blik op de toekomst

Plastics in rivieren misschien wel groter probleem dan 'plastic soep'

29 juli 2019 • 3 min leestijd

Plastic afval dat terechtkomt in de natuur is een groot en actueel wereldwijd probleem. Om bij te dragen aan een oplossing doet TNO verschillende studies naar transportmechanismen van plastic soep in aquatische ecosystemen en adviseert overheden en bedrijfsleven. Een onlangs gepubliceerd artikel toont dat plastic afval dat in rivieren achterblijft mogelijk een groter probleem is dan de ‘plastic soep’ in de oceaan. TNO wil de systeemtransitie naar circulaire plastics, die resulteren in minder plastic afval, minder CO2 en minder gebruik van fossiele grondstoffen, versnellen.

Wilt u meer weten over wat TNO met plastic doet?

Neem dan contact op met Gerard van der Laan

Mail Gerard van der Laan
In het nieuws en online kom je veel informatie tegen over ‘plastic soep’. Maar hoe zit het met de rivieren en welke soort plastics komen waar terecht? “Wij doen levenscyclusanalyses; we onderzoeken wat de milieu-impact van producten is. Voor plastics zijn er nog veel onzekerheden en mogelijkheden om analyses te verbeteren”, vertelt Anna Schwarz, junior scientist Circular Economy bij TNO. “Het in kaart brengen waar plastic afval heen gaat is een van die onzekerheden. We hebben gekeken hoe verschillende type plastics zich verspreiden over riviercompartimenten, zoals oevers, stranden en de rivierbodem. Vervolgens hebben we studies naar plastic afval in verschillende aquatische ecosystemen naast elkaar gelegd om zo een globaal beeld te krijgen van plastictransport en -accumulatie in water. En om tevens een idee te krijgen wat van belang is voor effectief beleid op plastic verminderen en het opruimen.”

PLASTICS BLIJVEN IN RIVIEREN

Uit het onderzoek blijkt dat verreweg de meeste plastics uit de rivieren niet naar zee stromen maar in rivieren, sedimenten en oevers terechtkomen. Slechts 1% van het plastic wordt drijvend teruggevonden in de oceanen. Het probleem is groter dan het vinden van een plastic soep oplossing. “Deze 1% staat haaks wat je online leest; dat 80% van plastic afval in de oceaan van rivieren zou komen. We betwijfelen die getallen dan ook”, benadrukt Gerard van der Laan, programmamanager en senior scientist Circular Plastics bij TNO.

Verpakkingsplastics en plastic van consumentenproducten worden het meest drijvend in rivieren teruggevonden. Drijvend in zee bevindt zich vooral plastic afkomstig van de visserij en visteelt. “We concentreren ons nu wellicht teveel op plastic in zee terwijl we ons ook zouden moeten focussen op het opruimen van plastics in de rivieren én voorkomen dat het daar terecht komt. Daarnaast zou het goed zijn om te voorkomen dat plastic van de visserij en visteelt in de zee terecht komt”, vult Schwarz aan.

WAT KOMT WAAR TERECHT?

De hoogste diversiteit aan polymeren – de bouwstenen van plastics – wordt terug gevonden in sedimenten, zowel in zoet als zout water. Sediment, of afzetting, is materiaal dat grotendeels terug wordt gevonden op rivier en oceaanbodems. “Uit onze studie leiden we af dat alleen dikkere en grotere plastics gemaakt van polymeren met een lage dichtheid – en dus blijven drijven – daadwerkelijk over grote afstanden vervoerd worden, zoals van rivieren naar zee. Het overgrote deel van plastics wordt vastgehouden op oevers, stranden en in sedimenten van rivieren. Want folies en zware plastics zinken en plastic flessen waaien grotendeels op de kant”, legt Schwarz uit.

PLASTIC VERMINDEREN, RECYCLEN EN HERGEBRUIKEN

In Nederland hebben we een goed ophaalsysteem en komt weinig (~2%) in het milieu terecht, toch kan er het nodige verbeterd worden. Nu verbranden we veel plastic, maar het is nog beter plastic te verminderen, recyclen of te hergebruiken. TNO werkt aan de ontwikkeling van onder meer chemisch recyclen van plastic. Hierbij wordt plastic afval gezuiverd en chemisch gescheiden, waardoor nieuwe, zuivere chemische bouwstenen overblijven. Hiervan kunnen weer nieuwe plastics worden gemaakt. TNO doet onafhankelijk onderzoek naar duurzaamheid van plastics voor overheid en bedrijfsleven. Ook ontwikkelen en demonstreren we innovaties op gebied van herontwerp van plastic producten en recycling technologieën.

NUANCE IN DE DISCUSSIE

Plastic heeft een slecht imago, maar dat is niet helemaal terecht, vinden Schwarz en Van der Laan. Van der Laan: “Plastic is een mooi en waardevol materiaal, dat vaak veel duurzamer is dan andere materialen zoals karton en glas of bamboe of hout, mits het goed gerecycled wordt. Wereldwijd zou plastic waarde moeten krijgen door goed beleid. Dat is ook de boodschap die het Wereld Natuur Fonds afgeeft. Dat er iets moet gebeuren om te voorkomen dat plastics in het milieu komen is helder. Het is zaak om te zorgen dat de overgang naar circulaire plastics gaat versnellen. En daar willen we als TNO graag bij helpen.” Schwarz heeft bij The Ocean Cleanup gewerkt en gezien hoe erg het er op zee aan toe is. “Maar ik zie nu ook de nuance. Wij proberen dan ook de feiten objectief op tafel te leggen”, aldus Schwarz.

Wilt u meer weten over wat TNO doet met plastics?

Neem contact op met Gerard van der Laan

Mail Gerard van der Laan
dossier

Is chemisch recyclen de oplossing voor het plasticafvalprobleem?

8 mei '18 - 1 min
Hoewel de inzameling en recycling van kunststofverpakkingsafval de afgelopen jaren flink is toegenomen, kent de markt voor gerecycled plastic de nodige uitdagingen.... Lees meer

VOLG TNO OP SOCIAL MEDIA

blijf op de hoogte van ons laatste nieuws, vacatures en activiteiten

Op TNO.nl maken we gebruik van cookies. De daarin opgeslagen informatie kan bij een volgend bezoek weer naar onze servers teruggestuurd  worden.