Innovation Matters: TNO en Plantanious organiseren logistiek voor meer leveringszekerheid

Voor een leverancier van verse producten is sneltransport cruciaal. Zodra logistieke processen vertraging oplopen, heeft dat direct gevolgen voor klanten en bedrijfsvoering. Joost Jansen (Plantanious): “Wij maken een versproduct en daar is sneltransport heel belangrijk bij. Dat is een grote uitdaging voor ons. Dat maakt het hectisch.”

Uitdagingen logistiek

De uitdagingen waar Plantanious tegenaan loopt, staan niet op zichzelf. De hele logistieke sector heeft te maken met toenemende druk op infrastructuur, capaciteit en personeel.

“Er zijn een aantal grote uitdagingen in de logistiek. Het gaat over schaarste, fysieke infrastructuur, beschikbaarheid van energie en een tekort aan mensen. En we staan allemaal in de file. Producten komen te laat. Klanten zijn niet blij. Dus we moeten dit gewoon efficiënter en beter organiseren.”

Meer dan optimaliseren binnen de eigen keten

Veel organisaties proberen logistieke processen binnen hun eigen netwerk te optimaliseren. Maar volgens TNO ligt een belangrijk deel van de oplossing juist in samenwerking tussen bedrijven.

Onderzoek van TNO laat zien dat gedeelde logistieke netwerken beter bestand zijn tegen verstoringen en meer flexibiliteit bieden dan afzonderlijke netwerken.

Jaco van Meijeren (TNO): “Wij hebben studies gedaan waarbij we aangetoond hebben dat als partijen gezamenlijk de logistiek gaan organiseren, het oplossend vermogen in gedeelde netwerken veel groter is dan alleen in hun eigen netwerk.”

Dat vraagt niet alleen om technologische innovatie, maar ook om nieuwe manieren van samenwerken. Bedrijven moeten afspraken maken over data-uitwisseling, verantwoordelijkheden en onderling vertrouwen.

Innovatie draait om vertrouwen

Samenwerken begint met het veilig kunnen delen van informatie. Veel bedrijven zijn terughoudend om operationele gegevens beschikbaar te stellen als ze niet zeker weten wat ermee gebeurt.

Daarom werkt TNO aan oplossingen waarbij organisaties controle houden over hun eigen data, terwijl ze toch kunnen profiteren van gezamenlijke logistieke optimalisatie. Jaco: “We zijn bezig met organisatorische innovaties om keiharde afspraken te maken waar partijen vertrouwen in hebben. Dat ze data kunnen delen. Volledig veilig en volledig in lijn met de afspraken en eisen die ze zelf gesteld hebben.”

Daarnaast ontwikkelt TNO decentrale planningsalgoritmen. Daarmee kunnen bedrijven gezamenlijk plannen zonder afhankelijk te zijn van één centrale partij die alle informatie verzamelt of beslissingen neemt. “We werken aan decentrale planningsalgoritmes waarbij er geen sprake is van een regiepartij die iemand kan gaan vertellen wat hij moet doen of wat die fout gedaan heeft.”

Van inzicht naar praktijk

Voor Plantanious was het belangrijk om eerst inzicht te krijgen in de omvang van de uitdagingen en de mogelijke verbeterkansen. Daarbij speelt data een centrale rol. Joost: “TNO doet vooronderzoek. ‘Meten is weten’. Dat is voor ons natuurlijk heel belangrijk.”

Door data, kennis van logistieke systemen en praktijkervaring te combineren, ontstaat een objectief beeld van waar knelpunten zitten en welke oplossingen daadwerkelijk effect kunnen hebben.

Een belangrijk onderdeel van de samenwerking is dat innovaties niet in een laboratorium blijven hangen. TNO ontwikkelt oplossingen samen met bedrijven en toetst voortdurend of deze aansluiten bij de dagelijkse praktijk. Jaco: “Wij stemmen met elkaar af om te kijken: wat hebben ze nodig, wat willen ze en wat sluit aan bij hoe ze in de praktijk werken? Om ervoor te zorgen dat die innovaties in de praktijk ook echt waarde gaan hebben.”

Leren over sectorgrenzen heen

Hoewel de samenwerking is ontstaan vanuit een concrete vraag uit de vers- en sierteeltlogistiek, ziet Plantanious juist de meerwaarde van een bredere aanpak.

De uitdagingen rondom capaciteit, energie, infrastructuur en personeel spelen immers in vrijwel iedere logistieke keten. Door ervaringen uit verschillende sectoren te combineren, kunnen oplossingen sneller worden opgeschaald en verder worden verbeterd.

Joost: “Ze pakken het ook breed op. Dus niet alleen voor de sierteeltsector, maar ook echt daarbuiten in verschillende sectoren. Ik denk juist dat we op die manier van elkaar kunnen gaan leren.”

Samenwerken

De logistieke sector staat voor complexe uitdagingen die bedrijven niet meer alleen kunnen oplossen. Schaarste aan personeel, congestie op de weg, beperkte energiecapaciteit en hoge verwachtingen van klanten vragen om nieuwe vormen van samenwerking.

In de co-innovatie tussen Plantanious en TNO staat daarom niet één bedrijf centraal, maar het netwerk als geheel. Door logistiek gezamenlijk te organiseren, veilig data te delen en gebruik te maken van decentrale planningsmethoden ontstaat meer wendbaarheid, meer leveringszekerheid en uiteindelijk een efficiëntere logistieke keten.

Of zoals Plantanious het samenvat: “Klanten zijn niet blij als producten te laat komen. Dus we moeten dit gewoon efficiënter en beter organiseren. En TNO helpt ons daarbij.”