Soort project:
Project
Thema:
Laser-satellietcommunicatie

AirCAT: realisatie van snelle, veilige lucht-ruimtecommunicatielinks

Partners

Airbus DS NL, Celestia-STS, FSO, LioniX, NLR, VTEC Lasers & Sensors

In het UltraAIR-project hebben TNO en Airbus een succesvolle optische dataverbinding gerealiseerd tussen een vliegtuig en een geostationaire satelliet, met een datasnelheid van 2,6 Gbps. Nu neemt TNO de leiding in een consortium van toonaangevende partners om deze technologie naar een industriële toepassing te brengen.

Will Crowcombe

“Veilige, robuuste connectiviteit in de lucht wordt een strategische vereiste voor zowel de civiele als de defensieluchtvaart. Met AirCAT versterken we het Europese vermogen om optische communicatietechnologieën in te zetten waar prestaties en veiligheid echt het verschil maken.”

Will Crowcombe

Managing Director FSO Instruments

Optimaliseren voor impact

Het succes van UltraAIR heeft aangetoond dat optische datalinks tussen vliegtuigen en satellieten technologisch haalbaar zijn. Deze veilige, ultrasnelle datalinks zijn moeilijk te verstoren of te onderscheppen en kunnen worden ingezet voor beveiligde militaire communicatie en drone-operaties. Daarnaast maken ze veilige internetverbindingen met hoge bandbreedte mogelijk aan boord van civiele vliegtuigen. Tegelijkertijd zijn nog verschillende stappen nodig om deze technologie effectief te implementeren in de uiteenlopende militaire en civiele toepassingen die hiervan kunnen profiteren.

Drie pijlers, één missie

Binnen AirCAT leidt TNO een consortium van partners dat gericht is op het versnellen van schaalbaarheid en industriële toepasbaarheid. In drie afzonderlijke projectpijlers werken de teams parallel aan de verdere ontwikkeling:

TNO en partners ontwikkelen een demonstrator die is geoptimaliseerd voor omvang, gewicht en energieverbruik en zorgen ervoor dat deze voldoet aan de nieuwste SDA/ESTOL-standaarden, het operationele linkbereik vergroten en kosten- en integratie-uitdagingen aanpakken. Cruciaal is het mogelijk maken van verbindingen met satellietconstellaties in een lage baan om de aarde (LEO). De ambitie is om verbinding te maken met terminals binnen het HydRON-netwerk van ESA.

De consortiumpartners verzamelen en structureren de belangrijkste use cases en eisen van militaire en civiele gebruikers. Dit resulteert in relevante specificaties die de ontwikkeling van toekomstige optische terminals voor communicatie tussen vliegtuigen en satellieten versnellen.

Het projectteam ontwikkelt de technologieën die nodig zijn om de toekomstige terminals te bouwen, vermindert risico’s van cruciale bouwstenen en biedt een technologische voorsprong op de luchtvaartnetwerken van de toekomst. Daarmee wordt een technologische voorsprong gecreëerd op het gebied van de toekomstige netwerken tussen vliegtuigen en satellieten.

Kees Buijsrogge

“AirCAT laat zien hoe TNO de juiste partners samenbrengt om kritische industriële uitdagingen aan te pakken en bedrijven te helpen baanbrekende technologie succesvol naar de markt te brengen.”

Kees Buijsrogge

Director Space, TNO

Industriegericht vanaf de start

AirCAT is opgezet om de technologische ontwikkeling van cruciale lucht-ruimte optische datalinks te ontkoppelen van onnodige risico’s. Het project laat zien hoe TNO de brug slaat tussen technologische haalbaarheid en praktische toepasbaarheid in de industrie. Daarmee is AirCAT het eerste project dat deze veelbelovende technologie binnen bereik brengt van militaire en civiele ontwikkelaars die hier het meeste voordeel uit halen.

In plaats van het systeem te optimaliseren tot de uiterste technologische grenzen, richt het consortium zich op concrete gebruikersbehoeften, platformintegratie, betaalbaarheid en andere essentiële industriële randvoorwaarden. Dit zorgt voor een meer gestroomlijnde, robuuste en snellere ontwikkeling van toekomstige optische datanetwerken voor specifieke toepassingen. Doordat veel kerntechnologieën al binnen AirCAT worden ontwikkeld, krijgen industriële partijen een duidelijke voorsprong.

(credits NLR) LEOCAT Optical Bench (1)
NLR onderzoeksvliegtuig (credits NLR)

Financiering voor groei

Het AirCAT-consortium wordt ondersteund door het Nationaal Groeifonds NXTGEN Hightech en het European Space Agency (ESA) ScyLight-programma (activiteitencode: 6C.085).

TNO coördineert en beheert het AirCAT-project en is verantwoordelijk voor de systeemengineering van de terminal, het besturingsontwerp en andere onderdelen van de projectpijler ‘vluchtdemonstratie’. De consortiumpartners zijn:

  • Airbus: leidt de Product Definition-pijler, werkt use cases uit en definieert gebruikersvereisten.
  • Celestia STS: ontwikkelt een SDA/ESTOL-conforme modem voor luchttoepassingen en bereidt het modemplatform voor op hogere datasnelheden.
  • FSO Instruments: ontwikkelt de optische kop voor de vluchtdemonstratie en ondersteunt Airbus binnen de productdefinitie-pijler.
  • LioniX: ontwikkelt een inertieel navigatiesysteem (INS) op basis van fotonisch geïntegreerde schakelingen (PIC’s).
  • NLR: levert het demonstratievliegtuig, coördineert de vliegtestcampagne en ondersteunt de productdefinitie en technologische ontwikkelingspijlers in de vliegtuigoperatie en certificering.
  • VTEC: bouwt een zeer efficiënte, gecombineerde tracking- en communicatiereceiver.

Meer weten

AirCAT ontwikkelt niet alleen een demonstratiemodel dat een technologische doorbraak zal betekenen op het gebied van mobiele optische communicatie. Het project heeft ook grote impact op de toekomstige infrastructuur voor veilige connectiviteit in Europa. Door betrouwbare, ultrasnelle optische verbindingen mogelijk te maken tussen grondstations, mobiele platforms en eindgebruikers – zelfs over atmosferische grenzen heen – draagt het project rechtstreeks bij aan de langetermijnambitie van Europa voor soevereine, veerkrachtige communicatienetwerken.

Tegelijkertijd positioneert AirCAT TNO en zijn Europese partners in de voorhoede van innovatie op dit gebied. Een succesvolle afronding van het project zal de strategische autonomie van Europa versterken en de consortiumpartners een sleutelpositie geven in de volgende generatie communicatietechnologieën.

Wilt u meer weten over deze ultrasnelle, uiterst veilige en veelgevraagde technologie? Neem dan vandaag nog contact op met TNO.

Laat je verder inspireren

20 resultaten, getoond 1 t/m 5

Airbus en TNO demonstreren veilige laserverbinding tussen vliegtuig en satelliet

Informatietype:
Nieuws
25 februari 2026
In december 2025 hebben Airbus en TNO met succes een veilige lasercommunicatieverbinding tot stand gebracht tussen een Airbus-vliegtuig en een satelliet in geostationaire baan, 36.

Eerste Nederlandse hybride quantumkanaal voor veilige communicatie succesvol tot stand gebracht

Informatietype:
Nieuws
13 februari 2025

TNO’s lasercommunicatieterminal behaalt prestigieuze overwinning bij EARTO Innovation Awards

Informatietype:
Nieuws
23 oktober 2024

TNO legt met Qu-STAR basis voor quantuminternet via de ruimte

Informatietype:
Nieuws
16 september 2024

Dit is onze tijd: Ondernemen met TNO's laser-satellietcommunicatie technologie

Informatietype:
Insight
15 juli 2024