In het gevecht van de 21e eeuw hangt de overwinningskans in belangrijke mate af van de mate waarin we in staat zijn ongemerkt onze activiteiten uit te voeren en eigen intenties verborgen te houden. Door de toenemende inzet van goedkope en geavanceerde (o.a. commerciële) sensoren, platformen (zoals drones) en automatische detectie algoritmen (AI) is het ook voor de Nederlandse soldaten steeds moeilijker om niet waargenomen te worden of de vijand op het verkeerde been te zetten.

Een inhaalslag naar kennis over camouflage en misleiding is dringend nodig. TNO doet onderzoek naar middelen, nieuwe concepten (zoals adaptieve camouflage), technologieën, materialen, tactieken en evaluatiemethoden voor signatuurmanagement en misleiding tegen de verschillende sensordreigingen (visueel, warmtebeeld, radar).


Beschermd door onzichtbaarheid. Zie jij het voor je?

Onderzoek

De inzet van camouflage en misleiding tijdens conflicten is van alle tijden, en in de 21e eeuw is dat niet anders. De continu veranderende operationele context en snelle ontwikkelingen in de platform- en sensortechnologie zorgen echter voor een snel toegenomen dreiging die urgente tegenmaatregelen vergt om de eigen kwetsbaarheid te beperken. Een forse inspanning is nodig om de bescherming van personen, militaire platformen en systemen door middel van signatuurmanagement op peil te brengen en aan de huidige en toekomstige operationele eisen te laten voldoen. Een TNO onderzoeksprogramma heeft als doel om de daartoe benodigde kennis te ontwikkelen.

Signatuurmanagement: beschermd door onzichtbaarheid en misleiding

Een goed plan wordt in de wereld van camouflage en verdwijntechniek signatuurmanagement en misleiding (S&M) genoemd. In S&M onderzoek gaat het er om dat je je bewust bent van de sporen die je aanwezigheid verraden. Als je een schip in gebruik neemt, moet je precies weten welk deel van dat schip het makkelijkste waargenomen kan worden. Dan kun je er daarna wat aan doen, met speciale coatings of stealth-technologie bijvoorbeeld, maar ook met de route die je kiest en de gegeven weersomstandigheden.

Ook moet je de mogelijkheden en beperkingen begrijpen van technieken die gebruikt worden om anderen waar te nemen. Alle technieken hebben namelijk hun tekortkomingen. Een drone kan niet bij elk weertype vliegen en een warmtekijker werkt niet zo goed in de mist. Daar kun je je strategie dus op aanpassen. Onzichtbaarheid is vaak de beste bescherming. Daarnaast kun je het de vijand moeilijk maken om jouw doelen en intenties juist in te schatten of deze een verkeerd beeld voortoveren (misleiding).

Recent onderzoek naar signatuurmanagement en misleiding ontbreekt. Hierdoor ontstaat een situatie waarin militaire eenheden op het land kwetsbaar zijn voor vroegtijdige onderkenning en daarmee ook uitschakeling. Onderzoek door TNO heeft als doel om kennis op het gebied van S&M in het landdomein te ontwikkelen en op peil te brengen.

Camouflagepatronen: vernieuwing en ontwikkeling

Voor Defensie ontwikkelde TNO het NFP-patroon (Netherlands Fractal Pattern). Dit is een speciaal voor de Nederlandse krijgsmacht ontwikkelde set camouflage kleuren en patronen voor kleding en uitrusting bij inzet in verschillende gebieden. Daarnaast ontwikkelt TNO samen met Europese partners in opdracht van de European Defense Agency (EDA) een demonstrator van een toekomstig camouflagepak voor de gevechtsoldaat. Hierin worden adaptieve camouflagetechnieken verwerkt, werkend in verschillende spectrale gebieden, zoals visueel (LEDs, themochromes), warmtebeeld (met phase changing materials – PCMs) en radar (absorberende coatings).

Het onderzoek moet leiden tot producten, modellen, evaluatietechnieken en een kennisdatabank waarmee het mogelijk wordt om adequaat te reageren op operationele vragen van Defensie.

Wil je meer weten over camouflage en hoe TNO bijdraagt aan de beveiliging van mens en materieel?

Neem contact op met TNO's ingenieur Eduard Winckers.

Contact opnemen
Roadmap

Operations & Human Factors: effectieve, efficiënte en flexibele krijgsmacht

Mensen halen graag het beste uit zichzelf. Door deze persoonlijke opbrengsten zo groot mogelijk te maken én de interactie met anderen te verbeteren, komen wij tegemoet aan een van de grootste uitdagingen... Lees verder
Ons werk

Klimaatkamers voor onderzoek naar menselijk presteren

Op de Human Tech Campus in Soesterberg verricht TNO onderzoek naar de prestaties van professionals die fysiek uitdagende taken uitvoeren, werken onder zware operationele omstandigheden, of belastende... Lees verder
Ons werk

Adaptiviteit als mentale kracht

Lees verder
Contact

Ing. Eduard Winckers

  • SMP
  • Soldaat Systeem
  • Human Factors
  • Camouflage
  • PPE