op de werkvloer

“Ik heb onderzocht hoe we vloeibare waterstof veilig kunnen opslaan”

6 februari 2019 • 3 min leestijd

Bilim Atli-Veltin is door haar collega’s uitgeroepen tot ‘Young Excellent Researcher 2018’. “Ons wetenschappelijk onderzoek heeft altijd een link met de praktijk.”

Meer weten?

Wil je meer weten over windturbines of waterstof? Neem dan contact op met Bilim Atli-Veltin.

Neem contact op

Ze is geboren in Turkije, waar haar vader professor in vloeistofmechanica was. Hij noemde zijn dochter Bilim, Turks voor ‘wetenschap’. Die naam heeft Bilim waargemaakt. Ze studeerde in Istanbul, promoveerde in Amerika en belandde door haar Franse echtgenoot in Nederland. Daar woont en werkt ze nu alweer enkele jaren. Bij de onderzoeksgroep Structural Dynamics in Delft voelt ze zich helemaal op haar plaats.

Waar houd je je mee bezig?

“Ik ben al lang geïnteresseerd in materialen onder extreme condities. Mijn promotieonderzoek in de VS ging bijvoorbeeld over de vraag hoe je bepaalde structuren meer energieabsorberend kunt maken. Het doel was die kennis toe te passen in helikopters. Bij TNO heb ik eenzelfde soort onderzoek gedaan, maar dan bij schepen. Nu houd ik me onder meer bezig met vloeibaar waterstof. Dan praat je over temperaturen van 230 graden onder nul. Best extreme condities dus!”

“De potentie van waterstof is groot, omdat het een schone brandstof is, maar de veiligheidsrisico’s zijn aanmerkelijk”

Is waterstof de energiedrager van de toekomst?

“De potentie van waterstof is groot, omdat het een schone brandstof is. Maar we zijn er nog niet. Wil je bijvoorbeeld schepen op waterstof laten varen – dat gaat dan met brandstofcellen – dan moet je grote tanks aan boord inbouwen, waarin het waterstof onder extreem lage temperatuur in vloeibare toestand kan worden opgeslagen. Dat is technisch heel lastig. En de veiligheidsrisico’s zijn aanmerkelijk. Als waterstof en zuurstof bij elkaar komen, ontstaat er een zeer brandbaar mengsel. Bovendien ruik je waterstof niet als het vrijkomt. Qua veiligheid vraagt het dus veel van de mensen die ermee moeten werken.”

Je doet ook onderzoek naar de combinatie van windturbines en waterstof. Leg eens uit?

“Het kan voorkomen dat er op dagen met veel wind een overschot aan elektriciteit wordt geproduceerd. Hetzelfde kan trouwens op zonnige dagen gebeuren met zonnepanelen. Waar laat je die overtollige elektriciteit? Met stroom kun je water omzetten in zuurstof en waterstof. Elektrolyse heet dit. Als je die waterstof opslaat in tanks, heb je de overtollige duurzame energie dus opgeslagen. Ik heb onderzocht welke materialen het meest geschikt zijn voor het bouwen van veilige opslagtanks. Eén van de problemen is dat waterstofmoleculen zo klein zijn, dat ze door elk materiaal heen dringen. Er lekt dus altijd gas weg. Waterstoftanks moeten daarom altijd in goed geventileerde ruimtes staan.”

“Klantgericht denken, met de bijbehorende sociale vaardigheden, is ook een belangrijk onderdeel van mijn werk”

Waarom bevalt het werk bij TNO je zo goed?

“Het werk is zeer afwisselend. Eenderde van mijn tijd zit ik in het lab, eenderde achter de computer en in de overige tijd heb ik onder meer contact met overheden en commerciële partners. Denk aan grote olie- en gasbedrijven, chemische industrie en hoogovens. Dat contact met anderen vind ik erg leuk. Ons wetenschappelijk onderzoek heeft altijd een directe link met de praktijk. Partners zijn soms ook aanwezig bij experimenten, dan is het belangrijk dat je in begrijpelijke woorden kunt uitleggen wat er precies gebeurt en hoe het wetenschappelijke onderzoek is opgezet. Klantgericht denken, met de bijbehorende sociale vaardigheden, is ook een belangrijk onderdeel van mijn werk.

Werk je veel samen met andere teams binnen TNO?

“Ja, bijvoorbeeld met de Optics-groep, die gespecialiseerd zijn in glasvezel-meettechnieken. Samen hebben we gevoelige sensoren ingebouwd in een windmolenprototype. Deze sensoren registreren bijvoorbeeld aan welke krachten een turbine blootstaat tijdens een storm. Op basis van de meetgegevens kan de operator beslissen wanneer er onderhoud nodig is. Dit leidt tot efficiënter onderhoud.”

“We hebben gevoelige sensoren ingebouwd in een windmolenprototype, die registreren bijvoorbeeld aan welke krachten een turbine blootstaat tijdens een storm”

Hoe belangrijk is werk in je leven?

“Belangrijk. Maar niet belangrijker dan mijn gezin. Ik streef naar een goede balans tussen beide. Ik heb twee nog jonge kinderen. Bij beiden heb ik een ruime tijd onbetaald zwangerschapsverlof genomen. Goed aan TNO vind ik dat collega’s elkaar steunen om een goede balans tussen werk en privé te houden. Als ouder kan het gebeuren dat je midden in een vergadering wordt gebeld met de mededeling dat een van je kinderen ziek is en van school moet worden gehaald. Daar is bij TNO gelukkig begrip voor.”

Wat wil je nog bereiken bij TNO?

“Ik wil nog meer samenwerken met andere teams en onderzoeksgroepen van TNO, maar ook met de TU Delft en de industrie. Dit jaar zal ik deel uitmaken van het Dutch Ocean Technology Center-kernteam, dat zich richt op het samenbrengen van fundamenteel en toegepast onderzoek op het gebied van scheepsvaart en offshore-techniek.”

column

Op weg naar een duurzame combinatie van materialen

18 sep '20 - 1 min
In 2020 viel Earth Overshoot Day op 22 augustus. Elk jaar vind ik dit weer een indringende boodschap: we gebruiken meer natuurlijke grondstoffen dan de aarde kan... Lees meer
blik op de toekomst

De economie na het coronavaccin: hoe Nederland zich uit de crisis kan innoveren

11 mei '20 - 3 min
Nu de ‘intelligente lockdown’ stapsgewijs wordt versoepeld, groeit de aandacht voor de toekomst. Met de bankencrisis in ons achterhoofd willen we koste wat het kost... Lees meer
blik op de toekomst

TNO Insights Podcast - Trailer seizoen 2: De impact van corona

10 apr '20 - 1 min
Wat betekent corona op de langere termijn voor onze maatschappij? In deze speciale serie van de TNO Podcast Insights gaan we op zoek naar de rol van innovatie in... Lees meer
innovatie

Brains4corona: coronacrisis bestrijden met innovatiekracht

9 apr '20 - 4 min
De coronacrisis heeft grote impact op onze samenleving en de wereldeconomie. TNO zet daarom haar innovatiekracht in om een bijdrage te leveren aan de bestrijding... Lees meer
blik op de toekomst

Modellen optimaliseren de levensduur van windmolens op zee

6 apr '20 - 2 min
De komende jaren zal het aantal windmolens (windturbines) op zee toenemen. De stalen funderingsconstructies, de zogeheten monopalen, moeten bestand zijn tegen het... Lees meer

VOLG TNO OP SOCIAL MEDIA

blijf op de hoogte van ons laatste nieuws, vacatures en activiteiten

Op TNO.nl maken we gebruik van cookies. De daarin opgeslagen informatie kan bij een volgend bezoek weer naar onze servers teruggestuurd  worden.