blik op de toekomst

Twee veelbelovende methodes om plastic folies te recyclen

1 september 2020 • 3 min leestijd

Het grote voordeel van plastic is dat het een zeer veelzijdig materiaal is, dat je ook nog eens goedkoop kunt produceren. Het nadeel van plastic is echter dat het na gebruik erg lastig te recyclen is, doordat er zoveel verschillende soorten zijn. En dat is momenteel een groot probleem bij meerlaagse verpakkingsfolies voor voedingsmiddelen. Die bestaan namelijk vaak uit verschillende soorten plastic. De grote vraag is nu: hoe maak je die plastic folies toch recyclebaar?

Wie voedingsmiddelen koopt, moet er volledig op kunnen vertrouwen dat de houdbaarheid van zo’n product gegarandeerd is. Ook voor de verpakkingen gelden er zeer strenge eisen. Begrijpelijk. Maar dat betekent wel dat plastic folies voor voedingsmiddelen nu vaak uit meerdere soorten plastic bestaan. Goed voor de houdbaarheid en voedselveiligheid. Goed ook om voedselverspilling tegen te gaan. Maar minder goed voor het milieu. Want probeer zo’n folie maar eens te recyclen.

Meerlaagse plastic folies

Nu houden TNO’ers wel van een uitdaging. Dat bleek ook tijdens PACK-CE, een project voor de Nationale Wetenschapsagenda (NWA). In nauwe samenwerking met chemiebedrijf Dow, Hill’s Pet Nutrition, het RIVM en hogescholen en universiteiten, hebben verschillende TNO-onderzoekers zich toen op het verwerkingsprobleem van meerlaagse verpakkingsfolies gestort. “Tijdens kleinschalige laboratoriumproeven probeerden zij polymeren van elkaar te scheiden door oplosmiddelen te gebruiken waarin het ene polymeer wel oplost en het andere niet”, legt Esther Zondervan-Van den Beuken uit. Zij is programmamanager circulaire plastics bij TNO.

“Het is ons gelukt om verschillende polymeersoorten van elkaar te scheiden. En dat is geen kostbaar of langdurig proces”

Polymeersoorten scheiden

“Bij proeven met honderd gram verpakkingsfolie bleek die dissolutietechnologie goed te werken”, vervolgt ze. “Dat wil zeggen, dat het ons gelukt is om verschillende polymeersoorten van elkaar te scheiden. En dat is geen kostbaar en langdurig proces. Veelbelovend dus. Maar we zijn er nog niet. Nog niet alle polymeren kunnen van elkaar worden gescheiden. En we moeten de technologie nog opschalen. Ook willen we uit die polymeren nog de andere stoffen kunnen halen, zoals pigmenten en stoffen die het plastic sterker maken.”

Recyclen zonder oplosmiddelen

Maar zou het niet handig zijn als we die meerlaagse plastic folies op zo’n manier maken dat ze na gebruik makkelijk te recyclen zijn, zonder gebruik van oplosmiddelen? Dat was de tweede methode die tijdens het PACK-CE-project werd onderzocht. Zo experimenteerde chemiebedrijf Dow twee jaar lang met verpakkingsfolies die weliswaar uit meerdere lagen bestaan, met verschillende eigenschappen, maar die wel allemaal van hetzelfde soort polymeer zijn gemaakt.

“We zouden de nieuwe plastic folies momenteel al bij ongeveer een kwart van de producten kunnen gebruiken”

Nieuwe plastic folies nu al bruikbaar

“Met meerlaagse folies van dezelfde polymeersoort blijkt er al veel mogelijk te zijn”, zegt Jaap den Doelder, onderzoeker bij Dow Terneuzen. “Wel laten ze wat meer zuurstof door. Daardoor zijn ze bijvoorbeeld minder geschikt voor producten waar strengere voedselveiligheidseisen voor gelden en die meerdere jaren houdbaar moeten zijn.”

“Onze inschatting is dat we de nieuwe folies momenteel al bij ongeveer een kwart van de producten zouden kunnen gebruiken. Bij zo’n vijftig procent zou dat binnen afzienbare tijd kunnen. En we denken dat het bij de overige kwart van de producten heel lastig wordt. De vraag is nu of we dat accepteren of dat we voor die laatste groep toch nog op zoek gaan naar alternatieve verpakkingsmaterialen.”

“Als je nu niet met recyclebare verpakkingen aan de slag gaat, ben je echt te laat”

Recyclebare verpakkingen

Ondertussen is er in de markt een groeiende vraag naar recyclebare verpakkingen. “Als je daar nu niet mee aan de slag gaat, ben je echt te laat”, benadrukt Rolf van Sprang. Hij is in Europa de Design and Packaging Manager van Hill’s Pet Nutrition, een van de bedrijven die ook deelnam aan PACK-CE. “Onze focus ligt echt op het ontwikkelen van een verpakking die volledig recyclebaar is. Het moet dan wel een verpakking zijn die ons product optimaal blijft beschermen: van opslag en transport tot aan de eindgebruiker. Tijdens PACK-CE hebben we al wat stappen gezet maar we zijn er nog niet.”

Design for recycling

“Waarschijnlijk wordt het toch een combinatie”, verwacht Mark Roelands, Senior Scientist Process Technology bij TNO. “Dus waar mogelijk recyclebare folies van monoplastics inzetten. Dat is een uitdaging op het vlak van ‘design for recycling’. En voor de rest de fysische recyclemethode op basis van dissolutie toepassen. Ondertussen evalueren we ook nog andere routes. Zoals thermische omzetting van verpakkingsplastics. Die worden dan grondstof voor krakers, voor de productie van nieuwe polymeren.”

“Recyclebaar plastic is een belangrijk speerpunt voor TNO”, besluit hij. “Binnen onze hele organisatie werken collega’s momenteel dan ook aan oplossingen die zowel praktisch als economisch haalbaar zijn.”

Wil je meer weten over het onderzoek van TNO naar nieuwe recyclemethodes voor plastic folies?

Neem dan contact op met Esther Zondervan-Van den Beuken.

Contact
blik op de toekomst

Houtbouw is niet alleen circulair, maar ook sneller

31 jan '20 - 4 min
Het woord ‘houtbouw’ roept nostalgische beelden op. Maar anno 2020 is het dankzij Cross Laminated Timber (CLT) en robotisering mogelijk om verrassend snel een moderne... Lees meer
dossier

Circulaire economie: van organisch afval naar waardevolle grondstoffen

13 feb '18 - 1 min
Op dit moment worden organische afvalstromen gecomposteerd, vergist of verbrand. Afvalleveranciers zouden meer willen bijdragen aan een circulaire economie en zien... Lees meer
blik op de toekomst

Zomerwarmte voor in de winter

16 sep '16 - 3 min
TNO werkt momenteel aan een warmtebatterij die zomerwarmte kan opslaan. De batterij is noodzakelijk voor energieopslag in een duurzame wereld. 6 vragen aan TNO’er... Lees meer
verhaal van de klant

Tankterminal van de toekomst: big brother is watching

8 sep '16 - 3 min
Kunstmatige oren en ogen. Ze zijn enorm nuttig in een industriële omgeving die veilig, schoon en rendabel dient te zijn. Koninklijke Vopak N.V. onderzoekt momenteel... Lees meer
nieuwsbericht

Circulaire economie: hoe organiseer je dat?

18 mrt '16 - 3 min
Een circulaire economie, gericht op optimaal waardebehoud en het maximaal hergebruiken van producten en grondstoffen, gestalte geven en daarmee tegelijkertijd nieuwe... Lees meer

VOLG TNO OP SOCIAL MEDIA

blijf op de hoogte van ons laatste nieuws, vacatures en activiteiten

Op TNO.nl maken we gebruik van cookies. De daarin opgeslagen informatie kan bij een volgend bezoek weer naar onze servers teruggestuurd  worden.