Informatietype:
Project
Thema:
Geo-energy research
Unit:
Energy & Materials Transition

Hoe duurzaam is geothermie?

Geothermie wordt gezien als een van de schoonste en goedkopere bronnen van duurzame warmte. Daarom krijgt geothermie, oftewel aardwarmte, een belangrijke rol in de energietransitie. En dan vooral in het verwarmen van woningen en gebouwen. Maar hoe duurzaam is geothermie eigenlijk? We zetten de feiten op een rij.

Geothermie als duurzame warmtebron

De overheid wil dat geothermie steeds groter wordt als energievoorziening in Nederland. Van de 7 miljoen huizen zijn er nu 400 duizend op een warmtenet aangesloten. Dit moeten 1,2 miljoen woningen worden in 2030. Geothermie is daarvoor een mogelijke duurzame warmtebron.

Het Klimaatakkoord stelt als doel dat warmtenetten in 2030 gemiddeld 70 procent minder CO2 uitstoten dan cv-ketels nu doen. Ook in de nieuwe Warmtewet komen er normen voor de duurzaamheid van warmtenetten die met geothermie worden gevoed.

Hoeveel CO2-uitstoot bij geothermie?

Hoeveel CO2-uitstoot komt er vrij bij de winning van geothermie en bij geothermie in warmtenetten? Dat hebben we opgeschreven in ons factsheet 'Duurzaamheid geothermie (pdf, 1.1 MB)'. We zetten hieronder de belangrijkste bevindingen op een rij.

Methaan komt vrij

Bij de winning van geothermie komt onder andere methaan vrij, de zogeheten 'bijvangst'. De bijvangst wordt verbrand en zorgt voor 2,2 tot 7,4 kilogram CO2 per geproduceerde gigajoule warmte. Daarbovenop komt de uitstoot door de pompen die het warme water omhoog brengen. Het totaal komt op 4,3 tot 8,6 kilogram CO2 per gigajoule. Maar deze aantallen vallen in het niet vergeleken bij het gebruik van aardgas als warmtebron.

Webinar duurzaamheid geothermie

Meer over de duurzaamheid van geothermie in warmtenetten zie je in ons webinar.

Bijstoken uit niet-duurzame bronnen

Niet alleen bij de winning van geothermie is sprake van CO2-uitstoot. Bij een warmtenet met geothermie komt ook CO2 vrij uit andere bronnen. Want als de vraag naar warmte piekt, is bijstoken met aardgas of andere bronnen onontkoombaar.

Warmteverliezen

Ook heb je de warmteverliezen van het warmtenet. Die stoten zelf geen CO2 uit, maar zorgen wel dat de totale uitstoot van het systeem toeneemt. Pieklast die zorgt voor bijstoken, en warmteverliezen van het warmtenet, zorgen samen voor 70 tot 83 procent van de totale CO2-uitstoot van het warmtesysteem.

Hoeveel CO2-uitstoot is toegestaan?

De CO2-uitstoot is belangrijk om in detail te weten. Warmtenetten moeten in 2030 namelijk blijven onder de grens van 18,9 kilogram CO2-uitstoot per geproduceerde gigajoule warmte. Op systeemniveau is dat niet altijd het geval. Wel blijven de warmtenetten in de voor 2030 berekende casussen binnen de marge van de Warmtewet. Dat is 25 kilogram CO2 per gigajoule.

CO2-uitstoot geothermie verminderen

Wat bij het winnen van geothermie het belangrijkst is voor minder CO2-uitstoot, is het beperken van de bijvangst. Dat kan door bijvoorbeeld herinjectie of afvang van CO2. Aanpassingen in het warmtenet zelf kunnen bijvoorbeeld door bijstoken via groene alternatieven. Of door maatregelen die de warmteverliezen zo klein mogelijk maken.

Aanbevelingen

Vervolgstudie

In een nieuwe studie berekenden we de duurzaamheid van geothermie in vergelijking met andere warmtebronnen. Zo keken we naar warmte-krachtkoppeling (WKK), aquathermie met warmte-koude opslag (WKO), restwarmte en een cv-ketel. Bij het berekenen en vergelijken van CO2-uitstoot springt geothermie er gunstig uit.

Laat je verder inspireren

5 resultaten, getoond 1 t/m 5

TNO en EBN: Ondergrondse energieopslag essentieel voor toekomstig energiesysteem

Informatietype:
Nieuws
13 oktober 2021
In de whitepaper “Ondergrondse energieopslag noodzakelijk voor toekomstig energiesysteem”, concluderen TNO en EBN dat ondergrondse energieopslag een onmisbaar onderdeel is van de infrastructuur en voor 2030 actie en regie nodig is.

TNO bij Holst Centre lanceert 3D batterij spinoff LionVolt

Informatietype:
Nieuws
3 maart 2021
LionVolt zal de ontwikkeling van een revolutionaire solid-state batterij versnellen op basis van de 3D-technologie die TNO in het Holst Centre de afgelopen 5 jaar heeft ontwikkeld.

Mogelijke doorbraak voor geothermische productie met ‘steel shot’-boortechniek

Informatietype:
Nieuws
1 maart 2021

Het doel van het DEPLOI-project is om robuuste en veilige geothermische productie te verhogen tegen lagere kosten met geavanceerde stuurbare boortechnologie; DEmonstrate Production enhancement with LOw cost side track drilling.

Rijswijks onderzoekscentrum zet bijdrage energietransitie voort

Informatietype:
Nieuws
12 februari 2021
Aardwarmte kan een substantiële rol spelen in de energietransitie. Het is een bron van duurzame warmte waarmee gebouwen duurzaam kunnen worden verwarmd.

Geothermie duurzame energiebron

Informatietype:
Nieuws
16 december 2020
Hoeveel CO2-uitstoot produceert een geothermiebron? In de whitepaper 'Duurzaamheid van geothermie in warmtenetten' zetten we de feiten op een rij.