Foto: Paul Skorupskas via Unsplash
blik op de toekomst

Te veel focus: een herkenbare valkuil?

13 januari 2021 • 3 min leestijd

Als Innovation Orchestrator bij TNO zet ik samenwerkingen op. Samen met relevante partijen ontwikkelen we innovaties die we in de praktijk implementeren om verandering te realiseren. Daarin zijn in ieder geval twee zaken heel belangrijk: de innovaties die worden ontwikkeld én de samenwerking tussen de partijen die nodig is om de innovatie te ontwikkelen, testen en implementeren.

In het proces van orchestreren van innovatie zie ik regelmatig te veel focus op het één of juist het ander. Een herkenbare valkuil waar men vaak onbewust in loopt. Ik leg beide aan de hand van een voorbeeld uit.

  1. 1. (Te veel) focus op de innovatie zelf

De ontwikkeling van een innovatie zelf is ontzettend belangrijk. Er zijn veel aspecten van een innovatie, zoals gebruik, gebruiker, technische en digitale werking, kosten, ergonomie, mogelijkheid om het te produceren, etc. Wat vaak vergeten wordt in een publiek-private samenwerking met veel partijen, is om te onderzoeken welke partijen tijdens de ontwikkelings-, implementatie- en praktijkfase van innovatie een rol spelen. En wanneer zij wél in beeld zijn worden ze vaak niet vroeg genoeg betrokken of wordt hun rol in het vormgeven van de innovatie zelf onderschat.

In het proces van orchestreren van innovatie zie ik regelmatig te veel focus op de innovatie zelf of op de samenwerking tussen de betrokken partijen.

Een concreet voorbeeld hiervan zag ik ontstaan in een project waar gewerkt wordt aan een nieuw mobiliteitsconcept. Partijen waren bezig met het ontwikkelen van een (fysieke) hub voor het distribueren van goederen op de laatste kilometers (de ‘last mile’). De partij die de hub mogelijk zou gaan exploiteren was betrokken, maar er was onderling nog niet expliciet gevraagd of zij zichzelf ook als de beste partij zien in die rol. In dat geval moet deze partij in een vroeg stadium gemotiveerd zijn om een volledig businessplan op te stellen (o.a. inclusief interne afstemming, strategische beslissingen, extern toetsen, etc.). Dit roept vragen op en omvat kansen, risico’s en aanpassingen voor de innovatie zelf.

Gelukkig hebben we dit met elkaar in een vroeg stadium onderkend en wordt het gesprek nu op de juiste manier gevoerd.

Het had ook anders kunnen gaan. Als er een technische pilot was uitgevoerd maar er vervolgens geen handen op elkaar waren gekomen om een vervolg te geven aan de innovatie, dan was de pilot geslaagd, maar de innovatie overleden…

  1. 2. (Te veel) focus op de ontwikkeling van het ecosysteem

Om een innovatie te laten slagen is het van belang om voor ogen te hebben welke partijen een rol gaan spelen in de ontwikkelings-, implementatie- en praktijkfase van een innovatie. Dat gaat van kennisinstelling tot kabinet (wanneer bijvoorbeeld de wetgeving aangepast moet worden), van bedrijf tot opleider, van producent tot leverancier, burger, gebruiker of klant. De set van partijen waarmee je te maken hebt bij de ontwikkeling van een innovatie is sterk afhankelijk van de branche waar je in werkt en de innovaties zelf.

Te veel focus op de samenwerking zorgt ervoor dat je zicht op de concrete innovaties verliest. Ik ben programmamanager van SMITZH (Smart Manufacturing: Industriële Toepassing in Zuid-Holland). Eén van mijn taken is om het ecosysteem van bedrijven en andere partijen voor innovatie in de maakindustrie te ontwikkelen. Een van de partners confronteerde mij er – gelukkig tijdig – mee dat ik in mijn enthousiasme deze partijen wel wist te binden, maar niet altijd op de juiste plek en niet voldoende verbonden met het hele ecosysteem. Zonder de juiste verbinding zullen partijen geen of nauwelijks eigenaarschap ontwikkelen voor hun rol in de innovatie en zullen ze afhaken (en veel moeilijker weer aan te haken zijn). Gelukkig heb ik mijn focus tijdig kunnen bijstellen om zo ook de aandacht voor de innovatie niet te verliezen en de partners binnen boord te houden.

Te veel focus op de samenwerking zorgt ervoor dat je zicht op de concrete innovaties verliest.

Wellicht herken je initiatieven in je omgeving die in dezelfde valkuil zijn gelopen. Eerst wordt bewonderend gesproken: ‘Er zijn veel partijen betrokken!’ Maar later hoor je ook andere geluiden: ‘ja, er lijkt veel gaande, maar komt er ook echt iets uit?’

Het beïnvloeden van de balans

Het moge duidelijk zijn dat beide perspectieven van belang zijn, maar het is goed om je te realiseren dat veel focus op het één negatieve gevolgen heeft voor het ander. Het is belangrijk dat je daarin een goede balans vindt en houdt. Hoe je dat aanpakt lees je in mijn blog ‘Twee tips om de focus binnen een ecosysteem in balans te houden’.

Ik raad je aan om eens te reflecteren met een vakgenoot over de innovaties en samenwerking waar je mee bezig bent. Lees hier meer over wat TNO doet en hoe wij jou kunnen helpen. Of neem hieronder vrijblijvend contact met me op om hierover eens samen van gedachten te wisselen. 

Mijn collega’s en ik houden ons dagelijks bezig met het opzetten en managen van multidisciplinaire samenwerkingen ten behoeve van innovatie. Dat noemen we Orchestrating Innovation. We staan met onze voeten in de klei, we zitten soms met onze neus in de boeken of we spreken met peers binnen en buiten TNO over hoe ons vakgebied zich kan ontwikkelen.

Meer weten over Orchestrating Innovation?

Neem contact op met Lotte de Groen

Contact opnemen
blik op de toekomst

De economie na het coronavaccin: hoe Nederland zich uit de crisis kan innoveren

15 feb '21 - 3 min
Nu het vaccineren is opgestart, groeit de aandacht voor de toekomst. Met de bankencrisis in ons achterhoofd willen we koste wat het kost voorkomen dat onze economie... Lees meer
blik op de toekomst

Twee tips om de focus binnen een ecosysteem in balans te houden

10 feb '21 - 4 min
In het proces van orchestreren van innovatie zijn twee zaken van groot belang: focus op de innovaties die worden ontwikkeld én focus op de samenwerking tussen de... Lees meer
dossier

Zo krijg je grip op complexe innovatietrajecten

21 jan '21 - 5 min
De complexiteit van publiek-private innovatietrajecten is soms gekmakend. Dat komt omdat de relevante partijen weliswaar een gezamenlijk doel kunnen hebben, maar... Lees meer
blik op de toekomst

Orchestrating innovation: hoe transities écht kunnen slagen

17 nov '20 - 4 min
Een methode om complexe maatschappelijke transities in goede banen te leiden. Met de voeten in de klei. Dat is orchestrating innovation. Door te zorgen dat bij alle... Lees meer
innovatie

SEL-methode beoordeelt de maatschappelijke ‘readiness’ van een innovatie

3 nov '20 - 3 min
Wanneer is een innovatie klaar om op de markt gebracht te worden? Innovatieontwikkelaars houden in het innovatieproces vaak nog te weinig rekening met maatschappelijke... Lees meer

Volg TNO op social media

Blijf op de hoogte van het laatste nieuws, de vacatures en activiteiten

Op TNO.nl maken we gebruik van cookies. De daarin opgeslagen informatie kan bij een volgend bezoek weer naar onze servers teruggestuurd  worden.