verhaal van de klant

CO2: van afvalverbranding naar nuttig product

10 augustus 2020 • 3 min leestijd

Zolang het bedrijfsleven nog afhankelijk is van fossiele brand- en grondstoffen produceert het CO2. Afvang is daarom essentieel om schadelijke uitstoot te voorkomen. Je kunt de CO2 vervolgens ondergronds opslaan, maar een andere optie is hergebruik. Het Overijsselse grondstoffen- en energiebedrijf Twence is daar al ver mee. Samen met TNO slaat het doorlopend nieuwe wegen in.

Op het moment dat we projectmanager Andy Roeloffzen van Twence spreken, geeft zijn smartphone een signaal. “De nieuwste meetgegevens van TNO uit onze afvanginstallatie. Die metingen gaan dag en nacht door. Samen met de TNO-experts analyseren we de rookgassen die vrijkomen om het afvangproces steeds verder te verbeteren”, vertelt hij.

Afvang optimaliseren

Twence, met vijftien Twentse gemeenten als aandeelhouders, is zich al meer dan een decennium aan het transformeren van een traditioneel afvalverbrandingsbedrijf tot een leverancier van innovatieve oplossingen voor grondstoffen en energie. Uit afvalstromen en biomassa wordt energie geproduceerd en geleverd aan bedrijven en huishoudens en grondstoffen voor de industrie, bouw en land- en tuinbouw.

In 2007 zette het de eerste stappen om met een oplosmiddel de rookgassen, die CO2 bevatten, te zuiveren. Dat leidde uiteindelijk tot de bouw van een kleinschalige afvanginstallatie die in 2014 in gebruik werd genomen. Daarvoor werkt Twence nauw samen met TNO om steeds meer en effectiever CO2 af te vangen en te hergebruiken.

“Specifiek voor de metingen en analyses van de rookgassen en het optimaliseren van de afvang is TNO de aangewezen partij”

Mobiele afvanginstallatie TNO

“We hebben uitgebreid verkend in binnen- en buitenland welke partijen ons daarbij konden ondersteunen. Geen bedrijf of instelling bleek zoveel van CO2 te weten als TNO. We werken ook met verschillende bedrijven en met Universiteit Twente samen. Specifiek voor de metingen en analyses van de rookgassen en het optimaliseren van de afvang is TNO de aangewezen partij. Ze beschikken als enige over een mobiele CO2-afvanginstallatie, een pilot plant, om op locatie metingen te doen”, vertelt Andy.

Nauwkeurig meten en analyseren

“CO2 afvangen is een uiterst complex vraagstuk”, zegt TNO-onderzoeker Arjen Huizinga. “Je kunt niet zomaar een standaardinstallatie op een schoorsteen zetten om het af te vangen. Bij alles wat je verbrandt, komt CO2 vrij, maar elk rookgas waar dat in zit is weer anders. Grote veroorzakers van CO2-uitstoot zijn energiecentrales, afvalverbranders, staalproducenten en cementfabrieken.

Dat zijn allemaal verschillende productieprocessen en ook steeds andere rookgassen. Je moet dus heel nauwkeurig meten en analyseren om inzicht te krijgen in de samenstelling van het gas, welk type oplosmiddel je gebruikt om de CO2 af te vangen. De technologie is op zich volwassen, maar als het gaat om grootschalige toepassing staan we nog aan het begin.”

“CO2 afvangen is een uiterst complex vraagstuk. Bij alles wat je verbrandt komt het vrij, maar elk rookgas waar het inzit is weer anders”

Dubbele winst

Andy: “We hebben als afvalenergiecentrale in Nederland nu een paar jaar ervaring met afvang, zij het op kleine schaal. De komende jaren willen we toe naar 100.000 ton CO2 afvang én hergebruik. Want dan ben je echt circulair bezig: de CO2 dient als nuttig product voor andere sectoren, zoals de glastuinbouw. Dat is dubbele winst, want de CO2 gaat niet langer de lucht in en de tuinbouw hoeft hiervoor geen aardgas meer te verbranden.

We hebben nu met behulp van de expertise van TNO een installatie gebouwd voor rookgasreiniging waarmee we CO2 afvangen, zuiveren en vloeibaar maken om het te kunnen transporteren in tankwagens. Voor de toekomst onderzoeken we of nog meer sectoren kunnen profiteren van de afgevangen CO2.

Naast direct gebruik van CO2 in onder meer toepassingen in de voedselverwerkende industrie, kun je CO2 ook gebruiken als bouwstof voor biobrandstoffen en basis chemische en high end chemie, maar ook toepassingen in bouwmaterialen zijn mogelijk.”

Mierenzuur

Zo is Twence in samenwerking met TNO voortdurend op zoek naar methoden om kringlopen te sluiten zodat er geen afval overblijft. Dat gebeurt momenteel bijvoorbeeld door een zelf ontworpen proces om van CO2 bakpoeder te maken (NaHCO3) waarmee de rookgassen in de energiecentrales worden gereinigd. Momenteel onderzoekt het bedrijf met TNO de mogelijkheden van mierenzuur.

Arjen: “Van CO2 kun je allerlei andere moleculen maken om nuttige producten te vervaardigen. Denk aan methanol, een basisgrondstof voor de industrie, of mierenzuur dat je als brandstof kunt gebruiken. Ook hier weer dubbele winst, want je vangt CO2 af én je bent niet meer afhankelijk van olie om producten te maken.”

“Twence zoekt samen met TNO voortdurend naar methoden om kringlopen te sluiten zodat er geen afval overblijft”

Samenwerking in de regio

Bij het met TNO verkennen van nieuwe mogelijkheden en toepassingen kijkt Twence vooral naar potentiële klanten in de regio. Deze zomer is een installatie in gebruik genomen om CO2 in vloeibare vorm aan tuinders te leveren als meststof voor hun planten. Maar dat is nog maar het begin.

Andy: “We zijn nu aan het kijken welke andere bedrijven in de regio we met onze producten kunnen bedienen. Toen ik hier ruim twintig jaar geleden begon hadden we twee lijnen om Twents afval te verbranden. Nu maken we uit afval producten die we verkopen. We zijn in gesprek met bedrijven in de buurt om grondstoffen die zij gebruiken te vervangen door alternatieven die op basis van afgevangen CO2 zijn gemaakt. Er liggen nog veel nuttige toepassingen in het verschiet.”

blik op de toekomst

Podcast Insights seizoen 2 #30: Hoe ziet een industrie zonder fossiele brandstoffen eruit?

17 sep '20 - 1 min
In deze nieuwe aflevering gaan TNO-experts Faruk Dervis en Robert de Kler in gesprek met Alice Krekt, Directeur Climate Program van Deltalinqs. Ze praten onder andere... Lees meer
blik op de toekomst

Nieuwe generatie windturbines: groot, groter, grootst

24 aug '20 - 3 min
Terwijl de metingen door TNO aan de Haliade-X, de grootste windturbine ter wereld, op de Maasvlakte nog in volle gang zijn, werken experts alweer aan de volgende... Lees meer
blik op de toekomst

Podcast Insights seizoen 2 #29: Wat is het deltaplan voor de energietransitie?

4 aug '20 - 1 min
In deze podcast, opgenomen bij de Deltawerken in Zeeland, bespreken Rosanne Hertzberger (wetenschapper), Ton de Jong (managing director energietransitie bij TNO)... Lees meer
blik op de toekomst

Van aardbevingsmodel naar voorspellend model voor IC-opnames

31 jul '20 - 3 min
Binnen het Brains4corona-initiatief heeft TNO, samen met Amsterdam UMC, Erasmus MC, en Leiden UMC een model ontwikkeld dat het aantal IC-opnames kan voorspellen:... Lees meer
blik op de toekomst

Betrouwbare en betaalbare energievoorziening in 2050: TNO beantwoordt vragen

27 jul '20 - 5 min
We zijn op weg naar een volledig duurzame energievoorziening in 2050. Over tien jaar, in 2030, moeten de eerste belangrijke doelen al zijn behaald. Deze energietransitie... Lees meer

VOLG TNO OP SOCIAL MEDIA

blijf op de hoogte van ons laatste nieuws, vacatures en activiteiten

Op TNO.nl maken we gebruik van cookies. De daarin opgeslagen informatie kan bij een volgend bezoek weer naar onze servers teruggestuurd  worden.