Stage | Design of phased array in E-Band for future SATCOM applications

Toekomstige satellietcommunicatiesystemen moeten steeds grotere hoeveelheden data kunnen verzenden. Het gebruik van hogere frequenties, zoals de E-band, biedt de benodigde capaciteit, maar brengt ook nieuwe uitdagingen met zich mee voor het antenneontwerp. De antennes moeten sterk gerichte bundels kunnen vormen, over een groot hoekbereik kunnen scannen en efficiënt blijven functioneren ondanks de verliezen die met deze hoge frequenties gepaard gaan.

Deze stage richt zich op de ontwikkeling van een innovatieve antenne-array voor toekomstige satellietcommunicatiesystemen in de E-band. Je werkt samen met ons antenneonderzoeksteam aan het onderzoeken van verschillende arraytechnologieën en het identificeren van veelbelovende oplossingen voor efficiënte bundelsturing over een groot scanbereik. Jouw werk draagt bij aan de ontwikkeling van geavanceerde antennesystemen die toekomstige satellietverbindingen met een hoge capaciteit mogelijk maken.

Je maakt deel uit van een samenwerkingsgerichte onderzoek omgeving waarin nieuwsgierigheid wordt gestimuleerd en nieuwe ideeën welkom zijn. Daarnaast krijg je de kans om je expertise op het gebied van antenneontwerp en elektromagnetische simulaties verder te ontwikkelen.

Tijdens deze stage onderzoek en vergelijk je verschillende phased-arrayantennetechnologieën die geschikt zijn voor satellietcommunicatie in de E-band. Je beoordeelt de verwachte prestaties van deze technologieën en onderzoekt de belangrijkste afwegingen op het gebied van efficiëntie, scanbereik, complexiteit en praktische realiseerbaarheid.

Op basis van deze analyse selecteer je één of meerdere veelbelovende concepten en ontwerp je antenne-elementen die efficiënt kunnen functioneren en tegelijkertijd een groot bundelscanbereik ondersteunen. Je maakt gebruik van elektromagnetische simulatiesoftware (zoals Ansys HFSS of CST Studio Suite) om de voorgestelde ontwerpen te modelleren, simuleren en optimaliseren.

De stage omvat verschillende fasen, waaronder:

• Het bestuderen van relevante antenne-arraytechnologieën en ontwerpbenaderingen;
• Het definiëren van prestatie-eisen en vergelijkingscriteria;
• Het modelleren en vergelijken van geschikte arrayconcepten;
• Het ontwerpen en optimaliseren van antenne-elementen met een groot scanbereik in CST;
• Het evalueren van parameters zoals efficiëntie, impedantieaanpassing, stralingspatroon en scanprestaties;
• Het documenteren van de resultaten en het presenteren van aanbevelingen voor verdere ontwikkeling.

De exacte focus van de opdracht kan in overleg worden aangescherpt, afhankelijk van jouw interesses, achtergrond en de resultaten die tijdens de eerste fase van de stage worden behaald.

Aan het einde van de stage heb je praktische ervaring opgedaan met het ontwerpen van antenne-arrays, elektromagnetische simulaties, technische besluitvorming en het communiceren van onderzoeksresultaten. De resultaten van jouw onderzoek dragen bij aan de selectie en verdere ontwikkeling van antennetechnologieën voor toekomstige satellietcommunicatiesystemen. Deze stage wordt uitgevoerd binnen het kader van een samenwerkingsproject tussen TNO en Viasat.

Voor deze stage zijn we op zoek naar een universitaire student die een masteropleiding (M.Sc.) volgt in Elektrotechniek, Telecommunicatie, Toegepaste Natuurkunde of een verwante studierichting. Kennis van antennes, elektromagnetisme, microgolftechniek of phased-arraysystemen helpt je om snel van start te gaan.

Ervaring met Matlab en/of Python, Ansys HFSS en/of CST Studio Suite, of de motivatie om deze vaardigheden snel te ontwikkelen, is een pré. Daarnaast zijn goede communicatieve vaardigheden, een resultaatgerichte instelling en een sterke focus op probleemoplossing welkom. Uiteraard ondersteunen we je graag bij het verder ontwikkelen van kennis en vaardigheden op gebieden waarin je wilt groeien. Het belangrijkste is dat je gemotiveerd bent om deze competenties verder te ontwikkelen en geïnteresseerd bent in het toepassen van theoretische kennis op een praktisch antenneontwerpvraagstuk.

De beoogde duur van de stage is negen maanden, met enige flexibiliteit afhankelijk van de eisen van je studieprogramma.

Een stage bij TNO betekent werken in een omgeving waar inhoud en impact centraal staan. Je komt terecht in een kennisorganisatie waar onderzoek en praktijk samenkomen en waar experts samenwerken aan oplossingen voor actuele maatschappelijke en technologische vraagstukken.

Je stage is een periode om te ontdekken wat bij jou past, waar je goed in bent en wat je nog wilt leren. Je maakt deel uit van een professionele werkomgeving, leert hoe het er in de praktijk aan toegaat en krijgt de ruimte om ervaring op te doen die verder reikt dan alleen deze stage. Voor veel studenten is een stage dan ook een eerste stap om te ontdekken of TNO past als mogelijke volgende stap na de studie.

Verder bieden we je:

• Een professionele en innovatieve stageomgeving waarin je actief bijdraagt aan maatschappelijke en technologische vraagstukken, samen met toonaangevende experts in jouw vakgebied.
• Betrokken en persoonlijke begeleiding, met aandacht voor jouw leerdoelen, ontwikkeling en studieopdracht.
• Ruimte om jezelf te ontplooien: je doet relevante werkervaring op, ontwikkelt zowel je vakinhoudelijke als professionele vaardigheden en bouwt een waardevol netwerk op.
• Gebruik van een laptop en de faciliteiten die je nodig hebt om je werk goed te kunnen uitvoeren.
• Een passende stagevergoeding van € 615,- per maand bij een fulltime stage, voor wo-, hbo- en mbo‑studenten.
• Tot acht uur verlof per stagemaand bij een fulltime stage, zodat je je stage goed kunt combineren met je studie en privéleven.
• Een tegemoetkoming in je reiskosten als je geen recht hebt op een studentenreisproduct.
• Een gratis lidmaatschap van Jong TNO: het netwerk voor jonge collega’s, waar je andere TNO’ers ontmoet en kunt deelnemen aan sportactiviteiten, inhoudelijke en persoonlijke ontwikkelactiviteiten en sociale evenementen, zoals de jaarlijkse skireis.

Onze mensen vormen het hart van TNO. Hun nieuwsgierigheid, expertise en proactiviteit maken het mogelijk om impactvolle onderzoeken en innovaties te creëren voor duurzaam welzijn en welvaart van de samenleving. Daarom investeren wij in een inspirerende en inclusieve werkomgeving waarin collega’s kunnen excelleren, autonomie hebben en kunnen groeien.

Jouw talent en ambitie krijgen bij TNO alle ruimte. Je werkt samen met experts (zowel binnen als buiten TNO), je hebt toegang tot geavanceerde technologie en de vrijheid om te onderzoeken, te experimenteren en te vernieuwen. Onze kracht ligt in onafhankelijkheid, betrouwbaarheid en samenwerking. Door samen te werken met bedrijven en overheden en door verschillende perspectieven te verbinden, versterken we onze innovatiekracht. En we creëren verantwoord en betekenisvol resultaat. We vinden elkaar in verwondering en vindingrijkheid, en we zijn gedreven om grenzen te verleggen.

Bij TNO geloven we dat dit onze tijd is om de samenleving, de overheid en het bedrijfsleven sneller vooruit te helpen. Samen met gedreven collega’s zet je kennis om in concrete innovaties of ondernemingen die écht verschil maken. Door de kracht van wetenschap en ondernemerschap te bundelen. Druk jouw stempel op ónze tijd.

Je kunt reageren op deze stagevacature tot en met 18 september 2026. Na je aanmelding ontvang je een bevestiging per e-mail.

TNO draagt zorg voor een passende stageovereenkomst. Mocht je vragen hebben over de inhoud van de stage of de procedure, dan kun je terecht bij de onderstaande contactpersoon.

Wanneer je bij ons start met een stage, vragen wij je ook om een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) aan te leveren.

Voor deze stagevacature is het noodzakelijk dat de AIVD een Verklaring van Geen Bezwaar (VGB) afgeeft na het uitvoeren van een veiligheidsonderzoek. Houd hierbij in elk geval rekening met een gemiddelde doorlooptijd van circa 8 weken. Als je langer dan 6 aaneengesloten maanden in het buitenland hebt verbleven of als je niet de Nederlandse nationaliteit hebt, kan dit termijn mogelijk langer zijn. Kijk voor meer informatie op de website van de AIVD.

Belangrijk om te weten voordat je solliciteert:

• Voor de start van de stage moet een stageovereenkomst worden getekend. Voor studenten van een Nederlandse hogeschool of universiteit maakt TNO gebruik van het UNL-template, aangevuld met enkele TNO‑specifieke afspraken. Voor studenten van buitenlandse onderwijsinstellingen en MBO‑opleidingen geldt de TNO‑stageovereenkomst. TNO tekent geen andere stageovereenkomsten.
• Voor de start van de stage zal de onderwijsinstelling schriftelijk moeten bevestigen dat:
  1. jij gedurende de stage bent ingeschreven bij de onderwijsinstelling, en;
  2. de stage plaatsvindt in het kader van de opleiding.

Deze bevestiging vindt plaats via ondertekening van het UNL‑template of formulieren die door TNO worden verstrekt.

• Stagiairs bij TNO moeten bij de start van de stage beschikken over een Nederlands woonadres. Het uitvoeren van stage-activiteiten vanuit het buitenland is niet mogelijk.
• Ben je een internationale student? Houd er dan rekening mee dat je vóór de start van de stage een BSN (Burgerservicenummer) nodig hebt. Het aanvragen hiervan kan enkele weken duren, dus zorg dat je hier op tijd mee begint.