blik op de toekomst

Exposoom Programma biedt kansen voor effectieve preventie van ziekte

12 maart 2018 • 2 min leestijd

Onze (werk)omgeving heeft een belangrijke, en in potentie te vermijden, impact op onze gezondheid. Kennis over de precieze effecten van blootstellingen in onze omgeving zijn nog beperkt. Het concept ‘exposoom’ – de totale blootstelling van een persoon gedurende zijn of haar hele leven – kan helpen dit kennishiaat te dichten en biedt bovendien mogelijkheden voor de ontwikkeling van preventieve maatregelen.

Voor veel voorkomende aandoeningen, zoals respiratoire en cardiovasculaire aandoeningen en kanker, zijn blootstellingen in onze omgeving naast genetische aanleg een belangrijke risicofactor. “Het totaal aan blootstellingen gedurende iemands leven en de reactie van diens lichaam daarop, oftewel het exposoom, kan ons helpen ziektelast beter te begrijpen en te kwantificeren. Dit geeft ons informatie die kan helpen bij het ontwikkelen van effectieve preventietools”, denken TNO’ers Anjoeka Pronk en Rob Stierum.

“Het exposoom kan ons helpen ziektelast beter te begrijpen en te kwantificeren”

Externe en interne exposoom

Een enorme variatie van factoren in de omgeving waarin we opgroeien, werken, sporten, slapen en relaxen bepalen mede de kans op en het verloop van ziekte. Deze blootstellingen variëren van bijvoorbeeld chemische blootstellingen in de werk- en stedelijke omgeving, zoals (lucht)vervuiling,  tot leefstijlfactoren, zoals dieet of roken, sociale interacties en stress. Deze externe blootstellingen zijn, in tegenstelling tot genetische factoren, variabel en dynamisch en bieden daarom mogelijkheden voor preventie. Tot op heden is er nog te weinig inzicht in de associatie tussen blootstellingen en gezondheid voor effectieve preventie. Hoe de totale combinatie van blootstellingen (het externe exposoom) gerelateerd is aan de biologische response in het lichaam (interne exposoom) is nog onduidelijk. De opkomst van nieuwe technologieën zoals sensortechnologie, Internet of Things, omics en big data bieden de mogelijkheid meer inzicht te krijgen in het externe en interne exposoom.

Exposoom Programma

Op dit moment wordt exposoomonderzoek met name uitgevoerd in academische settings. TNO denkt dat de tijd rijp is voor een transitie van fundamenteel onderzoek naar de eerste toepassingen. Om translationeel exposoomonderzoek te faciliteren en exposoomkennis en -technologieën in te zetten voor gezondheidstoepassingen heeft TNO een ‘Exposoom Programma’ opgezet. “Samen met partners werken we aan innovatieve technieken voor het bepalen van persoonlijke externe en interne blootstellingen, ontwikkelen we modellen voor het beoordelen van de relatie tussen het exposoom en gezondheid en ontwikkelen we preventieve strategieën op groepsniveau en gepersonaliseerde interventies op basis van exposoomtechnologieën. Daarbij focussen we op risicopopulaties, zowel op kwetsbare groepen (zoals kinderen, patiënten) als op groepen die een risico op hoge mate van blootstelling lopen (bijvoorbeeld tijdens hun werk)”, aldus Pronk en Stierum.

“De tijd is nu rijp voor een transitie van fundamenteel onderzoek naar de eerste toepassingen”

In de whitepaper ‘EXPOSOME: connecting the dots for effective prevention of disease’ staat TNO’s visie op het potentieel van het exposoom voor het verbeteren van gezondheid beschreven, net als de noodzaak van samenwerking tussen academie, private sector en eindgebruikers voor het bewerkstelligen van een substantiële gezondheidsverbetering.

Op het gebied van samenwerking worden de eerste stappen al gezet. Op 13 maart wordt de Utrecht Exposome Hub gelanceerd door de Universiteit Utrecht in samenwerking met een aantal publieke en private partners, waaronder TNO en RIVM.

Whitepaper Exposome: connecting the dots for effective prevention of disease

Wilt u meer informatie over hoe het exposoom onze gezondheid kan verbeteren en ons Exposoom Programma? Lees dan onze whitepaper.

Lezen
blik op de toekomst

Exposoom Programma biedt kansen voor effectieve preventie van ziekte

12 mrt '18 - 2 min
Onze (werk)omgeving heeft een belangrijke, en in potentie te vermijden, impact op onze gezondheid. Kennis over de precieze effecten van blootstellingen in onze omgeving... Lees meer
column

Leefstijlgeneeskunde cruciaal voor transitie gezondheidszorg

13 nov '18 - 4 min
‘Leefstijl als medicijn’, waarbij leefstijl aanpassing als therapie wordt aangeboden in de zorg, kan veel gezondheidswinst teweegbrengen. Maar wie gaat dat betalen?... Lees meer
verhaal van de klant

Met sensoren risico’s op de werkvloer beheersen

2 nov '18 - 3 min
Onwetendheid of onzorgvuldigheid leidt ertoe dat mensen op de werkplek vaak onnodig worden blootgesteld aan gevaarlijke stoffen of lawaai. Accenture en TNO hebben... Lees meer
column

Type 2 diabetes: niet 1 soort ziekte, niet 1 soort behandeling

3 okt '18 - 3 min
Artsen stellen de diagnose type 2 diabetes nu na vrij eenvoudig onderzoek. Ze bepalen een ‘nuchtere glucose’ en stellen zo vast of iemand last heeft van een verstoorde... Lees meer
blik op de toekomst

Hoe een persoonlijk voedingsadvies bijdraagt aan de gezondheid

28 sep '18 - 3 min
Het is algemeen bekend. Gezonde voeding draagt bij aan een betere gezondheid. Ieder mens is uniek, dus ook de manier waarop je reageert op voeding. Maar hoe weet... Lees meer
feiten & cijfers

Leiden cobots en augmented reality tot meer en beter werk?

20 sep '18 - 4 min
Na alle verhalen over het oprukken van robots die steeds meer werknemers zouden verdringen, blijkt steeds vaker dat de inzet van zulke machines juist kansen biedt.... Lees meer

VOLG TNO OP SOCIAL MEDIA

blijf op de hoogte van ons laatste nieuws, vacatures en activiteiten

Wij gebruiken anonieme cookies om het gebruik van onze site te verbeteren. Ons privacystatement is aangepast aan de nieuwe privacywetgeving in de EU.