blik op de toekomst

Centering: groepszorg voor jonge ouders verbetert gezondheidsuitkomsten

20 november 2017 • 3 min leestijd

Aanstaande ouders hebben vaak niet echt een idee wat er gaat veranderen als ze een kind krijgen. Centering is een vorm van zorg die zwangeren en jonge ouders daarbij kan helpen. Ze krijgen in groepsverband een actieve rol in het zorgproces. En dat werpt zijn vruchten af voor zowel cliënten als zorgverleners.

CenteringPregnancy is een vorm van prenatale groepszorg, die in de Verenigde Staten is ontwikkeld voor gezondheidsbevordering en zelfmanagement van met name zwangeren uit achterstandswijken. “Ik kwam deze methode tegen en was meteen enthousiast. Stom eigenlijk dat we het niet zelf en veel eerder hebben bedacht”, zegt TNO-onderzoeker en verloskundige Marlies Rijnders.

Groep van 8 tot 12 zwangeren

Het werkt als volgt: de in Nederland gebruikelijke individuele prenatale controles worden in CenteringPregnancy vervangen door groepsbijeenkomsten. Het eerste consult vindt nog individueel plaats. De vervolgcontroles tijdens de zwangerschap worden echter aan een groep van acht tot twaalf zwangeren – met een vergelijkbare zwangerschapsduur – aangeboden in sessies van twee uur, onder leiding van een verloskundige en een tweede begeleider. De medische controles, zoals bloeddruk en de groei van de baby, worden gecombineerd met uitwisseling van kennis en ervaringen, het leren van gezondheidsvaardigheden en het stimuleren van onderlinge ondersteuning en vriendschap. “Er is veel meer tijd en aandacht voor adviezen die de gezondheid bevorderen en voor ‘domme’ vragen. De vrouwen wisselen kennis uit die, waar nodig, door een verloskundige aangevuld kan worden. Het is minder zenden en voorlichten zoals bij een klassieke één-op-één-consult met een verloskundige”, legt Symone Detmar, Programmamanager Jeugd, uit.

“Met Centering slaan we meerdere vliegen in één klap: we brengen ouders wat bij, bevorderen de gezondheid van hun kind en vergroten sociale netwerken”

Van de VS naar Nederland

Waar de Amerikaanse versie speciaal voor kwetsbare groepen is ontwikkeld, is de Nederlandse versie voor iedereen. “Met behulp van een subsidie hebben we het CenteringPregnancy-concept bij drie verloskundige praktijken in Amsterdam-Noord, Amsterdam Bijlmermeer en Wageningen – met verschillende populaties – kunnen uitproberen”, vertelt Rijnders. “Trainers uit de VS hebben onder meer de betrokken verloskundigen, iemand van de beroepsvereniging en van de opleiding verloskunde getraind hoe ze de CenteringPregnancy-methode moeten uitvoeren. Na de eerste pilots hebben we de methode, in overleg met de VS, aangepast naar de Nederlandse situatie. We blijven modules aanpassen, de methodiek blijft zich ontwikkelen. Inmiddels is er een stichting, waar we als TNO nauw bij zijn betrokken, die de voortgang regelt. Het is leuk om te zien dat steeds meer praktijken met CenteringPregnancy gaan werken.” Er zijn nu rond de honderd verloskundige praktijken opgeleid.

Kostenbesparing in de zorg

CenteringPregnancy levert in de praktijk betere uitkomsten voor moeder en kind op, vergeleken met individuele zorg. En is door zorgverleners en zwangeren enthousiast ontvangen. Toch zijn er ook belemmeringen. Detmar: “Centering wordt nog niet vergoed door de Nederlandse Zorgautoriteit. Vooral in de opstartfase vraagt het tijdsinvestering van de verloskundigen, en dat is lastig zonder vergoeding. Het kostenaspect is daarmee een bedreiging voor het voortbestaan en verder uitrollen. Dat is een gemiste kans: Centering kan uiteindelijk leiden tot kostenbesparing in de zorg, omdat het medische ingrepen en verwijzingen kan reduceren.”

“Centering is een prachtig model dat past bij deze tijd van gezamenlijke besluitvorming en zorg waarbij de patiënt centraal staat”

Doorzetten in jeugdgezondheidszorg

“Het liefst zou je de groepszorg willen door laten gaan in de jeugdgezondheidszorg (JGZ). We proberen dat nu op te zetten met consultatiebureaus, onder de noemer CenteringParenting. Het is zonde om na de zwangerschap te stoppen”, stelt Rijnders. Het concept is hetzelfde: in groepsvorm wordt gestreefd naar peer support, community building, interactief leren en zelfmanagement. “Het liefst wil je CenteringPregnancy en -Parenting combineren. Maar ook daarbij blijkt financiering een uitdaging, met verschillende financiële stromen en verantwoordelijke partijen. Bovendien vraagt het om een mindshift bij zorgverleners. Daarom zal er ook bij hun opleiding aandacht voor moeten komen”, denkt Detmar.

Centering in Amersfoort

Amersfoort is een van de gemeenten waar zowel CenteringPregnancy als -Parenting worden uitgevoerd. “Centering past goed in ons streven om kinderen een goede start te geven”, vertelt Fleur Imming, wethouder zorg, wonen en wijkvoorzieningen gemeente Amersfoort. “Met deze methodiek slaan we meerdere vliegen in één klap: we brengen ouders wat bij, bevorderen de gezondheid van hun kind en vergroten sociale netwerken. Ik merk dat er veel draagvlak is bij zorgverleners. Het bewijs dat het werkt, is er. Ik zou gemeentes willen aanraden Centering een kans te geven en te durven investeren.”

“Ik merk dat er veel draagvlak is bij zorgverleners. Het bewijs dat het werkt, is er. Ik zou gemeentes willen aanraden Centering een kans te geven en te durven investeren”

Meedenken over financieringsstructuur

Centering past goed bij het streven van TNO om bij te dragen aan de gezonde start van kinderen en te investeren in ‘de eerste 1000 dagen van het kind’. “De Centering-methode is geschikt gemaakt voor de Nederlandse situatie. Nu ligt onze rol met name in het doorontwikkelen van de methodiek, die onderbouwen en wellicht de aanpak te vertalen naar andere domeinen. Daarnaast willen we graag een E-health-component inpassen. Bovendien dragen we bij aan implementatieonderzoek, geven we advies en denken we mee over de financieringsstructuur. Centering is een prachtig model dat past bij deze tijd van gezamenlijke besluitvorming en zorg waarbij de patiënt centraal staat”, besluit Rijnders.

blik op de toekomst

Centering: groepszorg voor jonge ouders verbetert gezondheidsuitkomsten

20 nov '17 - 3 min
Aanstaande ouders hebben vaak niet echt een idee wat er gaat veranderen als ze een kind krijgen. Centering is een vorm van zorg die zwangeren en jonge ouders daarbij... Lees meer
column

Personalised nutrition is meer dan voeding afgestemd op je genen

12 okt '18 - 3 min
Personalised nutrition was deze week meerdere keren in het nieuws. Een hoogtepunt werd gisteren bereikt tijdens het DNA-Diner, georganiseerd door Vers+. Eerder deze... Lees meer
column

Beste minister Bruins, leefstijlgeneeskunde bestaat wel

25 apr '18 - 3 min
Op de motie van mevrouw Ellemeet antwoordde u onlangs: “Er is niet zoiets als leefstijlgeneeskunde”. Welnu, u bent verkeerd geïnformeerd. We zetten dit graag recht.... Lees meer
column

Geneesmiddelen kunnen sneller én goedkoper op de markt en bij de patiënt komen

29 dec '17 - 2 min
Een Haagse apotheker gaat terwijl hij verwijten naar de farmaceutische industrie uitspreekt, een geneesmiddel zelf namaken. Huisarts Hans van der Linde betoogt in... Lees meer
innovatie

Aandacht voor privacy maakt digital health beter

21 nov '17 - 1 min
Steeds meer mensen gebruiken wearables om hun gezondheid te monitoren. Dit levert veel persoonlijke én gevoelige data op die de gezondheidszorg kunnen verbeteren.... Lees meer
op de werkvloer

Hoe gaaf zijn de gebitten van de Nederlandse jeugd?

1 aug '17 - 3 min
Het gaat relatief beter met de mondgezondheid in Nederland. Toch heeft 40 procent van de vijfjarigen gaatjes en heeft slechts 16 procent van de 23-jarigen een gaaf... Lees meer

VOLG TNO OP SOCIAL MEDIA

blijf op de hoogte van ons laatste nieuws, vacatures en activiteiten

Wij gebruiken anonieme cookies om het gebruik van onze site te verbeteren. Ons privacystatement is aangepast aan de nieuwe privacywetgeving in de EU.