blik op de toekomst

Een tweede leven voor bestaand beton

16 december 2021 • 2 min leestijd

De productie van beton is verantwoordelijk voor 5 tot 8 procent van de wereldwijde CO₂-uitstoot. Samen met de bouwwereld is TNO op zoek naar oplossingen voor dit probleem. In een eerder artikel hadden we het al over de zoektocht naar het beste recept voor circulair beton. Maar toen werd ook al duidelijk dat er meer nodig is. Tijd dus voor deel 2: een tweede leven voor bestaand beton.

Modulaire betondelen

TNO pleit voor het zoveel mogelijk opnieuw inzetten van een bestaande betonconstructie. Zo ook Siska Valcke, de onderzoeker die zich gespecialiseerd heeft in circulair beton. “Het mooiste is als je grote betononderdelen als een soort van LEGO-blokken in een nieuw gebouw zou kunnen gebruiken. Maar daar is vroeger bij het ontwerpen van betonconstructies geen rekening mee gehouden. Sommige architecten ontwerpen nu nieuwe constructies die later makkelijker uit elkaar te halen zijn. Maar in plaats van te wachten tot die modulaire betondelen ooit beschikbaar komen, kunnen we beter nu al het hergebruik van elementen uit reeds bestaande constructies stimuleren.” 

“Er zijn nieuwe methodieken nodig om de restlevensduur en het restdraagvermogen van hergebruikte elementen te kunnen kwantificeren”

Nieuwe ontwerpregels

“En dat kunnen wij doen door bij het formuleren van de ontwerpregels standaard de kwaliteit van herbruikbare betonelementen als uitgangspunt te nemen”, vult Agnieszka Bigaj-van Vliet, de TNO-expert op het vlak van circulaire betonconstructies, haar aan. “Dat betekent dat er ook nieuwe methodieken nodig zijn om de restlevensduur en restdraagvermogen van hergebruikte elementen te kunnen kwantificeren.”

Beton breken

Maar wat als hergebruik van bestaande betonelementen toch niet mogelijk blijkt te zijn? “Dan ontkomen we er niet aan om het beton te breken, zodat we vervolgens het zand, de grind en een klein deel van het cement kunnen hergebruiken als secundaire grondstof bij het maken van nieuw beton”, zegt Valcke. 

Cement terugwinnen

Zoals we in het eerste artikel al meldden, is cement verantwoordelijk voor maar liefst 90 procent van de totale CO₂-uitstoot van beton. Nu kunnen er in beton nog wel cementdeeltjes zitten die nog geen reactie hebben ondergaan. Aan het eind van de levensduur van een betonnen constructie kun je die specifieke cementdeeltjes met een speciale machine uit het beton halen en zou je die vervolgens opnieuw als bindmiddel kunnen gebruiken.

Dit wordt momenteel al in grootschalige praktijkproeven getest. Hoewel dat een goede ontwikkeling is, kun je op die manier slechts kleine percentages ongereageerd cement terugwinnen. Qua volume en CO₂-reductie is dit dus niet de volledige oplossing voor het probleem.

“Het is belangrijk dat het ook wettelijk mogelijk wordt om nieuw beton te maken met grote hoeveelheden gerecyclede materialen”

Restricties

Het hergebruik van zand en grind is een makkelijker verhaal. “Jaarlijks komt er meer dan 20 miljoen ton aan steenachtig bouw- en sloopafval beschikbaar, waarvan 12 miljoen ton aan betonpuin”, weet Valcke. “Op papier is dat al een groot deel van het benodigde materiaal voor de meer dan 30 miljoen ton aan betonconstructies die er jaarlijks worden gebouwd. Daarbij is het wel belangrijk dat het wettelijk mogelijk wordt om nieuw beton te maken met grote hoeveelheden gerecyclede materialen. Want momenteel gelden daar nog restricties voor.”

Meer weten over de initiatieven van TNO op het vlak van circulair beton?

Neem dan contact op met Jeroen Kruithof

Contact
blik op de toekomst

Op zoek naar het beste recept voor circulair beton

9 dec '21 - 5 min
De productie van beton is verantwoordelijk voor 5 tot 8 procent van de wereldwijde CO₂-uitstoot. Samen met de bouwwereld is TNO naarstig op zoek naar oplossingen... Lees meer