Inclusieve Haven: datagedreven zicht op een inclusieve werkcultuur

Het project Inclusieve Haven richt zich daarom op diversiteit én inclusief werkgeverschap. Het project ondersteunt havenbedrijven bij het zichtbaar maken en verbeteren van de cultuur op de werkvloer, met bijzondere aandacht voor talent dat nu nog ondervertegenwoordigd is. Zo draagt het project bij aan behoud en doorstroom van medewerkers, sociale veiligheid en een toekomstbestendige haven.

Van beleid op papier naar gedrag in de praktijk

Diversiteits- en inclusiebeleid krijgt pas betekenis wanneer medewerkers het dagelijks terugzien in samenwerking, leiderschap en besluitvorming. Daarom kijkt TNO met de Cultuur Scan Inclusie als het ware “onder de motorkap” van de organisatie. De scan brengt in beeld wat mensen op de werkvloer ervaren en doen als het gaat om inclusief gedrag.

De methodologische aanpak van TNO is datagedreven, mixed-method, gebruikersgericht en in co-creatie ontwikkelen van kennis en tools. Informatie over de organisatie wordt gecombineerd met interviews, een vragenlijst en een gezamenlijke duiding van de resultaten. Daardoor ontstaat een organisatie-specifieke diagnose in plaats van een standaardaanpak op Diversiteit en Inclusie beleid die niet altijd past of werkt.

Deze drie bouwstenen versterken elkaar. In het Rotterdamse haven- en industriecomplex zijn zij relevant voor duurzame inzetbaarheid: medewerkers kunnen hun vakmanschap benutten, zich ontwikkelen en verbonden blijven aan de organisatie. Ze zijn ook belangrijk voor innovatie. De energietransitie vraagt om nieuwe technologie, andere werkprocessen en samenwerking tussen disciplines. Organisaties kunnen verschillende perspectieven en expertise beter benutten wanneer medewerkers zich veilig voelen om ideeën, vragen en afwijkende inzichten te delen.

Wat is de Cultuur Scan Inclusie?

De Cultuur Scan Inclusie is een door TNO ontwikkeld meetinstrument voor grote bedrijven en het midden- en kleinbedrijf. De scan laat zien hoe inclusief gedrag, inclusief leiderschap en sociale en psychologische veiligheid binnen teams en afdelingen worden ervaren. Daarbij wordt waar mogelijk gekeken naar verschillen tussen functies, werkomgevingen en groepen medewerkers, met waarborging van anonimiteit.

Welke onderwerpen brengt de scan in kaart?

• Erbij horen en jezelf kunnen zijn: Voelen medewerkers zich geaccepteerd en vrij om zichzelf te laten zien?
• Ruimte voor unieke inbreng: Worden verschillende perspectieven en ideeën gehoord en gewaardeerd?
• Psychologische veiligheid en feedback: Durven medewerkers vragen te stellen, fouten te bespreken en constructieve feedback te geven?
• Eerlijke kansen en besluitvorming: Ervaren medewerkers procedures, ontwikkelkansen en besluiten als transparant en rechtvaardig?
• Inclusief leiderschap: Brengen leidinggevenden mensen samen, waarderen zij verschillen en stimuleren zij participatie en gelijke kansen?
• Ongewenst gedrag en micro-exlusies: Worden subtiele of expliciete vormen van uitsluiting herkend, besproken en aangepakt?
• Behoud en functioneren: Hoe hangen ervaringen op de werkvloer samen met betrokkenheid, teamprestaties en de intentie om te blijven?

Eerste lessen uit het onderzoek

De aanpak is toegepast bij negen organisaties in de Rotterdamse haven. De voorlopige analyses laten zien dat medewerkers regelmatig inclusief gedrag (pdf) rapporteren, maar ook dat positieve ervaringen kunnen samengaan met micro-uitsluitingen en ongewenst gedrag.

Daarnaast zijn verschillen zichtbaar tussen kantoor- en operationele werkomgevingen (pdf) en tussen hoe leidinggevenden hun eigen gedrag beoordelen en hoe medewerkers dit ervaren. Deze resultaten zijn voorlopig; de havenbrede analyse en rapportage volgen in het najaar van 2026.

Voor welke organisaties?

De Cultuur Scan Inclusie is ontwikkeld voor grote organisaties en het midden- en kleinbedrijf in het Rotterdamse haven- en industriecomplex. De aanpak houdt rekening met verschillen tussen teams, functies en werkomgevingen en waarborgt de anonimiteit van deelnemers. Zo ontstaat een zorgvuldig beeld van de cultuur op de werkvloer, zonder organisaties of medewerkers te rangschikken.

Over het project Inclusieve Haven

Inclusieve Haven is onderdeel van de Human Capital Coalitie Energietransitie (HCCE) en wordt mede mogelijk gemaakt vanuit het Just Transition Fund (JTF). Binnen het project werken partijen uit bedrijfsleven, haven, onderzoek, onderwijs en overheid samen aan een diverse, sociaal veilige en inclusieve haven. Deltalinqs is trekker van het doorbraakproject. TNO ontwikkelt, onderzoekt en implementeert de Cultuur Scan Inclusie en ondersteunt de vertaling van diagnose naar handelingsperspectief.

Zelf aan de slag met inclusieve cultuur?

Wil je weten wat de Cultuur Scan Inclusie voor jouw organisatie kan betekenen, de havenbrede resultaten bespreken of samenwerken aan een vervolg? Neem dan contact met ons op.

Dit project wordt mede gefinancierd vanuit het Just Transition Fund (JTF) van de Europese Unie.