
Quantumveilige communicatie: van belofte naar praktische toepassing
Quantumcomputers kunnen uiteindelijk een groot deel van de huidige cryptografie met publieke sleutels kraken. Organisaties moeten zich daarom voorbereiden op een transitie naar quantumveilige beveiliging. Post-QuantumCryptografie, of PQC, is de belangrijkste route voor deze grootschalige migratie. Maar voor specifieke communicatieverbindingen met hoge beveiligingseisen kan Quantum Key Distribution, of QKD, een extra beschermingslaag bieden.
TNO ontwikkelt een grondstation voor de EAGLE-1-satellietmissie. Het grondstation biedt organisaties de mogelijkheid om satellietgebaseerde QKD te verkennen, realistische usecases te onderzoeken en bij te dragen aan de ontwikkeling van een Europees ecosysteem voor quantumcommunicatie.
Kan uw organisatie een van de eerste gebruikers worden?
Verder kijken dan QKD versus PQC
Discussies over quantumveilige beveiliging worden vaak voorgesteld als een keuze tussen PQC en QKD. In de praktijk vervullen ze verschillende rollen.
PQC vervangt kwetsbare algoritmen met publieke sleutels door algoritmen die zijn ontworpen om bestand te zijn tegen aanvallen door zowel klassieke als quantumcomputers. Het kan worden ingevoerd via updates van software, firmware en protocollen en vormt daarmee het logische startpunt voor de migratie naar quantumveilige beveiliging.
QKD is een gespecialiseerde methode om gedeelde geheime sleutels tot stand te brengen tussen geauthenticeerde eindpunten. De beveiligingsbasis verschilt van die van PQC, omdat QKD gebruikmaakt van quantumfysische principes en niet uitsluitend berust op de veronderstelde complexiteit van een wiskundig probleem.
QKD vervangt authenticatie, encryptie, eindpuntbeveiliging of sleutelbeheer niet. Het moet worden geïntegreerd in een bredere beveiligingsarchitectuur. De potentiële waarde ligt in de aanvulling op andere quantumveilige maatregelen wanneer langdurige vertrouwelijkheid, strategisch belang of de gevolgen van compromittering de extra infrastructuur en complexiteit rechtvaardigen.
QKD is niet de standaardoplossing voor elke organisatie of iedere verbinding. Het kan relevant zijn voor zorgvuldig geselecteerde communicatieverbindingen, waaronder:
- Overheids- en diplomatieke communicatie die tientallen jaren vertrouwelijk moet blijven
- Defensie- en veiligheidstoepassingen die meerdere, onafhankelijke beschermingslagen vereisen
- Kritieke infrastructuur met zeer gevoelige verbindingen tussen vaste locaties
- Financiële instellingen die strategische informatie of informatie met een lange levensduur beschermen
- Telecom-, cloud- en datacenterproviders die quantumveilige connectiviteitsdiensten onderzoeken
- Internationale of geografisch afgelegen verbindingen waarvoor geen vertrouwde terrestrische route beschikbaar is
De krachtigste aanpak kan een gelaagde architectuur zijn, waarin PQC de algemene basis vormt en QKD voor geselecteerde verbindingen een extra bron van sleutelmateriaal toevoegt. Zo worden mechanismen gecombineerd met verschillende beveiligingsaannames en verschillende mogelijke faalwijzen.
Van technologie naar een geloofwaardige usecase
Voordat QKD operationeel kan worden ingezet, moeten belangrijke vragen worden beantwoord:
- Welke informatie moet vertrouwelijk blijven, en hoelang?
- Welke eindpunten of verbindingen vereisen extra zekerheid?
- Wat moet QKD toevoegen aan de bestaande beveiligingsarchitectuur?
- Hoe worden authenticatie, encryptie en sleutelbeheer georganiseerd?
- Welke infrastructuur en operationele processen zijn nodig?
- Zijn de implementatie, beveiligingsaannames en het vertrouwensmodel voldoende transparant?
- Staat het verwachte beveiligingsvoordeel in verhouding tot de kosten en complexiteit?
TNO brengt expertise op het gebied van quantumcommunicatie, cybersecurity, optische grondstations en systeemintegratie samen. Het is onze rol om zowel de mogelijkheden als de beperkingen van QKD te onderzoeken. Zo helpen we organisaties om van algemene interesse te komen tot een realistische beoordeling van de technische, beveiligings- en operationele vereisten.
Het EAGLE-1-grondstation
Het EAGLE-1-grondstation biedt een praktische omgeving waarin organisaties en technologiepartners satellietgebaseerde quantum key distribution kunnen verkennen. De ambitie is om een eerste gebruikersgemeenschap op te bouwen, geloofwaardige toepassingen te identificeren en te leren wat nodig is om QKD in echte beveiligingsarchitecturen te integreren. Dit is relevant voor:
- Cybersecuritybedrijven die quantumveilige diensten en oplossingen ontwikkelen
- Quantumtechnologiebedrijven die hardware, software of systeemcapaciteiten leveren
- Beleidsmakers die werken aan digitale soevereiniteit, kritieke infrastructuur en de transitie naar quantumveilige beveiliging
- Organisaties die usecases voor communicatie met hoge beveiligingseisen onderzoeken

Praat mee op 7 december 2026
Op 7 december 2026 staat TNO stil bij de start van de bouw van het EAGLE-1-grondstation. Dit is dé gelegenheid voor potentiële gebruikers, technologiepartners en belanghebbenden uit de publieke sector om de mogelijkheden en kansen te verkennen. Het evenement biedt de gelegenheid om:
- Te ontdekken wat QKD wel en niet kan bieden
- De relatie tussen QKD en PQC te verkennen
- Mogelijke toepassingen en gebruikersvereisten te bespreken
- Organisaties te ontmoeten die bijdragen aan het opkomende ecosysteem
- Te onderzoeken of uw organisatie een vroege gebruiker of partner kan worden
Geïnteresseerd in de toekomst van quantumveilige communicatie? Doe mee en help de eerste EAGLE-1-gebruikersgemeenschap vorm te geven.
Neem contact met ons op
Laat je verder inspireren
ESA kiest TNO voor onderzoek naar lasersatelliettechnologie voor de Low-LEO-laag van het Europese IRIS²-netwerk


Airbus en TNO demonstreren veilige laserverbinding tussen vliegtuig en satelliet


Eerste Nederlandse hybride quantumkanaal voor veilige communicatie succesvol tot stand gebracht


TNO’s lasercommunicatieterminal behaalt prestigieuze overwinning bij EARTO Innovation Awards


TNO legt met Qu-STAR basis voor quantuminternet via de ruimte


