Soort project:
Project
Thema:
Skills
Werk gezondheid

CompetentNL: de landelijke skillstaal voor werk, leren en ontwikkelen

Partners

UWV, SBB en CBS

De Nederlandse arbeidsmarkt is sterk in beweging. Banen veranderen steeds sneller van inhoud, mensen wisselen vaker van functie en mede door veranderingen in de samenstelling van de beroepsbevolking heerst er krapte op de arbeidsmarkt. Redenen genoeg om vraag en aanbod zo optimaal mogelijk op elkaar af te stemmen. In de praktijk blijken het traditionele diploma en curriculum vitae onvoldoende nauwkeurig weer te geven wat iemand precies kan. Skills bieden een mogelijke oplossing voor dit informatieprobleem op de arbeidsmarkt. Hiervoor is een eenduidige taal nodig die verduidelijkt welke skills er zijn en welke skills nodig zijn voor welk werk.

Ontwikkeling uniforme skillstaal

In opdracht van het ministerie van Sociale Zaken (SZW) en het ministerie van Onderwijs Cultuur en Wetenschap (OCW) werkt TNO samen met partners UWV, SBB en CBS aan de ontwikkeling van CompetentNL: de landelijke skillstaal voor werk en onderwijs. CompetentNL biedt een gemeenschappelijke taal voor het beschrijven van skills en geeft eenduidige betekenis aan de kennis, vaardigheden en competenties die relevant zijn voor leren en werken.

Daarmee vormt CompetentNL een belangrijk datafundament voor toepassingen in het onderwijs en op de arbeidsmarkt. Organisaties kunnen CompetentNL gebruiken in toepassingen zoals vacature- en matchingsplatforms, skillspaspoorten (cv’s op basis van skills), loopbaan- en ontwikkeltools en andere toepassingen die helpen om talent, werk en scholing beter op elkaar af te stemmen. Deze toepassingen worden niet binnen het programma ontwikkeld.

Expertkennis en AI combineren

CompetentNL is een openbaar toegankelijke skillstaal voor alle partijen die actief zijn op de arbeidsmarkt en in het onderwijs en legt relaties tussen alle skills, beroepen, taken en opleidingen. CompetentNL blijft up-to-date doordat het nieuwe skills, synoniemen van skillsbeschrijvingen en context blijft toevoegen. Op die manier volgen we de ontwikkelingen op de snel veranderende arbeidsmarkt, terwijl we dezelfde taal spreken (we verstaan hetzelfde onder de beschrijving van een skill). Hiermee komt de skillsgerichte benadering van de arbeidsmarkt en een betere matching van vraag en aanbod binnen handbereik.

Skills zijn de menselijke aspecten waarmee individuen onder steeds veranderende omstandigheden hun taken en rollen in het werk succesvol kunnen vervullen. In CompetentNL wordt onderscheid gemaakt tussen vaardigheden, kennisgebieden en talenbeheersing. Vaardigheden zijn vermogens, capaciteiten en eigenschappen die een individu handelingsbekwaam maken om een specifieke taak binnen de context van een beroep of functie te kunnen uitvoeren.

Kennisgebieden zijn inhoudelijk verwante vakspecifieke feiten, principes, theorieën en praktijken die iemand nodig heeft om de taken van een functie of beroep uit te kunnen voeren en verband hebben met een werkveld of studie. Talenbeheersing betreft het niveau waarop een individu een taal begrijpt, spreekt, leest en schrijft.

Livegang van CompetentNL

Op 24 september 2025 is de eerste versie van CompetentNL publiekelijk beschikbaar gekomen. Sindsdien wordt CompetentNL doorontwikkeld en periodiek uitgebreid met nieuwe releases. CompetentNL is gratis te gebruiken via de website, waar gebruikers de data kunnen verkennen via de CompetentNL Viewer. Daarnaast is CompetentNL beschikbaar via een API (Application Programming Interface) of zelfstandig te benaderen via het SPARQL-endpoint (een digitale ingang voor het opvragen van data uit een kennisdatabase).

Deze technische toepassingen maken het mogelijk om het publiek continu te voorzien van geactualiseerde arbeidsmarktinformatie in CompetentNL. De data van CompetentNL kan geïntegreerd worden in uiteenlopende toepassingen, zoals loopbaanadvies platforms, skills dashboards, curriculumontwikkeling en digitale leerportfolio’s. Daarmee ondersteunt CompetentNL bijvoorbeeld werkgevers, onderwijsinstellingen, gemeenten, arbeidsmarktprofessionals en werkzoekenden bij het herkennen en benutten van vaardigheden.

De huidige versie van CompetentNL wordt de komende periode verder uitgebreid. Zo worden op termijn ook skillsbeschrijvingen uit het hoger onderwijs en het non-formele onderwijs toegevoegd. Het initiatief is in handen van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid die daarin nauw samenwerkt met het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. UWV, SBB, TNO en CBS zijn na de livegang gezamenlijk betrokken bij de verdere doorontwikkeling van CompetentNL.

Bias

Een skillstaal voor de gehele beroepsbevolking, dat is waar CompetentNL naar streeft. Bekend is dat data in CompetentNL gekleurde of subjectieve beschrijvingen kunnen bevatten, bijvoorbeeld omdat deze afkomstig zijn van vacatures. Daarom onderzoeken we of er in CompetentNL ongewenste vooroordelen voorkomen en corrigeren deze.

TNO heeft hiervoor modules ontwikkeld die vooringenomenheid in beschrijvingen met betrekking tot leeftijd of gender opzoeken en corrigeren. Daarnaast ontwikkelen we modules die ingewikkeld taalgebruik vereenvoudigen. Het streven is om alle beschrijvingen in CompetentNL begrijpbaar en aanspreekbaar te maken voor iedereen.

Wat is vooraf gegaan?

Marktreview

Om ervoor te zorgen dat CompetentNL aansluit bij de behoeften, voorkeuren en wensen van partijen op de arbeidsmarkt en in het onderwijs, heeft TNO in de eerste fase van ontwikkeling een marktreview uitgevoerd. Tijdens de marktreview zijn organisaties en personen die mogelijk betrokken raken bij het gebruik van de data over skills, beroepen en kwalificaties uit CompetentNL door TNO geïnformeerd en geraadpleegd over hun wensen en behoeftes.

De interesse in CompetentNL is groot, zo’n 240 stakeholders zijn betrokken geweest bij deze marktreview. De nieuwe skillstaal helpt volgens werkgevers concreet te begrijpen hoe de skills gerichte arbeidsmarkt er in de praktijk uitziet en draagt bij aan de (door)ontwikkeling en interoperabiliteit van skills gebaseerde tooling. Bovendien is de skillstaal openbaar toegankelijk, wat zorgt voor een groot potentieel bereik.

Eindrapport Marktverkenning CompetentNL

Download het 'Eindrapport Marktverkenning CompetentNL' en ontdek de verwachtingen en behoeften van marktpartijen voor de skillstaal.

Pilots

In de tweede fase van de ontwikkeling van CompetentNL heeft de pilotfase plaatsgevonden (oktober 2023 - april 2024), voor meer verdieping. Tijdens diverse pilots zijn verschillende versies van CompetentNL, of onderdelen daarvan, voorgelegd aan geselecteerde pilotpartijen.

  • De belangrijkste doelen van deze pilots waren:
    Bijdragen aan de (door)ontwikkeling van CompetentNL: De pilots geven inzicht in de bruikbaarheid, volledigheid en mogelijke tekortkomingen van de data en de toegang hiertoe voor toekomstige toepassingen van CompetentNL;
  • Inzicht in de meerwaarde van CompetentNL: In de pilots testen gebruikers wat de meerwaarde van CompetentNL is voor henzelf en de eindgebruikers van hun toepassingen.

CompetentNL pilots Rapport

Download het 'Eindrapport Pilots CompetentNL’ en lees de resultaten van de pilotfase.

Praktijktoets

TNO heeft een praktijktoets uitgevoerd om inzicht te krijgen in de toepassing en meerwaarde van CompetentNL in de praktijk. Via vragenlijsten, informerende sessies en interviews is onderzocht hoe verschillende doelgroepen CompetentNL kunnen inzetten, welke kansen zij zien en welke belemmeringen zij ervaren. De praktijktoets laat zien dat veel organisaties kansen zien om CompetentNL in te zetten voor vraagstukken rondom arbeidsmarktmatching, loopbaanontwikkeling en skillsgericht werken.

Tegelijkertijd bleek dat veel organisaties zich nog in een oriëntatie- en verkenningsfase bevinden en behoefte hebben aan praktische voorbeelden, ondersteuning en concrete toepassingen om CompetentNL daadwerkelijk te implementeren. De bevindingen uit de praktijktoets zijn gebruikt voor de verdere ontwikkeling van CompetentNL.

Rapport praktijktoets

In dit rapport staat het draagvlak voor, de doelmatigheid van en de
doeltreffendheid van CompetentNL na de lancering in 2025 centraal.

Denk en doe mee

Denk je graag mee over de ontwikkeling van CompetentNL of heb je vragen over CompetentNL? Stuur dan een mail naar  [email protected].

Wil je op de hoogte blijven? Meld je dan aan voor onze CompetentNL-nieuwsbrief

Laat je verder inspireren

11 resultaten, getoond 1 t/m 5

Niet de juiste papieren, wél de juiste skills

Informatietype:
Nieuws
24 september 2025
Een gezamenlijke skillstaal helpt om vaardigheden duidelijk en eerlijk te beschrijven voor de arbeidsmarkt.

Zó ziet het grootste Nederlandse experiment met skills-paspoorten eruit

Informatietype:
Insight
6 februari 2025

TNO’s ambitie voor 2030: Passend werk voor 80% van Nederland

Informatietype:
Insight
29 mei 2024

Toekomstbestendige leefomgeving dankzij regionaal bouwen aan human capital

Informatietype:
Nieuws
2 februari 2023

Skills based arbeidsmarkt

Informatietype:
Podcast
5 juli 2022
5 afleveringen