verhaal van de klant

De optimale hiv-behandeling vinden met MPC

11 december 2018 • 3 min leestijd

Leren van successen en missers van artsen en farmaceutische bedrijven. Dat is een goede methode om de individuele behandeling van hiv-patiënten te verbeteren. Alleen uit privacyoverwegingen mogen individuele patiëntendata niet zonder meer worden gedeeld. Dat probleem lijkt TNO nu te hebben opgelost in samenwerking met onderzoeksgroepen van de Universiteit van Amsterdam (UvA) en het Centrum Wiskunde & Informatica (CWI). Secure Multi-Party Computation (MPC) garandeert de privacy.

Bij een koffiezetapparaat op de Nanyang Technical University in Singapore hebben zo’n twee jaar geleden twee Nederlandse hoogleraren een nieuw idee verzonnen en uitgewerkt. “Ronald Cramer vertelde me daar over zijn cryptologisch onderzoek naar Secure Multi-Party Computation en de mogelijke toepassing daarvan in de praktijk”, vertelt Peter Sloot, hoogleraar Complexe Adaptieve Systemen aan de UvA. “Ik zag onmiddellijk het nut daarvan in. Ik doe al zo’n vijftien jaar onderzoek naar hiv en loop steeds vaker aan tegen het gebruik van privacygevoelige patiëntendata. MPC-technologie zou een uitkomst zijn.”

“Via MPC kun je de optimale behandeling voor een individuele hiv-patiënt bepalen, dat kan zorgen voor minder bijwerkingen en een betere levenskwaliteit”

Sloot onderzoekt complexe systemen zoals ziektes en hoe je die via computersimulaties inzichtelijk kunt maken. “Kijk, via MPC kun je de optimale behandeling voor een individuele hiv-patiënt bepalen”, vult Sloot aan. “Die behandeling kan zorgen voor minder bijwerkingen en een betere levenskwaliteit. En kan in de toekomst misschien zorgen voor goedkopere medicijnen.” Sloot denkt dat MPC nu ook al bij diabetes type 2 patiënten kan worden ingezet voor de beste behandeling.

Trusted Party

“Je kunt Secure Multi-Party Computation zien als een soort vertrouwenspersoon of - beter nog - ‘trusted party’ voor partijen in de vorm van een algoritme,” zegt wiskundige Ronald Cramer. Hij is hoogleraar Cryptologie bij het Mathematisch Instituut van de Universiteit Leiden en hoofd van de Cryptologiegroep van het CWI in Amsterdam. “Bij een belangenconflict, onderling wantrouwen, privacyoverwegingen of vanwege wetgeving kunnen partijen MPC ‘inhuren’ om een rekenpartij te laten uitvoeren op de gezamenlijke bestanden van de deelnemende partijen.

“Bij MPC vindt dus geen datadeling of data-uitwisseling plaats: alleen het resultaat van de gewenste berekening wordt uitgewisseld, niets meer!”

Geheimhouding staat boven alles: het is als het ware één grote geëncrypte database waarmee je kunt rekenen om de gewenste informatie te ontsluiten. Daar komen conclusies uit die voor alle deelnemende partijen van nut kunnen zijn. Bij MPC vindt dus geen datadeling of data-uitwisseling plaats: alleen het resultaat van de gewenste berekening wordt uitgewisseld, niets meer!”

Minder bijwerkingen

Vanwege de kennis op het gebied van toepassingen was TNO een logische partner in het hiv/MPC-project. Wiskundige Thomas Attema is bij het project betrokken vanuit de TNO-afdeling ‘Cyber Security and Robustness’. Hij wil ook op dit onderwerp gaan promoveren. “Het is ons gelukt om binnen 24 minuten de effectiviteit van honderd verschillende behandelingen voor een specifieke patiënt te berekenen op basis van een database met de gegevens van twintigduizend hiv-patiënten. Die rekentijd is inmiddels alweer een stuk korter geworden.” Er zijn ook ongeveer twintigduizend geregistreerde hiv-patiënten in Nederland.

Fraude opsporen

Naast het hiv/MPC-project doet TNO met banken een onderzoek naar het opsporen van fraude. Attema: “Wij zouden daarvoor de transactiegegevens van alle banken willen inzien. Elke bank ziet alleen de eigen netwerktransacties en heeft geen totaaloverzicht. Criminelen gebruiken meerdere rekeningnummers van verschillende banken. Ze sluizen geld door van de ene naar de andere bankrekening. Het is ons gelukt om banknetwerken veilig te koppelen en daar fraudedetectie-algoritmes op los te laten.”

“Het is ons gelukt om banknetwerken veilig te koppelen en daar fraudedetectie-algoritmes op los te laten”

Volgens Cramer kan MPC ook een belangrijke rol gaan spelen bij een benchmark onder concurrenten in een bepaalde bedrijfstak. “Dus, hoe goed doet elk bedrijf het ten opzichte van de collega’s zonder dat er concurrentiegevoelige informatie gedeeld wordt.”

GDPR: Europese privacywet

Op 25 mei dit jaar is de Europese privacywet ingegaan: de Europese General Data Protection Regulation (GDPR). Cramer ziet de wet als een enorme kans en impuls voor cryptografische technieken zoals MPC. Attema knikt instemmend: “Ik weet alleen niet of de MPC-technologie al volledig voldoet aan de Europese privacywet. Dat is een mooie uitzoekklus voor onze juridische TNO’ers.”

Gamechanger

Kan MPC de kloof tussen privacy enerzijds en data science anderzijds eindelijk dichten of overbruggen? Attema: “In ieder geval een stuk verkleinen!” Cramer vult aan: “Want MPC is een heel spectrum aan methodes en technieken. Elk heeft z’n eigen voors en tegens.” Sloot: “Toch geloof ik dat dit hiv/MPC-onderzoek een gamechanger is, waar we iedereen heel goed kunnen laten zien wat de mogelijkheden zijn.” Attema glimlacht: “En dat geldt natuurlijk ook voor het fraudedetectie-project bij banken.”

Meer weten?

Wil je weten hoe MPC de kloof tussen privacy en big data kan verkleinen in jouw organisatie? Neem contact op met Thomas Attema.

Neem contact op
feiten & cijfers

TNO heeft positieve impact op bedrijvigheid

14 nov '19 - 3 min
De missie van TNO is het verbinden van mensen en kennis om zo innovaties te creëren die de concurrentiekracht van bedrijven en het welzijn van de samenleving duurzaam... Lees meer

VOLG TNO OP SOCIAL MEDIA

blijf op de hoogte van ons laatste nieuws, vacatures en activiteiten

Op TNO.nl maken we gebruik van cookies. De daarin opgeslagen informatie kan bij een volgend bezoek weer naar onze servers teruggestuurd  worden.