Minister opent TNO BioBuilt: proeffabriek versnelt bouwproductie en CO2-reductie

Door reststromen zoals afvalhout en plantvezels te verwerken tot hoogwaardige bouwmaterialen, helpt TNO BioBuilt de stap te zetten van innovatie naar grootschalige toepassing in woningen en andere gebouwen. De faciliteit is mede tot stand gekomen dankzij een investering vanuit het Nationaal Groeifondsprogramma Toekomstbestendige Leefomgeving (TBL).

Woningbouw vraagt om nieuwe materialen

Nederland staat voor de uitdaging om in hoog tempo nieuwe woningen te realiseren terwijl de bouwsector tegelijk moet voldoen aan steeds strengere klimaat- en circulariteitsdoelstellingen. Traditionele bouwmaterialen zijn verantwoordelijk voor een aanzienlijk deel van de CO2-uitstoot en het grondstoffengebruik in de bouw.

Om klimaatneutraal te kunnen bouwen, zijn alternatieve materialen nodig die hernieuwbaar zijn, CO2 opslaan en minder afhankelijk zijn van schaarse grondstoffen. Biobased materialen, zoals hout en isolatie- en plaatmateriaal gemaakt uit houtvezels, gewassen en andere natuurlijke reststromen, kunnen daarin een belangrijke rol spelen.

Van innovatie naar grootschalige toepassing

Hoewel veel innovatieve biobased bouwmaterialen veelbelovend zijn, blijft opschaling vaak een uitdaging. Producenten beschikken niet altijd over de faciliteiten, kennis of investeringsruimte om nieuwe materialen op productieschaal te ontwikkelen en te testen. BioBuilt biedt daarvoor een oplossing. In de proeffabriek kunnen bedrijven experimenteren met de samenstelling van producten, productieprocessen, producten valideren en demonstraties uitvoeren voordat zij investeren in grootschalige productielijnen. Daarmee verlaagt TNO de risico's voor bedrijven en versnelt het de marktintroductie van duurzame bouwproducten.

Minister Elanor Boekholt-O’Sullivan: “We willen meer, sneller en beter bouwen. Zodat mensen sneller een fijn huis kunnen krijgen. Daarvoor zijn nieuwe manieren van bouwen en schonere bouwmaterialen nodig. Natuurlijke, ofwel biobased, materialen passen daar heel goed bij. De uitdaging is nu om de productie op te schalen, zodat deze materialen ook echt in onze woningen kunnen worden toegepast. TNO BioBuilt helpt bedrijven bij die stap. Daarom ben ik heel blij met de opening van deze TNO BioBuilt onderzoeks- en productiefaciliteit.”

Tweede leven voor afvalhout en reststromen

Met BioBuilt richt TNO zich onder meer op het hergebruik van afvalhout voor hoogwaardige toepassingen zoals deuren, kozijnen en constructieve houten bouwdelen. Daarnaast onderzoekt TNO hoe vezels, onder andere uit reststromen, zoals tomaten- en paprikaplanten en snoeiafval, kunnen worden ingezet voor isolatie- en plaatmaterialen. Jaarlijks wordt in Nederland circa 1,5 miljoen kubieke meter afvalhout verbrand en ontstaat ongeveer 500.000 ton restafval uit de glastuinbouw. Deze stromen bieden kansen als nieuwe grondstof voor de bouw.

Schakel tussen onderzoek en markt

TNO BioBuilt vervult een belangrijke rol tussen onderzoek, industrie en bouwpraktijk. De faciliteit ondersteunt zowel startups als gevestigde producenten, prefabbouwers en aanbieders van reststromen. Door kennis van materialen, productieprocessen en bouwregelgeving samen te brengen, kunnen innovaties sneller hun weg vinden naar de markt. Machteld de Kroon, managing director van de TNO-unit Mobility & Built Environment: "In TNO BioBuilt kunnen innovatieve oplossingen opgeschaald worden voor toepassing in de praktijk. Daarmee vormt het de ontbrekende schakel tussen technologische ontwikkeling en grootschalige toepassing en precies dat is innovatie.”

In samenwerking met de Rijksoverheid

BioBuilt is mede mogelijk gemaakt doorinvesteringen vanuit het Nationaal Groeifondsprogramma Toekomstbestendige Leefomgeving (TBL) van het ministerie van BZK en het FTO-investeringsprogramma voor toegepaste onderzoeksfaciliteiten van het ministerie van EZK. Voor de verdere opschaling van industriële, circulaire en biobased ketens werkt TNO binnen TBL samen in de opschalingsketen “Biobased bouwsystemen als nieuwe industriële standaard” en met de Nationale Aanpak Biobased Bouwen (NABB) en het Innovatie en Opschalingsprogramma voor de woningbouw (IOP).

Groepsfoto bovenaan v.l.n.r.: Tim Vermeend (Urban Climate Architects), Machteld de Kroon (TNO), Tjark Tjin-A-Tsoi (TNO), Elanor Boekholt-O’Sullivan (Ministerie Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening), Lisette Sandifort (Gemeente Zoetermeer), Anne-Lise Oltshoorn (Gemeente Zoetermeer)