Ons werk

Potentieel biobased bouwmaterialen en -systemen beter benutten

De markt voor biobased bouwen is flink in beweging. Biobased bouwmaterialen worden steeds vaker ingezet waar traditioneel met staal of beton wordt gewerkt. Zo leveren de eerste pioniers houten gebouwen, maar tegelijkertijd is er veel onzekerheid bij marktpartijen en blijven de investeringen achter. TNO richt zich op kennisontwikkeling en innovatie en zet zich in om de volle potentie van biobased bouwen te benutten. 

Kijk hier het webinar ‘Houtbouw in nederland: van hype naar impact’ terug

Terugkijken

We staan voor een flinke uitdaging om de klimaatdoelstellingen voor een duurzame gebouwde omgeving te halen. Het gebruik van biobased bouwmaterialen en -systemen is een van de oplossingen die hieraan kunnen bijdragen. En diverse initiatieven laten zien dat de bouweconomie al volop in beweging is. 

Door de komst van dragende elementen van biobased materialen zoals CLT (cross laminated timber) wordt biobased materialen steeds vaker toegepast op plekken waar normaal gesproken staal of beton ingezet worden. Zo doet een belangrijke ontwikkeling zich voor in een markt die zich van oudsher richt op houtskeletbouw, kozijnen, deuren en daken. Inmiddels leveren de eerste pioniers hun houten gebouwen op in Nederland.  

ONZEKERHEDEN WEGHALEN 

Ondanks de potentie is er nog veel onzekerheid bij marktpartijen en daardoor blijven de investeringen achter. Daarom doet TNO, samen met verschillende partners, onderzoek naar het optimaliseren van bouwelementen voor gebouwen die gedeeltelijk of volledig in hout worden gerealiseerd. 

Verdere kennisontwikkeling en innovatie zijn nodig om de kostprijs van biobased bouwmaterialen te reduceren en de circulaire potentie verder te versterken. Dit zal bovendien onzekerheden wegnemen, zodat er opgeschaald kan worden en biobased bouwen optimaal benut kan worden.  

BIOBASED BOUWEN - BOUWVERSNELLER 

TNO werkt binnen het innovatieprogramma ‘Biobased Bouwversneller’ samen met marktpartijen aan een grote verscheidenheid van onderzoeksprojecten rondom hout en andere biobased bouwmaterialen. We richten ons daarbij op de volgende drie onderdelen: 

  • Bouwkundige innovaties (bouwmateriaal, bouwsystemen en kostprijs);
  • Het verbeteren van rekenmethoden met betrekking tot duurzaamheid;
  • Industrialisatie en prefabricage voor opschaling.

Het programma draagt daarmee bij aan de onderliggende doelstellingen van het cluster Bouwinnovatie: Het verbeteren, versneller en verduurzamen van de bouwsector in Nederland. 

Tekst gaat verder onder afbeelding

BOUWKUNDIGE INNOVATIES

Op het gebied van bouwkundige innovaties werken we zij aan zij met aannemers, leveranciers, architecten en ingenieurs in verschillende projecten rondom drie onderwerpen: 

  • Optimalisaties van CLT-achtige producten via materiaalonderzoek (bijvoorbeeld het toepassen van zachtere houtsoorten en afvalhout in CLT), lijmverbindingen en de geometrie van de elementen; 
  • Het ontwikkelen van houten en hybride gebouwelementen (vloeren, wanden en verbindingen) die geoptimaliseerd zijn met betrekking tot eisen rondom akoestiek, brand, vocht, trillingen, draagvermogen, druksterkte, duurzaamheid en prijs; 
  • Circulair ontwerpen.

We werken aan deze onderwerpen in het state-of-the-art Bouwlab van TNO in Delft. Dit lab is volledig ingericht om de bovenstaande projecten te ondersteunen. Daarnaast worden er testen en proeven gedaan in fieldlabs (zoals de Green Village) en in bouwprojecten. 

REKENMETHODEN OPTIMALISEREN VOOR BIOBASED bouwMATERIALEN 

Hout heeft als grote voordeel dat het uit een hernieuwbare bron komt. Bossen zijn – mits duurzaam verantwoord beheerd – een onuitputtelijke bron. Dit voordeel ten opzichte van andere materialen wordt echter nog onvoldoende gewaardeerd in de huidige  duurzaamheidsystematieken, net zoals de tijdelijke CO2-opslagcapaciteit. 

Maar ook nadelen van hout, zoals het grondgebruik, worden niet meegenomen in de berekeningen. Onafhankelijkheid ontbreekt vaak nog in de maatschappelijke discussie die gevoerd wordt. TNO probeert dit samen met andere onderzoekinstellingen te doorbreken en ervoor te zorgen dat biobased materialen en andere materialen op een eerlijkere, wetenschappelijk onderbouwde wijze, met elkaar kunnen worden vergeleken. 

Om dit voor elkaar te krijgen doen we onderzoek naar verbeterde rekenmethoden waarin biobased materialen op een eerlijkere manier meegenomen worden in de milieuprestatie rekenmethoden, zoals de Milieu Prestatieberekening voor Gebouwen (MPG). 

INDUSTRIALISATIE, PREFABRICAGE & OPSCHALING 

Omdat biobased materialen licht en goed bewerkbaar zijn, lenen ze zich goed voor prefabricage. Elementen kunnen in de fabriek gemaakt worden en op de bouwplaats in elkaar gezet te worden. TNO ondersteund bedrijven bij het industrialiseren van de bedrijfsprocessen via platformtechnologie, maar ook het optimaliseren van bouwsystemen en bewerkingsprocessen. 

Vergaande industrialisatie van de bouw is een belangrijke voorwaarde om aan de grote bouwvraag in Nederland te kunnen voldoen en biobased materialen kunnen hier een belangrijke rol in spelen. 

Wil je meer weten over wat wij doen op het gebied van biobased bouwen of is jouw bedrijf wellicht geïnteresseerd om in een van de innovatietrajecten met ons samen te werken? Neem contact met ons op.  

Meer weten of samenwerken?

Wil je meer weten over wat wij doen op het gebied van biobased bouwen of is jouw bedrijf geïnteresseerd om in een van de innovatietrajecten met ons samen te werken?

Contact opnemen
TNO Insights

Houtbouw is niet alleen circulair, maar ook sneller

31 januari 2020
Het woord ‘houtbouw’ roept nostalgische beelden op. Maar anno 2020 is het dankzij Cross Laminated Timber (CLT) en robotisering mogelijk om verrassend snel een moderne prefab-woning te bouwen die grotendeels... Lees verder
Kennis

Circulaire bouw biedt kansen voor minder materiaal gebruik

Hoe vervangen we binnen een paar jaar 10 tot 20% van de toegepaste bouwmaterialen door gerecyclede materialen? En hoe bereiken we tegelijk 30% CO2-reductie door de vraag naar nieuwe materialen met 80%... Lees verder
TNO Insights

Circulaire economie: van organisch afval naar waardevolle grondstoffen

13 februari 2018
Op dit moment worden organische afvalstromen gecomposteerd, vergist of verbrand. Afvalleveranciers zouden meer willen bijdragen aan een circulaire economie en zien graag dat deze afvalstromen gebruikt... Lees verder
Evenement

Drie webinars tijdens Dutch Green Building Week

Van 21 t/m 25 september 2020 vond de tiende editie van de Dutch Green Building Week plaats. Dit is al jaren dé landelijke campagneweek voor duurzaam bouwen en ontwikkelen. In verband met de coronacrisis... Lees verder

Contact

Wouter Moorlag

  • Market Buildings
  • Infrast & Maritime

VOLG TNO OP SOCIAL MEDIA

blijf op de hoogte van ons laatste nieuws, vacatures en activiteiten

Op TNO.nl maken we gebruik van cookies. De daarin opgeslagen informatie kan bij een volgend bezoek weer naar onze servers teruggestuurd  worden.