blik op de toekomst

Met stappenplan op weg naar groenere VvE’s

2 juli 2020 • 3 min leestijd

Veel Verenigingen van Eigenaren (VvE) willen wel verduurzamen maar stuiten op tal van praktische belemmeringen. Zoals gebrek aan kennis, weinig betrokken bewoners of onvoldoende financiële middelen. TNO heeft in samenwerking met partners een nieuwe aanpak ontwikkeld: ‘Zet je VvE op Groen’.

De nieuwe aanpak ‘Zet je VvE op Groen’ moet VvE’s en hun adviseurs helpen om stap voor stap vergaand te verduurzamen. Maar ook gemeenten en bouw- of installatiebedrijven kunnen hiermee hun voordeel doen. Nicole de Koning, namens TNO betrokken bij project, vertelt:

“We hebben eerder zulke hulpmiddelen voor VvE’s ontwikkeld, maar dan ging het over relatief kleine maatregelen, zoals zonnepanelen of ledverlichting. Dit keer betreft het grote projecten: een combinatie van maatregelen zoals isolatie van dak en gevel, een ventilatiesysteem of het aardgasvrij maken van een appartementencomplex. Vergaande verduurzaming is het uitgangspunt.”

“Met 1,2 miljoen woningen spelen VvE’s een belangrijke rol in de transitie naar aardgasvrij"

Ideale combinatie

Behalve gebruikmaken van het handzame en overzichtelijke stappenplan ‘Zet je VvE op Groen’ kunnen VvE’s voor de financiering een beroep doen op het Nationaal EnergiebespaarFonds (NEF) dat laagrentende leningen verstrekt en subsidie via de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland.

“De aanpak die TNO heeft ontwikkeld, plus een tegemoetkoming van de rijksoverheid én een gunstige lening over een langere periode vormen een ideale combinatie om grote stappen te zetten in verduurzaming. VvE’s zijn doorgaans meer bezig met onderhoud dan met het duurzaam maken van hun gebouwen. Maar met een woningvoorraad van 1,2 miljoen woningen spelen VvE’s wel een belangrijke rol in de transitie naar aardgasvrij”, aldus Constan Custers, adviseur van RVO (Rijksdienst voor Ondernemend Nederland).

“Verduurzamen blijkt op termijn soms ook financieel het meest aantrekkelijk”

Communiceren met bewoners

Het stappenplan richt zich vooral op besluitvorming binnen de VvE: wat is er nodig om soepel tot een beslissing te komen om vergaand te kunnen verduurzamen? Frank Huizinga van energetisch en financieel adviesbureau Segon, dat veel VvE’s begeleidt, legt uit:

“Men blijkt vooral behoefte te hebben aan een behapbaar traject dat in overzichtelijke brokken is opgeknipt. Niet te veel hooi op je vork nemen, maar elke stap goed doornemen en afronden met een positief of negatief besluit. In het gunstige geval doorloop je het hele traject met een renovatie als resultaat. Blijkt het na stap drie bijvoorbeeld niet haalbaar om welke reden dan ook, dan stopt de vergaande verduurzaming. En tijdens elke stap is het communiceren met de bewoners en deze erbij betrekken cruciaal.”

De stappen

De eerste stap is oriënteren op vergaande verduurzaming. Na een positief besluit volgt onderzoek naar de haalbaarheid. Vervolgens volgen een partij selecteren voor de technische verdiepingsanalyse, offertes aanvragen, een plan van aanpak uitwerken, de financiering regelen en als dat allemaal goed uitpakt: uitvoering van de renovatie. Elke stap is overzichtelijk beschreven met duidelijkheid over wie wat doet: VvE-bestuur of -beheerder, procesbegeleider of bouwcommissie.

"Cruciaal is de bewoners van meet af aan meenemen in het project"

Niets doen vaak duurder

Voor het uitwerken van het stappenplan ondervroegen onderzoekers van TNO een groot aantal VvE-bestuursleden en adviseurs, zoals procesbegeleiders die VvE’s bij grote verbouwingen vaak inschakelen. Daaruit bleek dat een succesvolle aanpak staat of valt met een goede communicatie met de bewoners. Geerte Paradies, scientist innovator van TNO:

“Er hoeft er maar één dwars te liggen of de zaak gaat niet door. Neem ze van meet af aan mee in het traject en informeer hen doorlopend. Maak duidelijk wat de voordelen van de beoogde verduurzaming zijn.” Bij een haalbaarheidsonderzoek in stap 2 worden drie scenario’s doorgerekend: niets doen, simpele maatregelen treffen of vergaand verduurzamen.

Geerte Paradies: “Dat laatste blijkt op termijn soms het meest aantrekkelijk. Niets doen betekent uitstel van executie, want op termijn moeten de servicekosten toch omhoog voor groot onderhoud of vervanging. Dat geld kun je nu beter in financiering van vergaande verduurzaming steken, zeker nu je het met een lening over dertig jaar kunt uitsmeren. De bedragen aan rente en aflossing dek je af door de besparing die het oplevert door een gunstiger energieverbruik en lagere onderhoudskosten.”

Gunstige voorwaarden

Om in aanmerking te komen voor een lening met gunstige voorwaarden heeft het NEF het Zeer Energiezuinig Pakket (ZEP) en Nul op de Meter (NOM) in het leven geroepen. ZEP betekent grondige isolatie van dak, gevel, vloer, kozijnen en glas en een energiezuinig ventilatiesysteem.

NOM houdt hetzelfde in, maar dan gecombineerd met het aardgasvrij maken van het appartementencomplex inclusief PV-panelen. Per appartement is maximaal € 50.000 (ZEP) en € 65.000 (NOM) beschikbaar. VvE’s kunnen kiezen voor een looptijd tussen de 10 en de 30 jaar.

Het stappenplan ‘Zet je VvE op Groen’ is uitgevoerd met subsidie van Topsector Energie in een samenwerking tussen TNO, Segon, de gemeente Assen en Renolution.

blik op de toekomst

Zonnestroom: grenzen rendement verder opgerekt

7 feb '22 - 3 min
De ontwikkeling van zonne-energie gaat razendsnel. De kosten van de opwek van zonnestroom gaan in hoog tempo omlaag, mede omdat het rendement van de zonnemodule... Lees meer
nieuwsbericht

Geothermie volledig CO2-neutraal maken

8 dec '21 - 3 min
Geothermie is een van de schoonste duurzame warmtebronnen en vormt een essentieel onderdeel van de energietransitie. Toch is aardwarmte niet honderd procent CO2-neutraal.... Lees meer
nieuwsbericht

Proeven met nieuwe generatie zonnewegdek

18 nov '21 - 3 min
Wegdek kan een rol van betekenis spelen in het grootschalig opwekken van zonne-energie. TNO werkt in het concept SolaRoad aan technieken en constructies waarbij... Lees meer

Dag van de uitvinder

9 nov '21 - 5 min
Bij TNO werken onze uitvinders al sinds 1932 aan de uitvindingen en innovaties van morgen. In het kader van de Dag van de Uitvinder staan we stil bij enkele TNO... Lees meer
innovatie

TNO’ers bestrijden de stikstofcrisis met programma Brains4Nitrogen

15 okt '21 - 4 min
Na het succes van het Brains4corona-programma, waarin TNO zich richtte op de aanpak van het coronavirus in 2020, is de organisatie nu van plan meer van deze 'Brains4x'-uitdagingen... Lees meer