Bodemdaling in Nederland

In grote delen van Nederland daalt de bodem door menselijke activiteit. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door het winnen van gas, olie, en zout, het verlagen van het grondwaterpeil om onze voeten droog te houden en het bouwen van woonwijken en wegen op slappe bodems. Vooral in delen van Nederland met veel klei en veen in de ondergrond is bodemdaling een probleem, omdat we het grondwaterpeil daar kunstmatig laag houden en de grond zeer samendrukbaar is. Dit leidt ertoe dat grondwater uit de poriën verdwijnt, de lagen compacter worden en aanwezige organische stof oxideert. Hierdoor worden ook nog eens grote hoeveelheden CO2 uitgestoten. Het mag duidelijk zijn dat bodemdaling maatschappelijke problemen en kosten opleveren.

Bodemdaling door menselijk ingrijpen

Welke processen veroorzaken bodemdaling, wat is de mate van daling, hoeveel broeikasgas komt hierbij vrij en hoe kunnen we voorspellen hoeveel daling er (nog) op zal treden? Door deze vragen in samenhang te onderzoeken, wordt duidelijker wat de mogelijkheden zijn om die processen te beïnvloeden.

Op landelijke schaal zijn de belangrijkste processen in de ondiepe ondergrond die bodemdaling veroorzaken: het krimpen van klei en de oxidatie en samendrukking van veen. Deze worden voor een belangrijk deel veroorzaakt door het aanpassen van het grondwaterpeil door drainage en ontwatering. Bodemdaling wordt op regionale schaal nog eens versterkt door de winning van diepe ondergrondse gas-, olie en zoutvoorraden. Lokale effecten van bodemdaling zijn het verzakken van wegen, bruggen, dijken of huizen, maar ook een vergroot overstromingsrisico van laaggelegen gebieden.

Bij wat men in de ondergrond doet of wil doen moet daarom kritisch gekeken worden naar de eventuele bodemdaling en de gevolgen daarvan. Beleid en regelgeving kunnen dan zo worden afgestemd dat de impact door bodemdaling minimaal is en dat een duurzame en veilige leefomgeving wordt bevorderd.

Onze expertise

Wij hebben kennis van de processen die bodemdaling veroorzaken in zowel de ondiepe als de diepe ondergrond. Diepe en ondiepe oorzaken van bodemdaling onderzoeken we in samenhang met elkaar, waarbij we bodemdaling kunnen ontrafelen in de verschillende oorzaken. Naast deze kennis hebben wij ook de beschikking over veel gegevens over zowel de opbouw van de ondergrond als de snelheid van bodemdaling en de hoeveelheid CO2 uitstoot die hiermee gepaard gaat. Wij meten, monitoren en modelleren bodemdaling, zodat we deze steeds beter kunnen voorspellen. In beleidsontwikkeling kunnen dan zowel de kansen als de risico’s op evenwichtige wijze worden geanalyseerd en afgewogen.

Inschatting van bodemdaling

Bij veel activiteiten in de ondergrond is het nodig om een inschatting te maken van mogelijke bodemdaling. Niet voor niets is dit een speerpunt van de Geologische Dienst Nederland. De combinatie is onze kracht: kennis en gegevens; diep en ondiep; meten, begrijpen en voorspellen. We maken zichtbaar waar en hoeveel de bodem daalt, zodat beleid daarop kan worden aangepast. Wilt u eens sparren met een multidisciplinaire blik op bodemdaling? Neem gerust contact met ons op.

Geomodelling
Contact

Dr. Peter Fokker

  • geomechanica
  • reservoir engineering
  • data assimilatie
  • bodemdaling
  • geïnduceerde seismiceit
E-mail

VOLG TNO OP SOCIAL MEDIA

blijf op de hoogte van ons laatste nieuws, vacatures en activiteiten

Op TNO.nl maken we gebruik van cookies. De daarin opgeslagen informatie kan bij een volgend bezoek weer naar onze servers teruggestuurd  worden.