Produceren met duurzame materialen. Van tekentafel tot recycling.
Materialen in je producten moeten vandaag aan meer eisen voldoen dan ooit. Veilig voor mens en milieu. Recyclebaar aan het einde van hun levensduur. Gemaakt met zo min mogelijk fossiele grondstoffen. En ze moeten uiteraard nog steeds doen waarvoor ze bedoeld zijn. TNO combineert impact-analyses, expertise in chemische veiligheid en diepgaande materialenkennis. Zo ontwikkelen we samen met producenten materialen die vanaf de tekentafel veilig, duurzaam en circulair zijn.
Nieuwe regels, groeiende urgentie
De druk om te innoveren groeit. De automotive-sector moet in 2030 30 procent recyclaat in kunststofonderdelen gebruiken. De PPWR wetgeving verlangt dat alle verpakkingen steeds meer recycled content bevatten. En de aanscherping van REACH beperkt het gebruik van steeds meer chemische stoffen.
Maar welke regels gelden voor welke producten? En wat zijn dan de geschikte alternatieven? Dat is voor veel producenten een ingewikkelde zoektocht. TNO helpt niet alleen met navigeren door die zoektocht, we selecteren en ontwikkelen ook de materialen en oplossingen die je nodig hebt.
Drie materiaalalternatieven die samen het verschil maken
TNO werkt vanuit het Safe and Sustainable by Design-principe (SSbD): veiligheid, duurzaamheid en circulariteit worden vanaf het eerste ontwerp meegenomen, niet achteraf getoetst. We combineren dat met chemische veiligheidsanalyses en levenscyclusanalyses die al in de ontwerpfase laten zien wat een materiaalswitch of alternatief materiaal betekent voor milieu, kosten en keten.
Die integrale blik maakt het verschil. Het PFAS-dossier heeft laten zien wat er gebeurt als materialen pas achteraf op veiligheid worden beoordeeld. Een materiaal dat duurzaam lijkt maar toxicologisch niet deugt, schiet dan zijn doel voorbij.
Producten die nu uit meerdere lagen of materiaalsoorten bestaan, zijn lastig te recyclen. TNO beschikt over recyclingtechnologieën om uit complexe afvalstromen hoogwaardige grondstoffen terug te winnen, van mechanische recycling tot geavanceerde scheidingstechnieken.
TNO maakt kunststofafval onder andere geschikt voor hoogwaardig hergebruik in auto’s, om te kunnen voldoen aan de verplichte 30% recyclaat. Zo werken we aan thermoplastische composieten voor deurpanelen en interieuronderdelen, die ondanks het gebruik van recyclaat dezelfde sterkte, kwaliteit en levensduur moeten behouden.
De transitie naar monomateriaal, producten van één type kunststof, maakt recyclen eenvoudiger. Maar dat stelt hoge eisen aan de materiaaleigenschappen. Voor de voedingsindustrie werken we bijvoorbeeld aan een soepzakverpakking van één type kunststof. Een transitie die recycling veel eenvoudiger maakt, maar technisch uitdagend is: de verpakking moet dezelfde barriere-eigenschappen blijven bieden.
Bij gebruik en recycling van producten treden altijd verliezen op. Je zult je materiaalstroom dus moeten aanvullen met nieuwe grondstoffen, en die wil je zo duurzaam mogelijk maken. TNO ontwikkelt biobased routes voor de 9 meest gebruikte fossiele kunststoffen. Soms gaat het om chemicaliën die direct passen in bestaande productieprocessen. Soms om compleet nieuwe polymeren met unieke eigenschappen. Welke route past, hangt af van je product, je sector en je tijdlijn.
De eerste twee alternatieven werken alleen als producten vanaf het begin ontworpen zijn om gerecycled te worden. Dat vraagt om andere ontwerpkeuzes: andere materialen, andere verbindingstechnieken, zodat onderdelen aan het einde van hun levensduur eenvoudig uit elkaar te halen zijn. In de farmaceutische sector betekent dat bijvoorbeeld het ontwikkelen van methodes om ziekenhuisplastics te decontamineren, zodat materialen die nu standaard verbrand worden geschikt worden voor hoogwaardige recycling.
SSbD Competence Centre
In maart 2026 is het nationale expertisecentrum voor Safe and Sustainable by Design opgericht, een samenwerking van TNO, RIVM, VNCI en het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Het centrum biedt sectorspecifieke ondersteuning aan bedrijven die de overstap naar SSbD willen maken, via trainingen, workshops en toegang tot tools en data.
Van wetgeving naar businesskans
Hoewel de groeiende SSbD-behoefte sterk wordt gestimuleerd door nieuwe Europese regelgeving voor veilige chemicaliën en verplicht gebruik van duurzame materialen, ontstaat er steeds duidelijker een bredere businesscase.
Bedrijven die nu investeren in SSbD bouwen aan een robuuste materiaalstrategie, verkleinen hun afhankelijkheid van fossiele grondstoffen, beperken gezondheid- en milieurisico’s en versterken hun positie richting klanten en toeleveranciers. Wij ondersteunen organisaties bij het ontwikkelen van deze businesscases, onderbouwd met feiten, analyses en ontwerpkeuzes die wérken.
Bezoek ons op Rethinking Materials
Je vindt ons op Rethinking Materials op 28 en 29 april 2026, Londen, Verenigd Koninkrijk.
📍Je vindt ons bij stand 5
Samen de volgende stap zetten
De overstap naar SSbD lukt alleen als alle schakels in de keten meebewegen. TNO verbindt laboratoria en R&D teams met brand owners, grondstofleveranciers, recyclers en regionale beleidsmakers. Door gezamenlijk te kijken naar ontwerpkeuzes en keteneffecten ontstaan oplossingen die op bedrijfsniveau, in de waardeketen én binnen industrie sectoren gedragen kunnen worden. Deze vorm van samenwerking zorgt voor versnelling én voor innovatie die écht doorwerkt in de praktijk.
Wil je meer weten over de overstap naar veilige én duurzame materialen? Door expertise op chemicaliënveiligheid, materiaaltechnologie en keteninnovatie te combineren, helpt TNO organisaties de stap te zetten naar producten die klaar zijn voor de toekomst.
Paper Safe and Sustainable by Design
Lees alles over het ontwerpen van veilige en duurzame grondstoffen in ons paper 'The future of chemicals is Safe and Sustainable by Design' (EN).
Neem contact met ons op
-
Henk-Jan Udding
Functie:Circular by Design Materials Lead & Senior Business DeveloperBij mij kun je terecht voor samenwerking met TNO op het gebied van circulaire economie en producten voor consumenten, bouw en industrie. Ik verbind overheden en bedrijven met onze onderzoeksteams en zoek nieuwe opdrachten voor het ontwerpen en ontwikkelen van circulaire materialen en producten gemaakt van duurzame grondstoffen.
-
Standplaats:Petten - Westerduinweg
-
E-mail:E-mail Henk-Jan
-
LinkedIn:Henk-Jan op LinkedIn
-
Laat je verder inspireren
Minder microplastics en meer rendement in plastic recycling
Nieuwe routes voor sortering en composietscheiding
CRM materialen en processen
Vooruitgang in circulaire verpakkingen voor soepen en sauzen
Biobased weekmakers
