Of door AI-systemen in staat te stellen te leren van menselijke kennis en contextbewust te redeneren. De combinatie van datagedreven en kennisgedreven AI noemen we Hybrid AI.

Meer data betekent ook dat privacy en de veiligheid van data extreem belangrijk wordt. Ook groeit de impact op beleid en regelgeving. Daarom werken we nauw samen met collega’s die informatiebeveiliging en privacy-enhancing technologies ontwikkelen.

Al deze oplossingen brengen we als prototypes naar de markt, zowel voor de overheid als het bedrijfsleven.

Onze kennisgebieden

De afdeling Data Science bestaat uit 3 kennisgebieden. Elk bevatten ze verschillende onderdelen van data delen en data-analyse:

1. ‘Trustworthy AI’

Dit kennisgebied richt zich op het betrouwbaar en transparant maken van data-analysemethoden gebaseerd op kunstmatige intelligentie. De uitkomsten van data-analyse gebruiken we bijvoorbeeld om besluitvorming in operationele situaties te ondersteunen.

We bouwen automatische redeneertechnologieën die relaties in (vooral tekstuele) data afleiden en analyse-uitkomsten uitleggen aan de mens. Hierbij ontwikkelen we kunstmatige intelligentie die op een natuurlijke en begrijpelijke manier met mensen communiceert, bijvoorbeeld via natuurlijke taal. Daarnaast ontwikkelen we methodes om automatisch de validiteit en betrouwbaarheid van datagedreven beslisondersteuning te bepalen.

Technieken en methodes die we gebruiken zijn: Natural Language Processing, Communicative AI, Hybrid AI. We passen deze kennis toe in de domeinen gezondheid, overheid en veiligheid en defensie.

2. ‘Responsible AI

In dit kennisgebied werken we aan manieren om verantwoord met data en data-analyse om te gaan. Veel data bevat bijvoorbeeld bedrijfsgevoelige informatie. Daarom ontwikkelen we oplossingen met een privacyvriendelijk design. Zo kan data geanalyseerd worden, zonder de inhoud van gevoelige data vrij te geven. Of we maken synthetische data waarin geen gevoelige inhoud meer aanwezig is. De analyse maken we transparant en geven de eigenaar of gebruiker controle over de privacy-instellingen. Daarbij gebruiken we onder meer analysemethoden met encryptievormen, zogenaamde Privacy Enhancing AI.

AI-systemen worden getraind door mensen. En mensen hebben onbewuste voorkeuren. Zo kiezen we bij sollicitatiegesprekken onbewust vaker een kandidaat die op ons lijkt. We werken daarom aan AI-systemen die deze vooroordelen zoveel mogelijk ongedaan maken.

Op dit moment passen we deze kennis vooral toe voor de overheid, de gezondheidszorg en in het veiligheids- en defensiedomein. In dit expertisegebied werken we samen met strategische partners zoals UWV, LIACS, encryptie-experts (CWI) en Europese onderzoeksconsortia.

3. ‘Knowledge-based AI’

Dit kennisgebied richt zich op het interpreteren en delen van data op een gestructureerde, begrijpelijke, eenduidige en betekenisvolle manier. Voor mensen, organisaties en machines. We ontwikkelen daarbij oplossingen voor het efficiënt delen van betekenisvolle digitale informatie, in industriële en commerciële sectoren. Zo helpen we partijen om (nieuwe vormen van) samenwerking aan te gaan met behulp van informatie in een veranderlijke wereld.

Knowledge-based AI specialiseert zich in:

  • Representatie en modelleren van kennis, redeneermechanismen en norm engineering met behulp van semantiek, ontologieën
  • Standaardisatie van vocabulaires en datamodellen
  • Interoperabiliteits-architecturen om kennis te delen
  • Evolutie van kennismodellen

Domeinen waar we deze kennis nu toepassen zijn bijvoorbeeld de kassenbouw, agrifood, smart industry, overheid, de energiesector en zakelijke dienstverlening. Zo ontwikkelen we een kennismodel en een interoperabel-platform in de energiesector, waarmee we apparaten in de huisomgeving van verschillende leveranciers, gebouwen en grids naadloos met elkaar verbinden.

Meer weten?

Wil je meer inzicht krijgen in je data? AI-systemen betrouwbaarder, eerlijker of begrijpelijker maken? Of wil je met ons van gedachten wisselen hoe je je informatie-uitwisseling op een betekenisvolle manier kunt inrichten? Neem dan contact met ons op.

Laat je verder inspireren

23 resultaten, getoond 1 t/m 5

Privacy enhancing technologies

Informatietype:
Artikel

Bij TNO werken we aan privacyverhogende technologieën zoals MPC. Ontdek hoe u dit voor uw organisatie kunt gebruiken met respect voor de privacy.

Federated learning: maak kennis met privacybestendige data analyse

Informatietype:
Artikel

Federated Learning is een privacyvriendelijke manier om data te analyseren. Het gebruikt een decentrale en privacyvriendelijke vorm van machine learning.

Versterking digitale soevereiniteit maakt Europa politiek en economisch minder kwetsbaar

Informatietype:
Insight
15 juni 2022

Doordat we in Europa voor onze digitale infrastructuur en data sterk afhankelijk zijn geworden van enkele Big-Techbedrijven uit niet-Europese landen, zijn we vanuit economisch en politiek perspectief kwetsbaar geworden. TNO adviseert overheden hoe hiermee om te gaan.

Datasoevereiniteit biedt kansen voor Europese bedrijven en technologieaanbieders

Informatietype:
Insight
15 juni 2022

Hoe kunnen Europese cloud- en technologieaanbieders zich onderscheiden van Big Tech-bedrijven en op basis van digitale soevereiniteit nieuwe commerciële toepassingen en lucratieve bedrijfsmodellen ontwikkelen?

Nederland en Europa digitaal steeds afhankelijker van VS en China

Informatietype:
Nieuws
15 juni 2022

Op vrijwel alle digitale fronten zijn Nederland en Europa te afhankelijk geworden van niet-Europese landen. Meer dan 90% van de Europese data staat op Amerikaanse servers opgeslagen en het merendeel van de digitale infrastructuur is in handen van een beperkt aantal niet-Europese leveranciers. Om die afhankelijkheid te verkleinen moet de invloed op het design en het gebruik van digitale technologieën en de data die daarmee gegenereerd en verspreid wordt vergroot worden, zowel op nationale als Europese schaal. Beleidsmakers, het bedrijfsleven en kennisinstellingen kunnen bijdragen door op technologisch, zakelijk en beleidsvlak samen te werken aan de ontwikkeling en implementatie van technologieën, die digitale soevereiniteit als ontwerp principe hanteren. Dat schrijft TNO in een nieuw paper over de digitale soevereiniteit van Nederland en Europa. Op maandag 20 juni worden de inzichten uit het paper uitgediept tijdens het ECP Deelnemersspecial - Digitale Soevereiniteit.