TNO Brains4neighbourhoods: Doe-het-zelf voorzetraam

Thema:
Veilige en duurzame leefomgeving
27 september 2022

Energiearmoede komt vaak voor in oudere huurwoningen (zoals in flats) als gevolg van een combinatie van slechte isolatie en een laag inkomen. Aanpassing van het gebouw, zoals isolatie en dubbel glas, is een taak van de vastgoedeigenaar die niet altijd direct uitgevoerd kan worden. In het project Brains4Neighbourhoods bedenken TNO-ers oplossingen die buurtbewoners samen kunnen uitvoeren. Erik Carton, Leo Bakker, Boris Kingma en Tim Renes bedachten een tijdelijk doe-het-zelf voorzetraam. Erik Carton vertelt er meer over.

De uitdaging

"Door de gestegen prijs van aardgas zijn mensen in bepaalde omstandigheden terughoudend om gebruik te maken van het beschikbare verwarmingssysteem. Vooral in de winter resulteert dit in een slechte kwaliteit van het binnenklimaat, wat zijn weerslag heeft op de gezondheid van de bewoners. Ramen hebben gewoonlijk de laagste warmteweerstand van een bouwconstructie, helemaal wanneer enkel glas is geïnstalleerd. Wanneer de warmteweerstand van dergelijke gebouwen moet worden verbeterd, zijn ramen dan ook het meest doeltreffende uitgangspunt. Maar dubbel glas is niet voor iedereen een direct toegankelijke oplossing. En dus wilden we daar iets voor bedenken."

De blauwe lijn toont de afname van het warmteverlies door een enkelglas-ruit als daar een voorzetraam/folie wordt toegepast

De oplossing

"Collega TNO-ers Leo Bakker, Erik Carton, Boris Kingma en Tim Renes kwamen met een idee. Namelijk het aanbrengen van twee isolerende luchtlagen met behulp van een zelfgemaakt frame en transparante krimpfolies. Door het eenvoudig te vervaardigen (doe-het-zelf) frame tegen of in het raam te plaatsen, ontstaan twee luchtlagen die voor extra isolatie zorgen. TNO kan de breedte van de benodigde luchtspleten optimaliseren, alsmede een eenvoudige kozijnconstructie ontwerpen waardoor het product zelf, of met hulp van buren, gemaakt kan worden."

De impact

"Naar verwachting levert deze aanpassing een reductie in warmteverlies van 25% op. Maar dat niet alleen. Wanneer de mensen in hun buurt zichzelf en elkaar kunnen helpen om de isolatie van hun beglazing te verbeteren, zullen ze hun comfort en gezondheid vergroten, evenals de sociale cohesie in de wijk. Wanneer mensen elkaar helpen, leren ze hun buren beter kennen en zijn ze meer bereid om hen ook op andere manieren te helpen."

"Het doe-het-zelf voorzetraam levert naar verwachting een reductie in warmteverlies van minimaal 25% op."

Voorzetraam folie
Voorbeeld voorzetraam

Is het DIY voorzetraam overal toe te passen?

Nee, het DIY voorzetraam is alleen geschikt voor enkel glas of ouder dubbelglas. Het plaatsen van het DIY voorzetraam bij HR, HR+, HR++ en HR+++ ramen kan zelfs tot glasbreuk leiden en wordt daarom door ons ontraden. Wil je weten wat voor soort beglazing je hebt en of deze geschikt is voor het DIY voorzetraam. Bekijk dan onderstaande video.

Verdere uitrol

"We zijn nu bezig met de ontwikkeling van het product. We willen het grondig testen en finetunen. Maar we zijn ook druk met het benaderen van partners zoals materiaal leveranciers, woningcorporaties en gemeenten zoals Den Haag, Delft en Amsterdam."

"Vervolgens willen we dit samen met partners/stakeholders uitrollen over Nederland, workshops en instructiefilms maken en voorlichting geven op scholen en buurthuizen. Daarnaast zou financiële hulp van de lokale overheid, bijvoorbeeld in de vorm van gratis materialen natuurlijk een mooie extra zijn."

Laat je verder inspireren

61 resultaten, getoond 1 t/m 5

In2Innovation: Hergebruik van afvalhout

Informatietype:
Insight
23 november 2022

Bij TNO zijn we In2Innovation. In deze serie maak je kennis met de TNO’er achter de innovatie. Wat doen zij precies en welke impact heeft hun werk op de maatschappij? Gewapend met een blauwe plofkap neemt Camilla van Wirdum ons mee naar alle uithoeken van de organisatie. In deze aflevering spreken we Jan de Jong, projectleider Hout in de Bouw, over hoe een CT-scanner bijdraagt aan het hergebruik van hout.

Het beton van de stormvloedkeringen in topstaat

Informatietype:
Insight
7 november 2022

De stormvloedkeringen die Nederland beschermen tegen hoogwater zijn betontechnisch in topstaat. Dat blijkt uit veld- en laboratoriumonderzoek aan de betonconstructies van drie keringen dat TNO recent uitvoerde in opdracht van Rijkswaterstaat. Een enkele reparatie daargelaten, halen de kunstwerken zorgeloos de minimaal beoogde leeftijd van honderd jaar.

Raamfolie helpt energiearmoede te bestrijden

Informatietype:
Insight
24 oktober 2022

Nederland telt nog ruim 1 miljoen woningen met enkelglas. Dit soort slecht geïsoleerde ramen leiden tot torenhoge stookkosten. Raamfolie kan veel warmteverlies voorkomen en daarmee geld besparen. TNO bedacht een voorzetraam dat eenvoudig zelf te maken is.

Biobased bouwmaterialen: er kan al veel, dus wie durft?

Informatietype:
Insight
21 oktober 2022

De ontwikkeling van biobased bouwmaterialen zit in een stroomversnelling. Met dank aan The Exploded View Beyond Building en het daaraan gekoppelde fieldlab dat onderdeel is van het Programma Emissieloos Bouwen. Lees hoe TNO bijdraagt aan biobased bouwmaterialen.

Meer onderzoek naar ventilatie als virusremmer

Informatietype:
Nieuws
19 oktober 2022

De komende drie jaar financiert het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) onderzoek naar ventilatie en virusverspreiding in de langdurige zorg (P3Ventie; Programma pandemische Paraatheid & Ventilatie). Dit onderzoek is nodig om te leren wat het effect van ventilatie is en hoe deze het beste kan worden ingezet om de verspreiding van virusdeeltjes via de lucht tegen te gaan. Het onderzoek kan zo helpen om beter voorbereid te zijn op een toekomstige pandemie. TNO coördineert het onderzoek, dat net is gestart, en voert dit uit samen met universiteiten en kennisinstituten zoals de Universiteit Utrecht (UU) en de Technische Universiteit Eindhoven (TU/e).