op de werkvloer

Zijn deze 5 termen de sleutel voor wellbeing at work?

25 mei 2016 • 4 min leestijd

Om medewerkers nu en in de toekomst fit en gezond te houden, speelt het verzamelen van data een steeds grotere rol. Maar op welke manier en waar moeten we dan op letten? De toekomst van wellbeing at work samengevat in 5 belangrijke termen.

Nu het na de economische crisis beter gaat met de bedrijven is de belangstelling voor wellbeing at work weer groter. Organisatiesocioloog Noortje Wiezer werkt bij TNO al achttien jaar op dit gebied van arbeid, gezondheid en veiligheid. “Het wordt steeds duidelijker dat - als mensen zowel fysiek als mentaal goed in hun vel zitten - dat ook een positief effect heeft op hun prestaties op het werk.”

1. Persuasive technology

De algemene term voor de technologie die probeert een gedragsverandering bij iemand te bevorderen is persuasive technology. Een van de eerste voorbeelden hiervan was de pauzesoftware op een computer: een soort tachograaf om te lang computeren te voorkomen. Wiezer: “Je kreeg dan midden in een tekst die nog net voor een deadline af moest, op je scherm te zien ‘Nu moet je ophouden.’ En het scherm ging op zwart. Vreselijk"

"In het project Smart Reasoning for Wellbeing at Work (afgekort SWELL*) onderzoeken we nu of het mogelijk is via iemands activiteiten op de computer te zien wanneer een duidelijk rustmoment is. Denk aan het afsluiten van een programma of document. Dan komt een tip om even pauze te houden op een natuurlijk moment. In de vorm van sensoren of apps kun je met persuasive technology ook standaard van alles van mensen meten zonder dat ze dat eigenlijk in de gaten hebben. De nieuwe pauzesoftware is daar een voorbeeld van maar ook een bewegings-app (dagelijks 10.000 stappen doen), slaap-app of stress-app. Wiezer: “Mensen hoeven dan niet meer eindeloos vragenlijsten in te vullen. Daar hebben ze op den duur geen zin meer in.”

2. Self management

Door persuasive technologie kunnen medewerkers de mogelijkheden tot self management op het gebied van wellbeing vergroten. Met die nieuwe technologie is het mogelijk medewerkers goed te informeren over welke risico’s zij lopen. En welke maatregelen ze kunnen nemen om die risico’s te verminderen. Wiezer: “Je moet die adviezen dan wel zo formuleren dat ze er ook echt iets mee kunnen doen.”

TNO ontwikkelt op dit moment een stresscoach voor werknemers. Het is een app op de mobiel waarmee je jouw hartslagvariatie kunt meten met nog enkele daaraan gekoppelde zaken. Wiezer: “Zo zou je kunnen concluderen dat je overprikkeld bent van de activiteiten van de afgelopen werkdag. Het advies is dan: probeer prikkels vermijden. Als je niet goed herstelt van die stress, kun je andere adviezen geven hoe iemand zich echt kan ontspannen.”


"Als je niet goed herstelt van stress, kun je adviezen geven hoe iemand zich echt kan ontspannen"

3. Data-analyse

Door alle data te analyseren kan duidelijk worden dat meerdere personen op een afdeling last hebben van stress of slecht slapen. Voor een bedrijf kan dit hele nuttige informatie zijn. Is er wat aan de hand op die afdeling? Mogelijk is dit het gevolg van een reorganisatie die daar onlangs heeft plaats gevonden. Als er op andere afdelingen ook nog gereorganiseerd moet worden, is het misschien goed om alvast maatregelen te nemen die zorgen voor minder stress.”

4. Privacy

Als je stressdata kunt koppelen aan een individuele werknemer kan dat nadelig zijn voor hem of haar. Wiezer noemt een voorbeeld. “Het kan zijn dat je stress krijgt als er tijdelijk een zieke thuis is. Als die stress dan gemeten wordt, weet de leidinggevende dat dat komt door een ziek familielid. Als deze individuele stressdata bewaard worden, kunnen ze worden losgekoppeld van die zieke thuis. Na pakweg vijf jaar denkt een nieuwe leidinggevende: kunnen we mevrouw deze spannende klus geven? Dan kijkt hij of zij terug in de data en ziet dat stressincidentje.... nou toch maar niet.” 
Onlangs heeft het College Bescherming Persoonsgegevens er ook een uitspraak over gedaan: alle informatie die gemeten wordt met sensoren aan individuele medewerkers mogen niet worden teruggerapporteerd aan de werkgever. Ook niet als de medewerker hier geen bezwaar tegen heeft. 



5. Geanonimiseerde data

Op het moment dat jij eigenaar bent van je eigen data, kun jij bepalen wie er wel of niet in mag kijken. Wiezer: “We denken nu na over hoe je een dataverzameling zo kunt organiseren dat de gegevens wel geanonimiseerd geanalyseerd kunnen worden terwijl de data toch eigendom blijven van de werknemer. Dat zou kunnen via een onafhankelijke derde “trusted party”. Een goed beheer van deze data, waarbij privacy en security gewaarborgd zijn, is daarbij essentieel.”

Conferentie

Veel innovaties op het gebied van arbeid en welbevinden zullen de revue passeren op de komende Vierde Internationale Conferentie “Wellbeing at Work” in Amsterdam (29 mei-1 juni 2016). Noortje Wiezer is voor TNO medeorganisator van de conferentie. TNO doet dat samen met collega’s van VUmc, Body@work en het EMGO-instituut.

Wiezer hoopt veel nieuwe zaken te horen die haar kunnen inspireren in haar werk. “Zo weten we wel veel over gedragsveranderingstechnieken, maar nog steeds niet goed wat in mobiele applicaties gericht op werknemers echt werkt. Behalve voor wetenschappers lijkt mij de conferentie ook een must voor werkgevers en beleidsmakers, die op de hoogte willen blijven van de nieuwste trends op het gebied van gezondheid op het werk.”

Meer informatie over de conferentie: www.wellbeingatwork.nl

*) In SWELL werken tien organisaties (Philips, universiteiten van Twente en Nijmegen, TNO e.a.) samen op het gebied van gezondheid en wellbeing op het werk.

blik op de toekomst

Privacy: een maatschappelijk belang dat individuele betrokkenheid overstijgt

4 okt '19 - 3 min
Patiënten krijgen meer zeggenschap over hun eigen gegevens. Zo wil de minister van VWS dat alle patiënten vanaf juni 2020 informatie over hun gezondheid via een... Lees meer
blik op de toekomst

Waarom een ‘skills-paspoort’ nu écht hard nodig is

30 sep '19 - 6 min
Even over Stef. Hij is 49 en rondt nu een hbo-opleiding af. In deeltijd. Hij is al twintig jaar werkzaam als HRD-adviseur bij een zorginstelling. Twee jaar geleden... Lees meer
blik op de toekomst

House of Skills: vaardigheden zijn de toekomst van werk

4 apr '18 - 4 min
Binnen House of Skills ontwikkelen verschillende partijen uit de Metropoolregio Amsterdam samen loopbaanprogramma’s, met als doel om de duurzamere inzetbaarheid... Lees meer
uitgelicht

Hoe houd je ploegendienstwerknemers duurzaam inzetbaar?

28 dec '17 - 3 min
Als je langdurig werkt in ploegendienst loop je op langere termijn een groot risico op het ontwikkelen van hart- en vaatziekten, diabetes en slaapproblemen. Samen... Lees meer
feiten & cijfers

Wat kun je doen tegen werkstress?

15 nov '17 - 1 min
Werkstress is beroepsziekte nummer 1. Vooral werkenden in het onderwijs, de industrie en de sector gezondheid en welzijn ervaren stressklachten. Om werkstress voor... Lees meer

VOLG TNO OP SOCIAL MEDIA

blijf op de hoogte van ons laatste nieuws, vacatures en activiteiten

Op TNO.nl maken we gebruik van cookies. De daarin opgeslagen informatie kan bij een volgend bezoek weer naar onze servers teruggestuurd  worden.