PV SMART i4.0

Netcongestie vraagt om slimmere zonne-energie

Netcongestie zet het elektriciteitsnet in Nederland, België en Duitsland steeds verder onder druk. Geïntegreerde zonne-energie, zonnepanelen die geen los onderdeel zijn maar opgaan in bijvoorbeeld een gevel, geluidsscherm of fietspad, biedt uitkomst: stroom die direct ter plekke wordt opgewekt en gebruikt, dichtbij de vraag en zonder extra belasting van het net.

Toch blijft deze markt klein. De productie van geïntegreerde PV-systemen (IPV) is grotendeels handwerk. Elke wens van een eindgebruiker vraagt om een nieuw maatwerkontwerp en een lange reeks handmatige productiestappen, van engineering tot installatie. Dat maakt IPV duur en kwetsbaar voor concurrentie van goedkopere, niet-Europese alternatieven.

Fabrikanten, systeemintegratoren, toeleveranciers en de vele mkb-bedrijven die in de Euregio Maas-Rijn actief zijn op het gebied van hardware, sensoren, software en systeemintegratie hebben baat bij een efficiëntere waardeketen. Ook netbeheerders, overheden en toekomstige eindgebruikers profiteren mee, via minder netcongestie, nieuwe werkgelegenheid in de grensregio en een groter aanbod aan betaalbare producten.

Van handwerk naar Smart Manufacturing

PV SMART i4.0 pakt dit probleem aan met Smart Manufacturing, automatisering en Industrie 4.0-technologie. Zestien partners uit Nederland, België en Duitsland werken van 2026 tot 2029 samen aan een snellere, slimmere en beter opschaalbare productieketen voor geïntegreerde zonne-energie.

TNO is penvoerder van het project en levert een actieve bijdrage aan twee van de drie werkpakketten. Het consortium brengt brede, complementaire expertise samen: tien bedrijven, waarvan negen mkb's, vier universiteiten en hogescholen, en twee onderzoeksorganisaties uit de hele Euregio Maas-Rijn. Van hardware-specialisten voor sensoren en vision-systemen tot ontwikkelaars van besturingsalgoritmes, software en systeemintegratie. Allemaal nodig om de volledige waardeketen te verbeteren, van productontwerp tot installatie bij de eindgebruiker.

Een configurator voor zonnepanelen op maat

Het project bestaat uit drie werkpakketten. In het eerste werkpakket ontwikkelen de partners feedback loops die smart manufacturing-processen datagedreven optimaliseren, zodat productiefouten sneller worden opgespoord en processen voortdurend worden verbeterd.

Het tweede werkpakket levert een configurator-framework op dat de hele waardeketen automatiseert, van de productie van zonnepanelen tot de installatie bij de eindgebruiker. Te vergelijken met het samenstellen van een kast en de webshop van bv. IKEA, maar dan voor een zonnepaneel op maat: stap voor stap naar een ontwerp dat past bij de wensen van de klant en de lokale bouwregelgeving.

Het derde werkpakket zet in op kennisoverdracht: een educatieprogramma met demonstratietools voor de volledige IPV-markt, van gebouwgeïntegreerde zonnepanelen (BIPV) tot infrastructuurtoepassingen (IIPV) zoals zonnefietspaden en zonnegeluidsschermen. Het project is medio 2026 van start gegaan, met cofinanciering vanuit de Europese Unie via het Interreg Euregio Maas-Rijn programma.

Blik op de toekomst

Slaagt PV SMART i4.0, dan ontstaat een IPV-industrie die sneller, goedkoper en beter opschaalbaar produceert dan nu mogelijk is. Dat opent de deur naar nieuwe markten die nu nog nauwelijks van de grond komen, zoals PV-balkons, zonnefietspaden en zonnegeluidsschermen. Ook maakt het maatwerk zonne-energie toegankelijker voor een veel breder publiek.

Eindgebruikers krijgen meer keuze uit betaalbare producten. Fabrikanten en systeemintegratoren krijgen een transparantere en efficiëntere keten om in te produceren. En netbeheerders en overheden profiteren van minder netcongestie. Om die stap van onderzoek naar markt te zetten, blijft grensoverschrijdende samenwerking tussen bedrijven, kennisinstellingen en overheden in de Euregio Maas-Rijn onmisbaar, ook na afloop van het project.

Zo groeit een lokale, Europese IPV-industrie die minder afhankelijk is van import van buiten Europa, en die bijdraagt aan de energietransitie in de hele Euregio Maas-Rijn.

Meer weten?

Wil je meebouwen aan de volgende stap in betaalbare, geïntegreerde zonne-energie? Of wil je meer weten over PV SMART i4.0? Neem contact op met onze experts.