blik op de toekomst

Onderweg naar een zelforganiserende logistiek

16 december 2019 • 3 min leestijd

Anderhalf jaar geleden startte TNO het project SOLiD in samenwerking met onder meer het bedrijf Prime Vision. Doel van het project is om de mogelijkheden te verkennen van een zelforganiserende logistiek. De verschillende experimenten met een decentrale aansturing van onder andere de pakketpost zijn veelbelovend. Naar verwachting zal de logistiek in Nederland in de toekomst ingrijpend veranderen en bovenal vraaggericht worden georganiseerd.

Meer weten?

Wil je meer weten over het onderzoek van TNO of over de mogelijkheden binnen de Living Labs? Neem dan contact op met Hans Quak.

Contact

Door verbeterde technologieën kan op de korte termijn de vertrouwde chauffeur met zijn bestelbus met pakketpost vooral efficiënter gaan werken. Op de lange termijn kunnen logistieke netwerken meer adaptief worden als pakketten autonoom beslissingen kunnen nemen.

Zelfgekozen bezorgmoment

Hans Quak van TNO: “Het idee achter SOLiD is dat we een doorkijkje geven in wat er nu al kan als je de logistiek anders aanstuurt en wat er in de toekomst verder nog allemaal mogelijk is. Daarvoor zijn twee redenen. Ten eerste worden de wensen van consumenten steeds specifieker. Ze willen bijvoorbeeld hun pakketjes op een door hen gewenste tijd bezorgd zien. En ten tweede maken technologische innovaties steeds meer mogelijk.”

Nu hebben consumenten nog vrijwel geen invloed op de bezorging van hun pakketjes. Ze doen hun bestelling op internet en zijn vervolgens helemaal afhankelijk van de centraal georganiseerde bezorgdienst, die bepaalt op welke dag en tijdstip het pakketje wordt langsgebracht. Dat zal veranderen met een steeds verdergaande automatisering in het bezorgproces.

“Op enig moment kan een pakketje zichzelf helemaal autonoom sturen en worden vervoerd in onbemande robotautootjes”

Pakketjes krijgen in de toekomst een smart tag opgeplakt waarin uiteenlopende informatie is opgeslagen die duidelijk maakt waar het pakketje naartoe moet, in welke bus het daardoor ingeladen moet worden en ook op welk moment het bij de consument mag worden bezorgd. Dat gebeurt eerst dan nog met tussenkomst van mensen – meestal de chauffeur, die zijn busje nu ook nog zelf laadt om te weten wat waar staat zodat de vracht op een logische manier kan worden gelost – maar op enig moment kan het pakketje door de slimme tag zichzelf helemaal autonoom sturen en ook worden vervoerd in onbemande robotautootjes.

Decentraal systeem

In het hele bezorgtraject zijn er verschillende belangrijke sorteer- en beslismomenten, waarmee TNO en Prime Vision in samenwerking in Living Labs nu volop experimenteren. TNO levert daarbij de wetenschappelijke expertise en de langetermijnvisie. Prime Vision houdt zich meer hands-on bezig met de praktische operationele aspecten van het bezorgproces. Het bedrijf is ooit begonnen als research center van PTT en is onder andere ontwikkelaar van Optical Character Recognition (OCR), waarmee adressen op pakketjes worden gelezen.

Bernd van Dijk van Prime Vision: “Samen met TNO zijn we gaan nadenken over de gevolgen van de flexibilisering voor de bezorging. We zijn zodoende gaan experimenteren met een vraaggericht, decentraal systeem. Hoe flexibeler de vraag, hoe meer beslis- en handelingsmomenten er ook in het bezorgproces zijn. Over elke stap in het traject moet goed over worden nagedacht om de bezorging goed en efficiënt te laten verlopen.”

“Slimme tags worden binnen afzienbare tijd zo goedkoop dat zij standaard in de pakketbezorging worden gebruikt”

In de labs worden verschillende tests met die zelfsturende pakketjes uitgevoerd. Die zijn veelbelovend. Van Dijk: “Die slimme tag is weliswaar nu nog te duur voor grootschalig gebruik, maar ik verwacht dat die binnen afzienbare tijd zo goedkoop wordt dat hij standaard in de pakketbezorging wordt gebruikt. De introductie van de slimme tag met informatie over individuele afleverwensen en vervoeropties zal echt een hele grote verandering meebrengen voor de vervoer- en expeditiebranche, en voor de hele samenleving. Die gaat ons veel nieuwe kansen bieden.”

Kansen

Consumenten kunnen dan bijvoorbeeld per pakketje aangeven aan welke voorwaarden voldaan moet worden, bijvoorbeeld over het tijdstip van aflevering, de snelheid van de levering, de kosten en de duurzaamheidseisen. De bezorging wordt meer vraaggericht en dus veel flexibeler georganiseerd. Quak: “25 jaar geleden hielden we niet voor mogelijk wat we nu allemaal met de smartphone kunnen. Over 25 jaar is het niet ondenkbaar, dankzij de voortgaande technologische innovatie, dat onze koelkast voor ons bijhoudt wanneer de melk op is, die automatisch bestelt en laat bezorgen op een tijdstip waarop er iemand thuis is.”

Deze veranderingen komen naar verwachting wel in kleine stapjes komen. Er kan al veel. Het is nu al technisch mogelijk bijvoorbeeld om robots pakketjes te laten sorteren. Maar de capaciteit is nog beperkt. Bovendien kost het tijd om de infrastructuur in de hele branche aan te passen. Daarbij zien TNO en Prime Vision nog een rol voor zichzelf weggelegd. Quak: “We proberen spelers in de logistieke industrie te inspireren om bij het oplossen van problemen in het nu, tegelijkertijd te denken vanuit een toekomstvisie.”

Dag van de uitvinder

9 nov '21 - 5 min
Bij TNO werken onze uitvinders al sinds 1932 aan de uitvindingen en innovaties van morgen. In het kader van de Dag van de Uitvinder staan we stil bij enkele TNO... Lees meer
innovatie

TNO’ers bestrijden de stikstofcrisis met programma Brains4Nitrogen

15 okt '21 - 4 min
Na het succes van het Brains4corona-programma, waarin TNO zich richtte op de aanpak van het coronavirus in 2020, is de organisatie nu van plan meer van deze 'Brains4x'-uitdagingen... Lees meer
innovatie

Met Brains4x van TNO versnelde innovatie op maatschappelijke uitdagingen in Nederland

15 okt '21 - 2 min
Van de coronapandemie tot aan de stikstofcrisis: Nederland staat voor grote uitdagingen. Na het succes van Brains4corona en Brains4nitrogen gaat TNO vaker challenges... Lees meer
blik op de toekomst

Met waterstofverbranding naar een schone toekomst voor scheepvaart

8 mrt '21 - 5 min
De scheepvaart is verantwoordelijk voor 3,15% van alle CO2-uitstoot. Dat is niet veel minder dan de luchtvaart. Het goede nieuws is dat motoren met waterstofverbranding... Lees meer
blik op de toekomst

De economie na het coronavaccin: hoe Nederland zich uit de crisis kan innoveren

15 feb '21 - 3 min
Nu het vaccineren is opgestart, groeit de aandacht voor de toekomst. Met de bankencrisis in ons achterhoofd willen we koste wat het kost voorkomen dat onze economie... Lees meer