Olie en gas in transitie

TNO kent de Nederlandse ondergrond als weinig andere organisaties. We doen we actief onderzoek voor de olie- en gasindustrie. Van geologische karakterisatie tot reservoir-optimalisatie, van materiaalontwikkeling tot data-analyse. Daarnaast hebben een wettelijke taak om geologische data te beheren en de overheid te adviseren over vergunningaanvragen. Om die rollen goed te vervullen, moet onze kennis actueel blijven.

De ondergrond in kaart

Voordat je iets uit de grond haalt, moet je weten wat erin zit. TNO brengt de ondergrond in kaart via geologische karakterisatie: we analyseren gesteentelagen, modelleren reservoirs en beoordelen het potentieel van nieuwe gebieden. Die kennis is de basis voor alles wat daarna komt.

De afgelopen decennia hebben we een uitgebreide database opgebouwd met data uit de olie- en gasindustrie: gegevens van ruim 6.000 mijnbouwputten, landdekkende seismiek (2D en 3D) en informatie over honderden historische vergunningen. Die data vormt de grondslag voor onze ondergrondmodellen en voor het advies dat we geven over nieuwe vergunningaanvragen.

Een goed voorbeeld van hoe we als onafhankelijke partij de data en expertise van verschillende partners samenbrengen is het Paleo 5-project op de Noordzee. Samen met de Britse Geologische Dienst en 15 olie- en gasbedrijven onderzoeken we het potentieel van diepe gesteentelagen in 5 landen.

De hoeveelheid data die we beheren groeit continu. Operators die Nederland verlaten, zijn verplicht hun data over te dragen. Vaak ongestructureerd: tienduizenden meetpunten, soms nog op papier. We zetten AI en machine learning in om die data te borgen, te structureren en bruikbaar te maken. Zo brengen we bijvoorbeeld sneller in kaart waar nog reserves zitten.

Veilig en efficiënt winnen

Een put boren is pas het begin. Daarna volgen jaren van produceren onder hoge druk en temperatuur, met materialen die niet mogen falen. TNO werkt aan de hele keten: van boortechniek en putintegriteit tot reservoir- en productieoptimalisatie.

We ontwikkelen software en simulatiemodellen waarmee we voorspellen hoeveel een veld kan produceren, waar extra putten het meest opleveren en hoe je de opbrengst maximaliseert. Met geavanceerde modellen berekenen we hoe olie en gas zich gedragen onder verschillende omstandigheden: bij welke druk en temperatuur transport veilig blijft en waar risico's op blokkades of corrosie ontstaan.

Samen met de industrie werken we aan vragen die operators dagelijks bezighouden:

• Hoe verleng je de levensduur van een veld en een put?
• Hoe voorkom je instabiliteit bij complexe stromingspatronen?
• Hoe herstart je productie veilig na een stilstand?

In het TNO Well Technology Centre testen we deze innovaties onder realistische omstandigheden.

Kennis die over grenzen gaat

TNO verbindt kennis van de ondergrond met breed toepasbare materiaalwetenschap. We werken aan coatings en geavanceerde materialen om ze steeds beter bestand te maken tegen corrosie, extreme temperaturen en agressieve vloeistoffen.

Een materiaal dat we bijvoorbeeld ontwikkelden voor extreme omstandigheden in de ondergrond, bleek later ook toepasbaar voor brandbestrijding en veiligheid. En een coating om corrosie in een olieleiding te voorkomen, is vervolgens ook goed toepasbaar voor een geothermische put of een waterstofpijplijn.

Die bredere toepasbaarheid is soms letterlijk zichtbaar. Het TNO Well Technology Centre was oorspronkelijk het onderzoekscentrum van Shell voor olie- en gasboringen. Dezelfde faciliteit gebruiken we nu ook voor duurzame geo-energie, van geothermie tot Carbon Capture and Storage (CCS), samen met partners als EBN.

Internationaal werken we samen met opdrachtgevers in onder meer het Midden-Oosten. In die projecten brengen we ook Nederlandse bedrijven, start-ups en kennisinstellingen mee. Zo versterken we het innovatie-ecosysteem en verbeteren we tegelijk onze eigen kennis.

Samenwerken

Wil je met TNO werken aan veiligere, efficiëntere of duurzamere winning? Of wil je verkennen hoe ondergrondse technologie kan bijdragen aan geothermie, CO2-opslag of waterstof? Neem contact op.