Van onderzoeker bij TNO naar CEO: Jeroen Borst bouwde een internationaal bedrijf

Bij TNO geloven we dat technologische of wetenschappelijke vernieuwing pas echt maatschappelijke en economische impact heeft wanneer deze toegepast wordt in de praktijk. Door spin-offs zoals Scenexus op te richten, zorgt TNO ervoor dat baanbrekende technologieën snel en effectief hun volledige potentieel bereiken en maatschappelijke impact realiseren.

Met de technologie die TNO-spin off Scenexus aanbiedt, kunnen overheden en stadsplanners toekomstscenario's testen in minuten in plaats van weken. Van woningbouw en mobiliteit tot energie en klimaatdoelen: de technologie brengt complexe vraagstukken samen in één interactieve omgeving. De ambitie is groot: overheden helpen betere beslissingen te nemen en wereldwijd bijdragen aan veerkrachtige, leefbare steden.

Ruimte om te groeien

Toen Jeroen eind jaren negentig bij TNO begon, had hij geen ambitie om ondernemer te worden. Hij was natuurkundige, gefascineerd door modellen, data en de vraag hoe technologie maatschappelijke uitdagingen kan helpen oplossen. Wat hij wel had, was de vrijheid om nieuwe richtingen te verkennen. Die vrijheid bleek bepalend.

“Ik begon met het ontwikkelen van modellen voor luchtkwaliteit en gezondheid. Daar kwamen verkeersmodellen bij. Ik wist niet precies hoe, maar ik kreeg de ruimte om me verder te ontwikkelen.”

Hij volgde aanvullende vakken aan de TU Delft, bouwde nieuwe kennis op en combineerde verschillende disciplines met elkaar. “Dat typeert volgens mij de kracht van TNO. Niet vastzitten in een functieomschrijving, maar de mogelijkheid krijgen om expertise op te bouwen waar maatschappelijke impact om vraagt.”

Onderzoek in de praktijk

Wat begon als een onderzoeksvraag groeide uit tot een ambitieus platform waarmee overheden kunnen voorspellen wat de gevolgen zijn van nieuwe woningen, verkeersmaatregelen of investeringen in energie-infrastructuur.

Jeroen werkte samen met collega’s aan de verdere ontwikkeling van die technologie. Niet alleen als onderzoeker, maar ook als projectleider, manager en business developer. Juist die complexe combinatie van rollen bleek achteraf waardevol.

“Veel mensen zien een onderzoekscarrière en ondernemerschap als twee totaal verschillende werelden,” vertelt hij. “Maar in deze rol kreeg ik de kans om ervaring op te doen met klanten, teams, strategie en business development.” Daardoor ontstond stap voor stap een profiel dat inhoud combineerde met commercialiteit en ondernemerschap.

De vraag die alles veranderde

Toen duidelijk werd dat de technologie rijp was voor internationale groei, ontstond het idee voor een spin-off: Scenexus. Dat is toch wel even wat anders: leiden van innovaties binnen een grote organisatie of het ondernemerschap van een startup. Dat betekende voor Jeroen ook een persoonlijke verandering. De veilige route leek logisch. Hij zou de verzelfstandiging begeleiden vanuit TNO, zonder zelf over te stappen naar de spin-off.

Tot een zakelijke reis naar San Diego en een gesprek met de burgemeester hem anders naar zijn rol deed kijken. “Ik sprak met potentiële partners en klanten. De urgentie was duidelijk: steden hadden dit soort technologie nodig. Maar toen kwam ook de vraag die bleef hangen: als ik zelf niet instap in Scenexus, waarom zouden potentiële klanten dat dan doen?”

“Die vraag maakte het persoonlijk. De vraag was nu niet langer: kan deze technologie zelfstandig verder? Maar: durf ik zelf de verantwoordelijkheid te nemen?” Niet veel later zag Jeroen op een universiteitscampus een tekst op een muur:

Ships in the harbor are safe, but that is not what ships are built for.

“Ik dacht direct: dit gaat over mij.” Een appje naar huis volgde. Zijn vrouw reageerde vrijwel onmiddellijk met een duim omhoog en de woorden: “Go for it.” Nog diezelfde dag besloot hij ervoor te gaan.

Van veilige baan naar eigen bedrijf

Die stap was groter dan een nieuwe functietitel. Jeroen verruilde een vertrouwde omgeving voor een bedrijf dat zich nog moest bewijzen. Met alle onzekerheid die daarbij hoort: klanten overtuigen, een markt opbouwen, investeerders aantrekken en keuzes maken zonder het vangnet van een grote organisatie.

Wat het extra spannend maakte: hij ging niet alleen. Collega’s besloten mee te gaan en hun zekerheden ook los te laten. Voor Jeroen voelde dat bijna zwaarder dan zijn eigen keuze. Niet omdat hij twijfelde aan de technologie, maar omdat anderen hun vertrouwen mede op hem baseerden. “Dat vond ik eerlijk gezegd spannender dan mijn eigen pensioenregeling,” vertelt hij. Het laat zien hoeveel vertrouwen er was in de technologie, maar vooral ook in de mensen achter het idee.

Impact als drijfveer

Ondernemer worden was voor Jeroen nooit het oorspronkelijke plan. De drijfveer bleef dezelfde als in zijn tijd als onderzoeker: zorgen dat technologie niet op de plank blijft liggen, maar wordt gebruikt om betere beslissingen te nemen.
Scenexus is daar het resultaat van: een bedrijf dat voortbouwt op jaren onderzoek, maar nu met de snelheid en focus van een onderneming.

Zijn verhaal laat zien dat de stap van onderzoek naar ondernemerschap niet altijd begint met een groot plan. Soms begint het met een technologie die klaar is voor de markt, een vraag die je niet meer kunt ontwijken en de bereidheid om zelf risico te nemen.

Zo werd Jeroen niet ineens een ander persoon. Hij bleef onderzoeker in de manier waarop hij kijkt en denkt, maar hij werd ondernemer in wat hij durfde te doen.