Soort project:
Project
Thema:
Gezonde leefomgeving

Sociale cohesie in de gebouwde omgeving

Nederland bouwt en verdicht in hoog tempo. De uitdaging is om daarbij niet alleen woningen en voorzieningen toe te voegen, maar ook buurten te creëren waarin mensen zich thuis voelen, elkaar ontmoeten en naar elkaar omkijken. Dat is belangrijk, omdat verbondenheid met buurt en buren samenhangt met welzijn, gezondheid, sociale veiligheid en het vermogen van bewoners om samen met veranderingen of crises om te gaan. Toch krijgt sociale cohesie in ruimtelijke plannen, beleid en investeringsbeslissingen nog niet vanzelfsprekend een volwaardige plek. Het onderwerp wordt vaak als minder tastbaar en moeilijk meetbaar ervaren.

Sociale cohesie als basis voor gezonde en leefbare buurten

Sociale cohesie gaat over de relaties tussen bewoners, hun betrokkenheid bij de buurt en het vertrouwen dat nodig is om samen te handelen. De fysieke omgeving kan dit ondersteunen. Denk aan een toegankelijke openbare ruimte, groenvoorzieningen, sociale voorzieningen, routes en plekken die uitnodigen tot ontmoeting. Maar een goed ontwerp alleen is niet genoeg. Ook activiteiten, lokale netwerken, beheer en ruimte voor bewonersinitiatieven bepalen of mensen elkaar daadwerkelijk ontmoeten en zich mede-eigenaar voelen van hun leefomgeving.

Daarom kijkt TNO integraal naar drie samenhangende dimensies: hardware (de fysieke leefomgeving), software (sociale activiteiten en interactie) en orgware (organisatie, beheer, samenwerking en lokale netwerken). Door deze dimensies in samenhang te onderzoeken, wordt duidelijk welke combinaties van ontwerp, programmering en organisatie nodig zijn om te kunnen komen tot verbonden, gezonde en leefbare buurten.

Vanuit de leefomgeving naar verbonden buurten

TNO onderzoekt hoe de leefomgeving sociale verbondenheid kan versterken en welke maatschappelijke waarde dat oplevert voor gezondheid, sociale veiligheid, leefbaarheid en brede welvaart.

We brengen in kaart welke kenmerken van buurten en gebiedsontwikkelingen ontmoeting, betrokkenheid en vertrouwen stimuleren, welke maatregelen voor welke groepen werken en onder welke omstandigheden deze maatregelen het beste werken. Zo ondersteunen we organisaties bij het maken van onderbouwde keuzes voor beleid, ontwerp en investeringen, en bij het vormgeven van betekenisvolle samenwerking met bewoners.

Meten én versterken

We combineren wetenschappelijke kennis, data-analyse, praktijkonderzoek en co-creatie met publieke en private partners. Vanuit onze integrale benadering van hardware, software en orgware ontwikkelen we indicatoren, impactmodellen, afwegingskaders, digitale instrumenten en samenwerkingsmethoden. Zo maken we het mogelijk om sociale cohesie te meten, effecten zichtbaar te maken en gerichte keuzes te ondersteunen.

Wat levert samenwerking op?

De samenwerking wordt altijd afgestemd op projectfase en vraagstuk. TNO kan ondersteunen bij:

  • Analyseren van de relatie tussen de gebouwde omgeving, gezondheid en sociale cohesie;
  • Ontwikkelen van ontwerp- en handelingsperspectieven voor buurten en gebiedsontwikkelingen;
  • Opzetten van indicatoren, monitoring en evaluatie van interventies;
  • Zichtbaar maken van maatschappelijke effecten en het onderbouwen van investeringskeuzes;
  • Praktijkonderzoek en gezamenlijke pilots met bewoners, publieke en private partijen;
  • Versterken van samenwerking met bewonersinitiatieven en andere lokale partners.

We werken onder meer samen met gemeenten, provincies, woningcorporaties, gebiedsontwikkelaars, ontwerp- en adviesbureaus, maatschappelijke organisaties, kennisinstellingen, bewonersinitiatieven, investeerders en financiers. Het vertrekpunt is steeds een concreet vraagstuk en de kennis of onderbouwing die nodig is om een volgende stap te zetten.

Samen werken aan verbonden buurten

Werk je aan een buurt, wijk of gebiedsontwikkeling en wil je sociale cohesie beter meenemen in ontwerp, beleid, monitoring, samenwerking of investeringsbeslissingen?

TNO brengt kennis over de leefomgeving, gezondheid, sociale dynamiek en impactmeting bij elkaar. Samen kunnen we onderzoeken wat al werkt, waar aanvullende kennis nodig is en hoe inzichten praktisch toepasbaar worden gemaakt. Wil je verkennen hoe we jouw vraagstuk met kennis, data, meetinstrumenten en impactonderbouwing verder kunnen brengen? Neem dan contact op.