blik op de toekomst

CILOLAB laat zien wat er wél kan met zero-emissie

2 oktober 2020 • 3 min leestijd

Efficiënte en zero-emissie alternatieven voor goederenvervoer in de stad. Daaraan wordt gewerkt in het vijfjarige programma City Logistics Lab (CILOLAB). Dit is een living lab waarin logistiek dienstverleners, hubexploitanten, gemeenten en kennisinstellingen, waaronder TNO, een arsenaal aan logistieke oplossingen onder de loep neemt.

Meer weten?

Meer weten over het programma CILOLAB? Neem contact op met Hans Quak.

In het Klimaatakkoord is vastgelegd dat in 2025 het goederenvervoer in de dertig tot veertig grootste Nederlandse steden emissievrij is. De eerste gedachte om tot zogeheten zero-emissiezones te komen is het vervangen van bestaande dieselvoertuigen door elektrische varianten. Maar die vervangingsopgave is simpelweg te groot en te duur voor de komende jaren: bij een-op-een-vervanging gaat het gemakkelijk over meer dan honderdduizend bestelbussen en vrachtauto’s.

“De discussie moet dus breder zijn”, zegt Hans Quak van TNO. “Het is beter om te onderzoeken hoe je de logistiek anders kunt organiseren, zodat die deels zonder schadelijke CO2-uitstoot plaatsvindt – ook in de steden. En als het enigszins mogelijk is tegelijk met minder vervoersbewegingen, zodat er minder busjes en vrachtauto’s de stad in hoeven. Vandaar dat we van start gingen met het CILOLAB.”

Arsenaal aan logistieke oplossingen

Het CILOLAB is een living lab, waarin TNO met circa dertig partners, van gemeenten en havenbedrijven tot fietskoeriers en private vervoerders, een arsenaal aan logistieke oplossingen onder de loep neemt. Hoe ziet een logistiek systeem eruit, waarom werkt het nog niet, wat is ervoor nodig om het wél laten werken, hoe kan het worden opgeschaald, enzovoorts.

“We moeten voorkomen dat de discussie puur alleen over motorvoertuigen gaat”

De antwoorden zijn niet per se ingewikkeld, meent Quak. “We moeten alleen voorkomen dat de discussie puur over motorvoertuigen gaat. Een elektrische vrachtauto de stad in sturen is een verleidelijke oplossing omdat je die onmiddellijk waarneemt. Maar met de partners in het CILOLAB zetten we ons in voor een systeemverandering van de logistiek, wat minder in het oog springt.”

Met vijf vrachtauto’s de stad in

Quak geeft een voorbeeld: “Als vijf vervoerders een route plannen en elk een paar steden aandoen, dan komen er in iedere stad vijf vrachtauto’s binnen. Qua ruimtegebruik en emissie zou het beter zijn wanneer dat in elke stad maar één vrachtauto was. Dát is dus wel ingewikkeld: als je niet beter weet en nog steeds af en toe een vrachtauto ziet rijden, denk je dat er nauwelijks iets is veranderd.”

TNO laat de partners in het CILOLAB ervaren dat er alternatieven bestaan die ook kostentechnisch uitkomen. Denk aan het ontwikkelen van stadsdistributiecentra, het delen van netwerken om elkaars ‘last mile’ te kunnen overnemen en het berekenen van de total cost of ownership. Zo doen de partners de experimenten en helpt TNO met monitoring, transitie en opschaling.

“Doordat we kennis delen wordt niet op allerlei plekken opnieuw het wiel uitgevonden”

Alle schakers aan tafel

Een van de partners is het zero-emissie transportbedrijf BREYTNER. Marie-José Baartmans: “Wat ons in het CILOLAB aanspreekt is de samenwerking van bedrijven, overheden en kennisinstituten. Bovendien zijn alle steden waar iets gebeurt vertegenwoordigd. Dat is zó’n goede combinatie: je hebt alle spelers die aan het schaken zijn in je project zitten.”

Baartmans vervolgt: “Doordat we kennis delen wordt niet steeds op allerlei plekken opnieuw het wiel uitgevonden. Verder geeft het de deelnemende beleidsmakers goed inzicht in de praktijk. Hiermee overbruggen we het gat tussen de experts die het op papier bedenken en degenen die met de voeten in de klei staan. Dat is echt een toegevoegde waarde van het CILOLAB.”

Tandje erbij

Wat Baartmans betreft mag er voor het bereiken van de klimaatdoelstellingen wel een tandje bij. Enerzijds door kennis op te doen van logistieke modellen en out-of-the-box denkend nieuwe modellen te ontwikkelen. Anderzijds door stimuleringsmaatregelen: “Voorlopig kost schoon transport meer dan vuil transport. Dus je moet een zachte landing creëren, een soort rode loper neerleggen.”

“Belangrijk om te experimenteren met logistieke oplossingen om te kijken wat er wél kan”

“Er zit nog geen negatieve waarde aan vervuiling”, bevestigt Quak. “Dat geldt voor zowel emissies als voor ruimtegebruik. Iedereen voelt aan dat het anders moet, maar zolang er geen regelgeving is ervaart nog niet iedereen de noodzaak. Des te belangrijker dat we samen met al die verschillende partners testen en experimenteren met logistieke oplossingen om te kijken wat er wél kan.”

Meer ruimte voor voetgangers en fietsers

Hoe ziet de ideale stad met zero-emissiezones er over tien jaar uit? Quak: “In elk geval is er dan minder gemotoriseerde mobiliteit en veel minder gebruik van fossiele brandstof. Ook komt er extra ruimte voor voetgangers en fietsers. Bovendien is de consument veel sterker in the lead van wat en wanneer hij bestellingen ontvangt. Het serviceniveau wordt dus alleen maar hoger.”

Ook nu al ziet Quak positieve ontwikkelingen. “Bijvoorbeeld bij gemeentes ontmoet ik steeds vaker experts die op niveau logistiek beleid met oog voor de toekomst maken. Geïnteresseerde beleidsmakers en ook verladende partijen die met ons willen meedenken over technische kwesties of logistieke uitdagingen nodig ik van harte uit om contact op te nemen.”

 

 

blik op de toekomst

Extended reality: de opvolger van Zoom en Teams

2 okt '20 - 4 min
Dankzij covid-19 zijn we razendsnel gewend aan bijeenkomsten via Zoom, Teams of Skype. In het Medialab van TNO in Den Haag wordt echter al gewerkt aan de volgende... Lees meer
blik op de toekomst

Podcast Insights seizoen 2 #25 - Pandemiebestendig: samen uit voor én na de crisis

12 jun '20 - 1 min
Het mag weer: een gezellig avondje uit! Maar kan het allemaal wel? En hoe zorgen we - ondanks de noodzakelijke maatregelen - voor een veilige en positieve ervaring... Lees meer
blik op de toekomst

Podcast Insights seizoen 2 #24: Nederland na de energietransitie

29 mei '20 - 1 min
We staan voor een enorme uitdaging. Als we in 2050 klimaatneutraal willen zijn is er nog een lange weg met veel onzekerheden te gaan. Maar: we zijn op weg! Zoals... Lees meer
blik op de toekomst

Podcast Insights Seizoen 2 #23: Sterker uit de coronacrisis door innovatie

15 mei '20 - 1 min
Na de bankencrisis in 2008, verhoogde Duitsland de investering in innovatie en de Duitse economie bloeide hierdoor op. Door deze aanpak, beleefde Duitsland een ‘gouden... Lees meer
blik op de toekomst

De economie na het coronavaccin: hoe Nederland zich uit de crisis kan innoveren

11 mei '20 - 3 min
Nu de ‘intelligente lockdown’ stapsgewijs wordt versoepeld, groeit de aandacht voor de toekomst. Met de bankencrisis in ons achterhoofd willen we koste wat het kost... Lees meer

VOLG TNO OP SOCIAL MEDIA

blijf op de hoogte van ons laatste nieuws, vacatures en activiteiten

Op TNO.nl maken we gebruik van cookies. De daarin opgeslagen informatie kan bij een volgend bezoek weer naar onze servers teruggestuurd  worden.