Systeemtransitie

De energietransitie is een complex maatschappelijk vraagstuk waarbij TNO uiteenlopende expertises gecombineerd in stelling brengt. Het gaat om veel meer dan alleen technologische oplossingen, want de economische gevolgen en sociale aspecten spelen een minstens zo grote rol. We leveren daarom kennis aan overheden, bedrijfsleven en andere belanghebbenden hoe over te schakelen op een CO2-vrij energiesysteem, maar doen ook onderzoek hoe dat rechtvaardig is vorm te geven.

Download het rapport

‘Flexibiliteit in de gebouwde omgeving: wegwijzer voor ondernemers’

Download

Daarom maken we zowel scenariostudies, waarin we de gevolgen van verschillende keuzes voor een toekomstig energiesysteem in kaart brengen, als onderzoeken hoe de energietransitie betaalbaar blijft en we energiearmoede kunnen voorkomen en bestrijden.

Want het succes van de transitie naar een duurzame energievoorziening staat of valt bij draagvlak in de samenleving. Om de energietransitie tot een succes te maken moet de hele bevolking meedoen en niet alleen de voorlopers.

Succes van plannen voorspellen

In ons onderzoek nemen we de rol van overheden, bedrijven en consumenten in ogenschouw. Op basis van de uitkomsten kan de overheid de juiste instrumenten kiezen om initiatieven voor duurzame energie te bevorderen. Veel analyses gaan ervan uit dat mensen rationele beslissingen nemen met als drijfveer de kosten zo laag mogelijk houden.

Toch blijkt het keuzegedrag van mensen aanzienlijk gecompliceerder in elkaar te steken. Door te onderzoeken welke factoren een rol spelen bij het maken van afwegingen op het gebied van duurzame energie is beter te voorspellen welke plannen of maatregelen effect sorteren.

In het Gridmaster project ontwikkelen TNO en partners een nieuwe methode voor adequate, gedegen en bovenal toekomstbestendige investeringsbeslissingen voor energie-infrastructuur in de Rotterdamse haven.

Toekomstscenario’s

In scenario- en systeemstudies schetsen we relevante ontwikkelingen en bieden we wetenschappelijk gevalideerde inzichten om het denken over de energietransitie te stimuleren en het debat te faciliteren. Het zijn geen blauwdrukken maar verkenningen. Zo hebben we in een whitepaper ‘Scenario’s voor een klimaatneutraal energiesysteem’ twee toekomstbeelden uitgewerkt voor de periode 2030-2050. Studies als deze bieden aanknopingspunten voor het te voeren energiebeleid.

Drijfveren en barrières

Zo hebben we onderzocht wat drijfveren en barrières zijn voor huiseigenaren hun woning aardgasvrij te maken. De uitkomsten zijn van belang voor de gemeenten die plannen maken voor het aardgasvrij maken van hun wijken in de nabije toekomst.

Mede op basis van vraaggesprekken met bewoners en ambtenaren in de gemeenten Purmerend en Zwijndrecht hebben we een analyse gemaakt van wat bewoners enthousiast maakt of juist afremt. Daaruit bleek onder meer dat duidelijkheid bieden over de gekozen aanpak, inclusief de financiële consequenties, zorgen uit handen nemen en persoonlijke aandacht bepalend zijn voor het succes van het aardgasvrij maken van woningen.

Inzicht in gehele energiesysteem

Binnen TNO werken technologen, gedragswetenschappers en energie-experts samen om wijken op een voor iedereen acceptabele manier aardgasvrij te maken. Ook hebben zij door hun brede kennis zicht op het totale energiesysteem en kunnen het gasvrij maken van wijken relateren aan andere beschikbare energiebronnen.

Door opgedane kennis in een gemeente of wijk beschikbaar te stellen, kunnen andere partijen weer leren van successen of juist van gemaakte fouten. In het rapport ‘Alle bestaande woningen aardgasvrij in 2050. Wie moet wat, wanneer en hoe doen?’ geven we heel concrete handvatten voor betrokken partijen. Daarin betrekken we ook nieuwe businessmodellen en de gewenste wet- en regelgeving.

Energieportaal met onafhankelijke informatie

Met ondersteuning van het ministerie van EZK hebben energie-experts van TNO het energietransitieportaal energy.nl gebouwd. Hier vinden energieprofessionals betrouwbare en onafhankelijke informatie over de energietransitie. Mensen die deze transitie gestalte moeten geven, dienen goed onderbouwde beslissingen te kunnen nemen. Behalve voor beleidsmakers biedt de website ook bruikbare informatie voor docenten, studenten of bijvoorbeeld huiseigenaren die lokaal duurzame initiatieven nemen.

Monitoring energietransitie gebouwde omgeving

Energie-experts van TNO analyseren jaarlijks in opdracht van RVO de getroffen maatregelen omtrent het energieverbruik in de woning- en utiliteitsbouw en geven daarmee een beeld van de gerealiseerde energiebesparing in de gebouwde omgeving.

De Monitor bevat informatie over de ontwikkeling van de gebouwvoorraad, labelverdeling, energiemix, hernieuwbare energie, CO2 uitstoot, circulaire bouw, energieprijzen en prestaties in Europese context. Het geeft een overzicht van de stand van zaken, de trends sinds 2010 zijn inzichtelijk gemaakt en de cijfers laten zien waar kansen liggen voor versnelling van de energietransitie. Rapporten en de achterliggende database zijn te bekijken op de website van de RVO.

Nieuwe marktkansen en wegwijzer voor ondernemers

In opdracht van TKI Urban Energy en RVO heeft TNO samen met DNV GL de wegwijzer 'Flexibiliteit in de gebouwde omgeving' geschreven. Deze wegwijzer is  bedoeld voor ondernemers die inspelen op nieuwe marktkansen die de energietransitie brengt, zoals: ontwikkelaars van slimme energiediensten (software en hardware), leveranciers van warmtepompen en laadinfrastructuur, installateurs en energiebedrijven.

Volg TNO op social media

Blijf op de hoogte van het laatste nieuws, de vacatures en activiteiten

Op TNO.nl maken we gebruik van cookies. De daarin opgeslagen informatie kan bij een volgend bezoek weer naar onze servers teruggestuurd  worden.