Onderzoek effecten stikstofinjectie Groningen-gasveld

In deze studie wordt algemeen uitgegaan van de bestaande situatie, waarin de gaswinning sinds oktober 2023 gestopt is, en waarbij ook in de toekomst geen verdere gaswinning plaatsvindt.

Wat zijn de mogelijke effecten van stikstofinjectie?

Door de voormalige gasproductie is de druk in het Groningen gasveld sterk gedaald. Hierdoor is het gesteente waarin het gas zit in elkaar gedrukt door de bovenliggende kolom gesteente en sediment. De mate van indrukking is niet overal even groot, wat tot spanningsverschillen en uiteindelijk ook bevingen kan leiden.

Door het injecteren van stikstof, kan de druk in het gasveld deels weer worden verhoogd, wat een stabiliserende werking heeft. Dit positieve effect is in detail bekeken binnen de KEM-24b studie (oktober 2024).

Omdat de injectie van stikstof het gesteente lokaal sterk kan doen afkoelen, kunnen er ook weer spanningsverschillen ontstaan, waardoor juist meer bevingen kunnen optreden. Dit negatieve effect is aanvullend onderzocht en het gecombineerde effect van de injectie is recent, na peer-review, gepubliceerd in een wetenschappelijk artikel

Wat zeggen de uitkomsten van de onderzochte scenario’s?

De uitkomsten laten zien dat stikstofinjectie, op basis van de huidige inzichten, vooral positieve effecten heeft. De stabiliserende werking van de drukverhoging heeft een veel grotere invloed dan de mogelijk destabiliserende werking door afkoeling rond de injectieput.

Het netto-effect is daarmee dat in de scenario’s met stikstofinjectie het aantal aardbevingen afneemt ten opzichte van de situatie waarin geen stikstof geïnjecteerd wordt. Aan de hand van verschillende scenario’s is berekend hoe de effecten afhangen van de locatie van injectie en de hoeveelheid geïnjecteerde stikstof.

Wat betekent dit?

Het onderzoek laat zien dat stikstofinjectie in geologisch en technisch opzicht een mogelijke manier is om het aantal toekomstige aardbevingen in het Groningen gasveld te verminderen. Hiermee wordt ook het aantal panden dat niet aan de veiligheidsnorm voldoet significant verminderd.

Daarvoor zal echter eerst nog moeten worden onderzocht wat de praktische implicaties van stikstofinjectie zijn. Zo is er hier niet onderzocht of er voldoende stikstof beschikbaar is, welke bovengrondse installaties er nodig zijn voor de injectie en wat de uitvoeringskosten van een dergelijke operatie zijn.

Alle scenario’s gaan uit van een van een volledige en blijvende stop van aardgaswinning in Groningen.

Wat is TNO’s rol bij onderzoek naar voormalige winning uit het Groningen gasveld?

TNO doet al geruime tijd onderzoek naar de ondergrond en de effecten van gaswinning in Groningen. Hieronder valt ook onderzoek naar het ontstaan, karakteriseren en voorspellen van aardbevingen, de bijbehorende grondbewegingen, en de effecten aan de gebouwde omgeving.

TNO beheert en ontwikkelt de Modelketen Groningen, een open-source software tool waarmee ook het huidige onderzoek naar stikstofinjectie is uitgevoerd. Deze tool berekent het effect van (toekomstige) gasdrukken op de aardbevingen, de daaruit volgende grondbewegingen, de effecten op de gebouwde omgeving en uiteindelijk het overlijdensrisico van personen in de gebouwde omgeving.

TNO adviseert in dit dossier het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat, en desgevraagd overige instanties zoals het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, de Nationaal Coördinator Groningen, het Instituut Mijnbouwschade Groningen, het Adviescollege Veiligheid Groningen. Daarnaast voert TNO onderzoek uit binnen verschillende onderzoeksprogramma’s, waaronder het Kennisprogramma Effecten Mijnbouw.

Bron afbeelding: Geo3D Groningen gasveld viewer Polish Geological Institute – National Research Institute (PGI-NRI). De onderliggende data is door NAM gepubliceerd op EPOS-NL. (https://geo3d.pgi.gov.pl/groningen/index.html).