Tijdmaker in beeld: Saskia Lensink over GPT-NL

Toen Saskia Lensink de overstap naar TNO maakte, zocht ze een plek waar wetenschap, innovatie en maatschappelijke impact samenkomen. “Vanaf mijn eerste project voelde ik me hier thuis. Hier heb ik de mogelijkheid om praktijk, innovatie en wetenschap te verbinden. Bij TNO mag je echt zelf aan de knoppen zitten van innovatie, terwijl je tegelijkertijd werkt aan toepassingen die daadwerkelijk iets betekenen voor de samenleving.”

Tegenwoordig is Saskia product manager van GPT-NL, het Nederlandse taalmodel dat wordt ontwikkeld door TNO, SURF en het Nederlands Forensisch Instituut. Het project heeft als doel om een betrouwbaar en soevereine machine voor organisaties te ontwikkelen die aansluit bij Europese waarden, wetgeving en maatschappelijke behoeften.

Werken aan de toekomst van AI

AI is voor Saskia veel meer dan een technologiehype. Het raakt aan de toekomst van Europa. “Ik vind Europa een fantastische plek om te wonen. Ik wil graag bijdragen aan het behouden van onze manier van leven, onze welvaart en onze waarden. We staan voor grote uitdagingen en ik ben ervan overtuigd dat AI daar een positieve bijdrage aan kan leveren.”

Tegelijkertijd ziet ze dagelijks de dilemma’s die daarbij horen. “AI is ook een vervuilende technologie. Daarnaast staan we voor de vraag: blijven we investeren in betrouwbare en soevereine AI die we ontwikkelen binnen onze eigen normen en waarden, of lopen we dan het risico dat we achterblijven in de wereldwijde AI-race?”

Voor Saskia is het antwoord duidelijk: Europa moet zelf kennis en technologie opbouwen. “Voor kritische toepassingen moeten we in staat zijn om onze eigen producten te ontwikkelen. Niet omdat we álles zelf moeten doen, maar omdat we niet volledig afhankelijk willen zijn van anderen. Daarnaast is het belangrijk dat de economische waarde die deze technologie creëert, ook ten goede komt aan onze eigen economie, in plaats van grotendeels weg te vloeien naar de Verenigde Staten.”

Daarbij houdt ze wel beide benen op de grond. “We bouwen geen Ferrari. Voor sommige toepassingen zijn we eerder een Fiat, en voor andere misschien zelfs een fiets. Maar vergeet niet: fietsen en Fiats kom je overal tegen. Ze voegen elke dag waarde toe.”

Trots op wat een klein team kan bereiken

GPT-NL is inmiddels uitgegroeid tot een project dat veel aandacht trekt binnen Nederland en Europa. Saskia werkt daarbij samen met onderzoekers, ontwikkelaars, datapartners en maatschappelijke organisaties.

“Het geeft me zoveel energie dat we met veel verschillende mensen aan één gezamenlijke missie werken. We mogen op veel evenementen spreken en zien dat er steeds meer gesprekken ontstaan over soevereine AI en hoe we daarmee omgaan.”

“Maar waar ik het meest trots op ben, is dat we met een relatief bescheiden budget van 13,5 miljoen euro een werkend taalmodel vanaf nul hebben ontwikkeld. En misschien nog wel belangrijker: dat organisaties er daadwerkelijk mee aan de slag gaan.”

Innovatie is en blijft mensenwerk

Hoewel GPT-NL draait om geavanceerde technologie, draait werken bij TNO volgens Saskia vooral om mensen. “De mensen hier zijn fantastisch. Er is zo veel gedrevenheid, nieuwsgierigheid en motivatie om talent in te zetten voor iets dat groter is dan jijzelf.”

Die cultuur verraste haar misschien nog wel het meest. “Iedereen is ontzettend druk, maar mensen maken altijd tijd voor elkaar. Collega’s zijn open, behulpzaam en willen kennis delen. Ik blijf me verbazen over de hoeveelheid expertise die je op een willekeurige dinsdag bij de koffiemachine tegenkomt.”

Die combinatie van diepgaande kennis en maatschappelijke betrokkenheid maakt TNO voor haar uniek. “Je werkt samen met mensen die wereldklasse kennis hebben, maar die tegelijkertijd vooral bezig zijn met de vraag: hoe kunnen we hier iets nuttigs mee doen voor Nederland en Europa?”

Een tijdmaker met een missie

Voor studenten die nadenken over een carrière in AI of technologie heeft Saskia een duidelijke boodschap. De grootste uitdagingen van deze tijd vragen niet alleen om slimme technologie, maar ook om mensen die bereid zijn moeilijke keuzes te maken, verschillende perspectieven samen te brengen en verantwoordelijkheid te nemen voor de impact van innovatie. Dat is precies wat haar elke dag motiveert.
“We moeten de kennis en kunde opbouwen om onze eigen toekomst vorm te geven. Dat doen we niet alleen voor vandaag, maar ook voor de generaties na ons.”