innovatie

Nieuwe methode helpt bedrijven om producten circulair te maken

25 april 2019 • 3 min leestijd

Slaapspecialist Beter Bed heeft onlangs een boxspring op de markt gebracht die grotendeels circulair is: de meeste onderdelen zijn makkelijk te demonteren en te recyclen. Het bedrijf heeft als doelstelling een groeiend deel van haar assortiment te verduurzamen. TNO heeft een wetenschappelijke methode ontwikkeld om de circulariteit van producten vast te stellen en was nauw bij het ontwerp van de boxspring betrokken.

De methode IMPACT (Integrated Method of sustainable Product Assessment for Circular Transition) is een hulpmiddel voor fabrikanten in uiteenlopende sectoren om hun producten te verduurzamen. Het drukt in cijfers uit wat bij de fabricage wordt bespaard op hulpbronnen, in hoeverre het nieuwe product minder belastend is voor mens en milieu en ten derde wat de economische effecten zijn.

"Je ontwikkelt niet alleen een duurzaam product, maar met het innovatieve ontwerp boor je ook nieuwe markten aan, of kom je zoals hier tot een heel nieuw businessmodel. Winst voor bedrijf, klant en milieu.”

Minder grondstoffen

“De nieuw ontworpen boxspring Element van Beter Bed scoort over het geheel 58% circulariteit. Als het gaat om het gebruik van grondstoffen is de verbetering 72%, voor mens en milieu 60% en economisch 42%. Vooral de eerste twee percentages vormen een belangrijke bijdrage aan de duurzaamheid en circulariteit van het product”, zegt recyclingdeskundige Toon Ansems van TNO.

‘Groen slapen’

Met dit product slaat Beter Bed een nieuwe weg in, die ceo John Kruijssen ‘groen slapen’ noemt. Of, met een knipoog naar begrippen software en mobility: ‘sleep-as-a-service’. Het is een totaal ander businessmodel. De klant hoeft niet langer om de zoveel jaar naar de winkel voor een nieuw product, maar hij heeft een abonnement waarbij Beter Bed zorgt voor plaatsing van een nieuwe boxspring. De oude wordt dan meegenomen en de onderdelen worden waar mogelijk hergebruikt.

“Daarmee slaan we twee vliegen in één klap”, zegt John Kruijssen. “We nemen de consument het verwijderen van bed en matras uit handen. Tegelijkertijd zorgen we dat het bed of de boxspring niet langer naar de vuilverbranding gaan maar worden hergebruikt. Dat kan doordat we in het nieuwe ontwerp alle onderdelen en materialen heel makkelijk kunnen ontmantelen. Die krijgen een nieuw leven in een volgend product.”

Consument kan circulariteit beïnvloeden

In de huidige praktijk gaan veel matrassen naar de afvalverwerker of ze worden in de natuur gedumpt. Veel mensen doen hem ook pas de deur uit als deze echt versleten is of tot slaapproblemen leidt. Acht jaar is volgens Kruijssen de maximale levensduur, maar in de nieuwe aanpak wil Beter Bed de consument na vijf jaar een nieuw product leveren.
“De klant kan kiezen uit welke elementen de boxspring bestaat en zo de circulariteit beïnvloeden. Je kunt ook tussentijds onderdelen door ons laten vervangen. We ontzorgen de consument en ontlasten het milieu.”
"Van veel onderdelen verlengen we nu de gebruiksduur. De samenwerking heeft tot mooie resultaten geleid.”

Hoogwaardig recyclen

Voor het ontwerp van de nieuwe boxspring werkten experts van TNO nauw samen met die van Beter Bed en de toeleverancier. Door toepassing van het TNO-model IMPACT wordt de circulariteit van gebruiksgoederen scherper in beeld gebracht en worden scherpere circulaire designkeuzes in een ontwerpproces tijdig inzichtelijk. Toon Ansems: “Beter Bed wilde echt forse stappen zetten om hun producten circulair te krijgen. Maar daarvoor moest het hele ontwerp op de schop. Om makkelijk te kunnen demonteren moesten we af van het gebruikelijke lijmen en nieten. Het is nu een soort kliksysteem geworden waardoor alles makkelijk in elkaar te zetten en ook weer uit elkaar te halen is. Onze experts hadden tot taak bij elk idee en elke stap te berekenen wat de gevolgen voor de circulariteit waren. Er zijn nu veel minder grondstoffen zoals water en olie nodig voor de productie van de boxspring. Door aanpassing van design en gebruik van andere materialen is het gewicht met ruim twintig procent verminderd. Schuim en textiel zijn nu hoogwaardig te recyclen. Van veel onderdelen verlengen we nu de gebruiksduur. De samenwerking heeft al met al tot mooie resultaten geleid.”

"De methodiek IMPACT heeft hier zijn waarde bewezen, maar is in feite op een oneindige reeks producten toepasbaar."

Winst voor bedrijf, klant en milieu

“Het knappe van deze prestatie is dat TNO-experts met onze leverancier een echt duurzame oplossing hebben ontwikkeld terwijl de kwaliteit van het slaapcomfort onverminderd hoog is gebleven”, zegt John Kruijssen. “Bedrijven in alle sectoren zijn bezig met duurzaamheid en daar willen wij in onze branche ook aan bijdragen. Als marktleider nemen we onze verantwoordelijkheid. We hebben nu een eerste product met TNO circulair gemaakt. Straks moeten er veel meer producten uit ons assortiment volgen. En wanneer het in Nederland een succes is, voorzie ik een uitrol naar andere Europese landen waar we actief zijn.”

Toon Ansems: “De methodiek IMPACT heeft hier zijn waarde bewezen, maar is in feite op een oneindige reeks producten toepasbaar, van meubilair tot wasmachines en alles daartussen. Je behaalt er als fabrikant verschillende voordelen mee. Je ontwikkelt niet alleen een duurzaam product, maar met het innovatieve ontwerp en de circulaire designkeuzes boor je weer nieuwe markten aan, of zoals hier, kom je tot een heel nieuw businessmodel. Winst voor bedrijf, klant en milieu.”
innovatie

Zonnestroom: grenzen rendement verder opgerekt

1 feb '22 - 3 min
De ontwikkeling van zonne-energie gaat razendsnel. De kosten van de opwek van zonnestroom gaan in hoog tempo omlaag en het rendement van de zonnemodule neemt navenant... Lees meer
innovatie

TNO’ers bestrijden de stikstofcrisis met programma Brains4Nitrogen

15 okt '21 - 4 min
Na het succes van het Brains4corona-programma, waarin TNO zich richtte op de aanpak van het coronavirus in 2020, is de organisatie nu van plan meer van deze 'Brains4x'-uitdagingen... Lees meer
innovatie

Met Brains4x van TNO versnelde innovatie op maatschappelijke uitdagingen in Nederland

15 okt '21 - 2 min
Van de coronapandemie tot aan de stikstofcrisis: Nederland staat voor grote uitdagingen. Na het succes van Brains4corona en Brains4nitrogen gaat TNO vaker challenges... Lees meer
innovatie

10 vragen en antwoorden over CO2-afvang in de industrie met SEWGS technologie

2 aug '21 - 4 min
Om de energietransitie op korte termijn haalbaar en betaalbaar te houden, is de inzet van blauwe waterstof essentieel. Met de Nederlandse doorbraakinnovatie SEWGS... Lees meer
innovatie

SEL-methode beoordeelt de maatschappelijke ‘readiness’ van een innovatie

3 nov '20 - 3 min
Wanneer is een innovatie klaar om op de markt gebracht te worden? Innovatieontwikkelaars houden in het innovatieproces vaak nog te weinig rekening met maatschappelijke... Lees meer