Satellietlaadpalen bieden tijdelijke verlichting bij netcongestie

Satellietlaadpalen als tussenoplossing

Een satellietlaadpaal is een extra publieke laadpaal op de bestaande netaansluiting van een reguliere laadpaal, in plaats van op een nieuwe aansluiting. Daarmee kunnen op één aansluiting meer voertuigen tegelijk laden, wat vooral in gebieden met aansluitbeperkingen aantrekkelijk kan zijn. Het TNO‑onderzoek richt zich specifiek op publieke laadpalen met een 3x25A‑aansluiting, het meest voorkomende type in woonwijken.

Beschikbaarheid neemt toe, maar hogere piekbelasting zonder sturing

Voor het onderzoek werden kwalitatieve interviews met stakeholders – waaronder netbeheerders, gemeenten, laadpaalexploitanten en EV‑rijders – afgenomen. Daarnaast werd een kwantitatieve simulatiestudie op basis van laaddata van 104 drukbezette publieke laadlocaties gedaan.

Uit het onderzoek blijkt dat satellietlaadpalen:

• de kans op een beschikbaar laadpunt vergroten, met name bij lagere en middelhoge groei van het aantal elektrische voertuigen;
• bij ongewijzigd laadgedrag kunnen leiden tot hogere piekbelasting op het net;
• bij verdere groei van elektrisch vervoer steeds minder effectief worden zonder aanvullende sturing.

Voor EV‑rijders speelt vooral beschikbaarheid van laadpunten een grote rol. Onzekerheid over laadsnelheid wordt door gebruikers doorgaans geaccepteerd, mits hierover duidelijk wordt gecommuniceerd. Onzekerheid over het vinden van een laadpunt vormt een grotere drempel voor de overstap naar elektrisch rijden.

Perspectief van gebruikers, netbeheerders en markt

Het onderzoek laat zien dat satellietlaadpalen zonder extra afspraken het risico vergroten dat netcongestie aanhoudt of verergert, doordat meerdere laadpunten tegelijk vermogen vragen tijdens piekmomenten. Netbeheerders geven aan dat netbewust laden essentieel is om satellietlaadpalen netneutraal in te passen, maar dat dit momenteel niet standaard is geborgd in concessies.

Voor laadpaalexploitanten geldt dat satellietlaadpalen in de vroege groeifase extra afzet kunnen opleveren, maar dat de businesscase minder aantrekkelijk is dan die van een reguliere laadpaal, vanwege extra installatiecomplexiteit en lagere laadsnelheden. Gemeenten geven aan dat zij vaak nog onvoldoende organisatorisch voorbereid zijn om satellietlaadpalen grootschalig toe te passen.

Inzichten voor beleid: kansen en beperkingen laadpalen

Volgens TNO kunnen satellietlaadpalen bijdragen aan het tijdelijk opvangen van schaarste aan aansluitingen in gebieden met wachtrijen. Tegelijkertijd benadrukt het rapport dat satellietlaadpalen geen structurele oplossing vormen voor de groei van elektrisch vervoer. Bij aanhoudende EV‑groei blijven netverzwaring, slimme sturing en aanvullende infrastructuur noodzakelijk.

Het onderzoek laat zien dat de inzet van satellietlaadpalen samenhangt met keuzes rond beleid, communicatie richting gebruikers en afstemming tussen netbeheerders, concessieverleners en laadpaalexploitanten. Satellietlaadpalen kunnen daarbij onderdeel zijn van bredere afwegingen, afhankelijk van de context en de randvoorwaarden waaronder zij worden toegepast.

Nanet Rutten, Laadwerk:

“Laadwerk staat samen met gemeenten voor de opgave om publieke laadinfrastructuur uit te breiden, terwijl nieuwe netaansluitingen steeds minder vanzelfsprekend zijn. Het TNO‑onderzoek is voor ons belangrijk omdat het onafhankelijk inzicht geeft in wat satellietlaadpalen in de praktijk betekenen en onder welke randvoorwaarden zij verantwoord kunnen worden ingezet.”