IBDigital

De uitdaging

Het omgaan met inflammatoire darmziekten (IBD) vraagt om continue inzichten in symptomen, ziekteactiviteit en behandelresponse in uiteenlopende zorgsituaties. De huidige benaderingen zijn grotendeels gebaseerd op traditionele, episodische klinische beoordelingen en zijn daardoor reactief van aard. Zelfs geavanceerdere oplossingen, zoals telemonitoringplatforms op basis van door patiënten ingevulde vragenlijsten, omvatten vaak uitgebreide assessments. Bovendien worden de gegevens slechts op onregelmatige momenten verzameld. Digitale biomarkers kunnen deze benaderingen aanvullen via continue monitoring in de praktijk. Zo kan de ziekte tijdiger en proactiever worden beheerst. De ontwikkeling van digitale biomarkers op het gebied van inflammatoire darmziekten (IBD) is echter complex. Er is sprake van meerdere stakeholders, gegevensbronnen en technologieën, die vaak slecht op elkaar zijn afgestemd.

Door de gefragmenteerde aard van de huidige benaderingen blijven waardevolle gegevens versnipperd, wat de mogelijkheden voor uitgebreide monitoring beperkt. Zorgverleners, farmaceutische bedrijven, MedTech-innovators, patiëntenorganisaties en onderzoeksinstellingen werken vaak langs elkaar heen in plaats van met elkaar, wat de efficiëntie vermindert en de vooruitgang vertraagt. Zonder goede coördinatie en gestandaardiseerde methodes blijft het potentieel van digitale biomarkers bij de zorg voor inflammatoire darmziekten onbenut. Patiënten met inflammatoire darmziekten ervaren een onvoorspelbaar ziekteverloop met perioden van remissie en terugval. Zij hebben enorm baat bij vroegtijdige detectie van opvlammingen en meer gepersonaliseerde behandelstrategieën. Maar dit vereist samenwerking van meerdere organisaties, waarbij diverse technologieën naadloos worden geïntegreerd.

Het project: IBDigital

IBDigital is een omvangrijk initiatief waarin diverse partners samenwerken. TNO fungeert als coördinerende en regisserende partner, die zorgverleners, MedTech- en farmaceutische bedrijven, patiëntenorganisaties en onderzoeksinstellingen samenbrengt. Het project werd gelanceerd tijdens het ECCO-congres in Berlijn in 2025, wat het startschot vormde voor een gezamenlijke inspanning om digitale biomarkers voor het managen van inflammatoire darmziekten te ontwikkelen en valideren. Deze aftrap op een toonaangevend Europees gastro-enterologiecongres onderstreepte de ambitie en reikwijdte van het initiatief en trok interesse van stakeholders op het gebied van inflammatoire darmziekten.

Het project richt zich op de ontwikkeling en evaluatie van digitale biomarkers voor het voorspellen van opvlammingen in de zorg. TNO ondersteunt de ontwikkeling van digitale biomarkers met expertise op het gebied van datawetenschap en gestandaardiseerde bewijsbenaderingen, die de analytische en klinische validatie en de gebruiksvriendelijkheid waarborgen. Een belangrijke innovatie is TNO’s Remote Data Collection Platform, dat Bring-Your-Own-Device-studies mogelijk maakt. Hierdoor kunnen patiënten hun eigen wearables en smartphones gebruiken, terwijl de datakwaliteit en -standaardisatie binnen het consortium gewaarborgd blijven. Deze aanpak houdt rekening met patiëntenvoorkeuren, vermindert de belasting en genereert robuuste, klinisch relevante gegevens.

Door meerdere partners en technologieën samen te brengen, wordt in het kader van IBDigital een samenwerkingsverband voor de ontwikkeling, validatie en implementatie van digitale biomarkers op het gebied van inflammatoire darmziekten ontwikkeld. Het project genereert klinisch relevant bewijs en maakt schaalbare, patiëntgerichte dataverzameling mogelijk via verschillende partners en technologieën, wat een nieuwe standaard zet voor digitale gezondheidsinitiatieven met meerdere partners. De regie van TNO zorgt ervoor dat alle stakeholders dezelfde doelen, methoden en tijdlijnen hanteren. Dit resulteert in een efficiënte manier van werken die voor individuele organisaties onhaalbaar zou zijn.

Toekomstperspectief

Na de afronding van de eerste fase streeft IBDigital er nu naar de validatiestudies uit te breiden naar andere zorgsituaties. Daarnaast is het doel om het framework voor digitale biomarkers toe te passen op andere inflammatoire aandoeningen die te maken hebben met vergelijkbare uitdagingen. Onder leiding van TNO wordt een implementatie-roadmap ontwikkeld, zodat de technologie na afloop van het project kan worden ingezet.

Een structurele samenwerking tussen zorgverleners, het bedrijfsleven en patiëntenorganisaties is essentieel om gevalideerde biomarkers te integreren in de reguliere klinische praktijk. De opgedane kennis zal bijdragen aan het ontwikkelen van regelgeving en vergoedingsstrategieën. Het uiteindelijke doel is de uitkomsten voor patiënten met inflammatoire darmziekten te verbeteren door middel van vroegtijdige interventie en gepersonaliseerde behandelingen, waarbij de intensiteit van de therapie wordt afgestemd op individuele ziektetrajecten.