Beleid en besluitvorming rond nucleaire technologie

Thema:
Energievoorziening
13 oktober 2026

De transitie naar een klimaatneutraal, betrouwbaar en betaalbaar energiesysteem vraagt in Nederland om ingrijpende keuzes en investeringen. Kernenergie kan daarbij, naast wind, zon, warmte en andere duurzame energiebronnen, een rol spelen. De mogelijke uitbreiding ervan vraagt echter om zorgvuldige afwegingen rond technologie, veiligheid, kosten, ruimtelijke inpassing, grondstoffen, radioactief afval en maatschappelijke inbedding.

TNO ondersteunt overheden en bedrijven bij het maken en onderbouwen van deze keuzes en helpt kennis- en informatiehiaten in te vullen waar nodig. Daarbij combineren we kennis van het energiesysteem met expertise op het gebied van technologie, economie, maatschappij en bestuur. Zo brengen we kansen, innovatie, risico’s en onzekerheden integraal en transparant in beeld.

Om besluitvorming te ondersteunen, onderzoekt TNO welke rol kernenergie kan spelen in het toekomstige Nederlandse en Europese energiesysteem. We kijken daarbij niet alleen naar afzonderlijke centrales, maar naar de samenhang binnen het gehele energiesysteem.

Met energiesysteemmodellen en scenarioanalyses brengen we onder meer in beeld:

  • hoe kernenergie kan worden gecombineerd met wind, zon, warmte, waterstof en energieopslag;
  • wat de gevolgen zijn voor leveringszekerheid, flexibiliteit en energie-infrastructuur;
  • wat verschillende keuzes betekenen voor de kosten van het totale energiesysteem;
  • welke invloed onzekerheden in energievraag, technologieontwikkeling, investeringskosten en internationale energiehandel hebben.

Ondersteuning van beleid en besluitvorming

Besluitvorming over kernenergie kent grote onzekerheden en heeft gevolgen voor meerdere generaties. TNO ondersteunt overheden met onafhankelijke analyses, beleidsscenario's en beslisinformatie om deze afwegingen te onderbouwen.

We onderzoeken onder welke voorwaarden nucleaire energie veilig, betaalbaar en duurzaam kan worden ingezet. Daarbij maken we aannames, onzekerheden en onderlinge afhankelijkheden expliciet. Onze analyses ondersteunen de besluitvorming, maar nemen politieke en maatschappelijke keuzes niet over.

Daarbij kijken we naar:

  • de economische en maatschappelijke waarde van kernenergie;
  • financierings- en marktvoorwaarden;
  • energiesysteemkosten en maatschappelijke kosten en baten;
  • fasering en adaptieve besluitvorming;
  • benodigde kennis, competenties en nucleaire infrastructuur;
  • samenwerking tussen overheid, kennisinstellingen en bedrijfsleven.

TNO werkt hiervoor samen met ministeries, provincies, gemeenten, kennisinstellingen, Europese partners en marktpartijen. Onze bijdrage varieert van een onafhankelijke verkenning of second opinion tot meerjarige onderzoeks- en innovatieprogramma's. Afhankelijk van de vraag combineren we expertise op het gebied van energiesystemen, veiligheid, materialen, sensoren, digitalisering, maritieme technologie en maatschappelijke inbedding.

Zo ondersteunen we overheid, kennisinstellingen en bedrijfsleven bij de veilige, betrouwbare en maatschappelijk verantwoorde ontwikkeling van kernenergie en andere nucleaire technologieën.

Lees meer over kernenergie in het toekomstige energiesysteem.

Geologische eindberging

Verantwoord beheer van radioactief afval is een essentieel onderdeel van de nucleaire levenscyclus. In Nederland wordt radioactief afval veilig opgeslagen bij COVRA. Voor de zeer lange termijn wordt geologische eindberging internationaal beschouwd als een oplossing voor de langdurige isolatie van radioactief afval in de ondergrond. Met kennis van de ondergrond en innovatieve technologieën ondersteunt TNO verschillende overheden, bedrijven en maatschappelijke organisaties bij onderzoek naar toekomstige eindbergingsoplossingen.

Internationaal worden verschillende concepten voor geologische eindberging onderzocht. Deze variëren van speciaal aangelegde ondergrondse bergingsfaciliteiten tot berging in diepe boorgaten. De geschiktheid van een concept hangt onder meer af van het type afval, de geologische omgeving, technische haalbaarheid, kosten en maatschappelijke afwegingen.

TNO ondersteunt de ontwikkeling van de kennisbasis voor deze concepten met geologische data, ondergrondmodellen en technologieontwikkeling. Daarbij werkt TNO aan innovaties op het gebied van diepe boorputten, afdichtingssystemen en ondergrondkarakterisatie, waaronder onderzoek naar berging in diepe boorgaten.

Maatschappelijke inbedding en publiek vertrouwen

De toekomst van kernenergie wordt niet alleen bepaald door techniek en economie. Ook vertrouwen, participatie, rechtvaardigheid, communicatie en de verdeling van kosten, baten en risico’s zijn belangrijk.

TNO onderzoekt hoe beleid kan inspelen op maatschappelijke zorgen en kansen rond kernenergie en hoe vertrouwen kan worden opgebouwd en behouden.

We ondersteunen onder meer bij:

  • stakeholder- en omgevingsanalyses;
  • inrichting van participatieprocessen;
  • onderzoek naar publieke percepties en vertrouwen;
  • risico- en wetenschapscommunicatie;
  • afweging van maatschappelijke waarden;
  • ontwikkeling van adaptief beleid.

Het doel is niet om draagvlak voor een vooraf bepaalde oplossing te creëren, maar om bij te dragen aan een transparant proces waarin verschillende perspectieven en onzekerheden serieus worden meegenomen.

Lees meer over publiek vertrouwen in kernenergie en adaptief beleid.

Kennisopbouw en innovatie-ecosysteem

Een duurzame nucleaire kennisbasis vraagt om langdurige samenwerking tussen overheid, kennisinstellingen, universiteiten, industrie en onderwijs. TNO draagt bij aan het ontwikkelen en verbinden van deze kennisbasis.

We ondersteunen de vorming van onderzoeks- en innovatieprogramma’s, helpen nationale en Europese kennisagenda’s te verbinden en brengen partijen samen rond gemeenschappelijke vraagstukken. Daarbij kan TNO optreden als onafhankelijke kennispartner en systeemintegrator, zonder de rol van overheid, toezichthouder, technologieaanbieder of exploitant over te nemen.

Onze meerwaarde

TNO verbindt:

  • energiesysteem en technologie, van nationale scenario's tot concrete installaties; zowel op land als op het water;
  • techniek en maatschappij, met aandacht voor veiligheid, economie, omgeving en publiek vertrouwen;
  • beleid en innovatie, zodat kennis leidt tot concreet handelingsperspectief;
  • Nederland en Europa, door nationale kennisontwikkeling te verbinden met internationale programma's en partners.

Zo draagt TNO bij aan goed onderbouwde keuzes en aan de veilige, verantwoorde en doelmatige ontwikkeling van nucleaire technologie binnen een duurzaam energiesysteem.

Beleid en technologie in samenhang

Beleid en besluitvorming zijn nauw verbonden met technologische ontwikkeling. Vraagstukken rond Small Modular Reactors, materialen, monitoring en innovatieve toepassingen bepalen mede welke keuzes mogelijk zijn.

Lees meer over nucleaire technologie en innovatie.

Samenwerken met TNO

Wil je weten welke rol nucleaire technologie kan spelen in jouw beleidsvraagstuk? Of zoek je een onafhankelijke partner voor maatschappelijke inbedding, kennisontwikkeling of samenwerking? Neem contact op met TNO om de mogelijkheden voor onderzoek, innovatie en samenwerking te bespreken.