blik op de toekomst

Methaan: een broeikasgas dat we in de gaten moeten houden

12 december 2019 • 3 min leestijd

Na CO2 is methaan de grootste veroorzaker van de opwarming van de aarde. Dat de hoeveelheid methaan sinds 2007 sterker oploopt dan verwacht, is dus ronduit slecht nieuws. En wat die stijging precies veroorzaakt? Dat blijft nog een beetje gissen. Alle reden dus om de uitstoot van methaan zo goed mogelijk in beeld te brengen. TNO is een van de partijen die daar werk van maakt.

Meer informatie

Meer weten over het onderzoek van TNO naar methaanuitstoot? Neem contact op met Hugo Denier van der Gon.

Neem contact op

Methaan komt op verschillende manieren in onze atmosfeer terecht. Via koeien bijvoorbeeld. In ons land is veeteelt zelfs de grootste bron van methaanuitstoot. Ook komt er methaan vrij uit drassige gebieden en ontsnapt dat gas vanuit oceaanbodems. En naast die natuurlijke uitstoot van methaan, speelt met name de olie- en gasindustrie een grote rol bij de uitstoot van dit broeikasgas. Bij de productie en distributie van olie en gas wil er namelijk nog weleens methaan weglekken. Lange tijd was dat een onderschat probleem. Pas toen de VS metingen ging doen in gebieden waar schaliegas uit de bodem wordt gehaald, werd duidelijk dat daar beduidend meer methaan weglekte dan verwacht.

“Methaan is verantwoordelijk voor zo’n 20 tot 30 procent van de mondiale opwarming”

Zo’n 30 keer sterker dan CO2

“We hebben het echt over een krachtig broeikasgas”, benadrukt Hugo Denier van der Gon, Senior Scientist Climate, Air en Sustainability bij TNO. “De schattingen lopen uiteen, maar methaan is als broeikasgas zo’n dertig keer sterker dan CO2. Wereldwijd komt er wel veel minder methaan dan CO2 in de atmosfeer. Toch is methaan verantwoordelijk voor zo’n twintig tot dertig procent van de mondiale opwarming. Het lastige bij die schattingen is dat we maar weinig meetgegevens tot onze beschikking hebben. Daardoor weten we niet precies hoe groot het probleem is en kunnen we ook niet goed achterhalen wat de exacte uitstoot van de verschillende methaanbronnen is.”

Grootschalige meetcampagne

Meer en nauwkeuriger meten dus. Dat is het devies. En dat is precies wat TNO samen met andere partijen afgelopen oktober tijdens een drieweekse meetcampagne in Roemenië heeft gedaan. “Dat gebeurde via een groot consortium, waarbij er wel dertig mensen aan het meten waren. We deden metingen in verschillende olie- en gasgebieden. Ook zijn er twee vliegtuigen over die gebieden heen gevlogen”, vertelt Denier van der Gon.

“Dankzij onze Quantum Cascade Laser kunnen we achterhalen of we met methaan van aardgas te maken hebben of niet”

“Vanuit TNO reden we rond in een vrachtwagen met een Quantum Cascade Laser (QCL), een speciaal apparaat waarmee we heel nauwkeurig methaan en ethaan kunnen meten. Aardgas bestaat voor een groot deel uit methaan, maar bevat ook een beetje ethaan. In de landbouw en veeteelt komt er geen ethaan vrij. Dankzij onze QCL kunnen we dus achterhalen of we al dan niet met methaan van aardgas te maken hebben.”

Hulp van een satelliet

“Nu alle metingen binnen zijn, begint het echte werk pas”, vervolgt Denier van der Gon. “We zijn nog wel tot februari 2020 bezig om alles goed uit te werken. Er spelen veel factoren mee, dus het is zeker geen druk op de knop. Om de daadwerkelijke emissies te achterhalen, moeten we niet alleen naar de gemeten hoeveelheid methaan kijken, maar bijvoorbeeld ook naar de windsnelheid op het moment van de meting. Daarnaast maken we dankbaar gebruik van Tropomi, een satelliet die de luchtvervuiling in een gebied van zeven bij zeven kilometer in beeld kan brengen.”

“Als we wereldwijd meer zicht krijgen op methaanlekkages, kan de olie- en gasindustrie daar maatregelen tegen nemen”

Win-win

De meetcampagne in Roemenië wordt voor het grootste gedeelte gefinancierd door de Europese Commissie. Door de DG Energy om precies te zijn, de afdeling die verantwoordelijk is voor het energiebeleid van de EU. Daarnaast draagt ook het Oil & Gas Methane Partnership (OGMP) financieel bij. Dat is een door de Climate and Clean Air Coalition (CCAC) gelanceerde samenwerking om olie- en gasbedrijven te helpen om hun methaanemissies te verminderen. Ook bedrijven als Shell, BP en Total zijn daarbij betrokken.

“Zowel de politiek als de olie- en gasindustrie beseffen hoe belangrijk het is om de methaanuitstoot goed in beeld te krijgen”, concludeert Denier van der Gon. “Dat heeft natuurlijk vooral te maken met het Klimaatakkoord van Parijs. Het zou mooi zijn als we straks wereldwijd meer zicht krijgen op methaanlekkages, zodat bedrijven in de olie- en gasindustrie daar maatregelen tegen kunnen nemen. Vervolgens kunnen ze dat methaanrijke aardgas gewoon verkopen en er tegelijkertijd voor zorgen dat dit methaan geen broeikasgas in onze atmosfeer wordt. Als dat geen win-win is.”

blik op de toekomst

Podcast Insights seizoen 2 #25 - Pandemiebestendig: samen uit voor én na de crisis

12 jun '20 - 1 min
Het mag weer: een gezellig avondje uit! Maar kan het allemaal wel? En hoe zorgen we - ondanks de noodzakelijke maatregelen - voor een veilige en positieve ervaring... Lees meer
blik op de toekomst

Podcast Insights seizoen 2 #24: Nederland na de energietransitie

29 mei '20 - 1 min
We staan voor een enorme uitdaging. Als we in 2050 klimaatneutraal willen zijn is er nog een lange weg met veel onzekerheden te gaan. Maar: we zijn op weg! Zoals... Lees meer
blik op de toekomst

Podcast Insights Seizoen 2 #23: Sterker uit de coronacrisis door innovatie

15 mei '20 - 1 min
Na de bankencrisis in 2008, verhoogde Duitsland de investering in innovatie en de Duitse economie bloeide hierdoor op. Door deze aanpak, beleefde Duitsland een ‘gouden... Lees meer
blik op de toekomst

De economie na het coronavaccin: hoe Nederland zich uit de crisis kan innoveren

11 mei '20 - 3 min
Nu de ‘intelligente lockdown’ stapsgewijs wordt versoepeld, groeit de aandacht voor de toekomst. Met de bankencrisis in ons achterhoofd willen we koste wat het kost... Lees meer
blik op de toekomst

Podcast Insights Seizoen 2 #22: De impact van corona op de arbeidsmarkt

1 mei '20 - 1 min
Door de coronacrisis en de huidige lockdown staat de arbeidsmarkt op zijn kop. Er waren al veel arbeidstekorten in de zorg, maar door de huidige omstandigheden loopt... Lees meer

VOLG TNO OP SOCIAL MEDIA

blijf op de hoogte van ons laatste nieuws, vacatures en activiteiten

Op TNO.nl maken we gebruik van cookies. De daarin opgeslagen informatie kan bij een volgend bezoek weer naar onze servers teruggestuurd  worden.