Tijdmaker in beeld: Karla Rojas Martínez over TNO Traineeship

Van Mexico naar de ruimtevaart

Karla Rojas Martínez' weg naar TNO liep bepaald niet in een rechte lijn. Ze groeide op in Mexico en behaalde daar haar bachelor in marketing en communicatie. Toch miste ze verdieping. “Ik verlangde naar meer onderzoek, meer wetenschap.”

Ze vroeg een beurs aan, pakte haar koffers en verhuisde naar Nederland om natuurkunde te studeren aan Amsterdam University College. Het interdisciplinaire programma bleek perfect bij haar te passen. Ze volgde een natuurkundetraject met volop ruimte om ook vakken uit de geesteswetenschappen te volgen.

Die vrijheid om haar eigen pad te kiezen nam ze mee naar haar master Astronomie en Astrofysica aan de Universiteit van Amsterdam. Hier specialiseerde ze zich in hoge-energieastrofysica en werkte ze een jaar bij SRON aan haar scriptie over dubbele neutronensterren.

Toch zag ze zichzelf niet direct in de academische wereld. “Tijdens mijn scriptie merkte ik dat ik een team om me heen miste. Als ik terugkijk op de projecten waar ik het meest van heb genoten, was dat altijd in teamverband. Ik ben van nature iemand die graag samenwerkt.” Dat inzicht leidde haar naar het TNO Traineeship.

Innovatie in het DNA

Al tijdens haar studie bevond Karla zich het liefst op het snijvlak van wetenschap en maatschappij. Bij CERN volgde ze een zomercursus over het vertalen van geavanceerde technologieën naar industriële toepassingen. Tijdens de UvA Summer School in Vietnam werkte ze samen met studenten uit Europa en Azië aan complexe maatschappelijke vraagstukken, zoals overtoerisme en gentrificatie.

“Die ervaringen bevestigden dat ik juist enthousiast word van de verbinding tussen onderzoek en de praktijk. TNO voelde daarom als een logische volgende stap: precies tussen de academische wereld en het bedrijfsleven in.”

Wat uiteindelijk de doorslag gaf, was de mogelijkheid om zich binnen het traineeship te ontwikkelen in rollen zoals consultant en projectmanager. “Ik sprak veel mensen die al jarenlang met plezier bij TNO werken. Ze bleven nieuwe rollen en vakgebieden ontdekken. Dat stelde me gerust. Ik heb veel verschillende interesses en hier krijg ik de ruimte om die nog jarenlang verder te verkennen.”

Nieuwe focus

Karla’s eerste trainee-spot was als projectmanager bij Space Systems Engineering. De onderwerpen en samenwerkingspartners uit de wereld van de sterrenkunde waren vertrouwd, maar de focus op engineering was nieuw. “Tijdens mijn studie werkte ik met de data die uit instrumenten kwam. Ineens zat ik aan de andere kant van de tafel en hielp ik mee om die instrumenten te bouwen. Dat was een enorm waardevolle ervaring.”

Ze werkte aan verschillende projecten: van adaptieve optica voor grondgebonden astronomie tot een werkpakket voor de Einstein Telescope. De Einstein Telescope wordt de volgende generatie detector voor zwaartekrachtgolven en zal honderd keer gevoeliger zijn dan de huidige detectoren. “We ontwikkelen instrumenten die de grenzen van het mogelijke verleggen. Zelfs Einstein dacht niet dat we ooit zwaartekrachtgolven zouden kunnen meten! En nu kan dat. Zoiets blijft me iedere keer weer verbazen.”

Ook andere TNO-labs maakten indruk op haar. Tijdens een traineeproject bezocht Karla tal van faciliteiten binnen de organisatie. “Steeds weer hoorde ik: dit is de enige opstelling in zijn soort in Nederland, soms zelfs in Europa of wereldwijd. Dat bevestigde voor mij dat we hier echt werken in de voorhoede van technologische innovatie.”

Bewuste switch

Voor haar tweede plaatsing koos Karla heel bewust voor iets totaal anders. Na een eerste plek waarin ze zich richtte op twee duidelijk afgebakende projecten in vertrouwd terrein, wil ze erachter komen of haar enthousiasme voortkomt uit het vakgebied of uit de rol die ze vervulde. “Ik wil eerst antwoord krijgen op de vraag welke rol bij mij past. Daarom koos ik bewust voor iets wat bijna het tegenovergestelde is van mijn eerste spot.”

Ze werkt nu als strategieconsultant op het gebied van internationalisering en investeringspartnerschappen, binnen een defensiegerelateerd strategietraject. “Als projectmanager was ik heel gefocust op één onderwerp. Nu leer ik juist om uit te zoomen en werk ik aan allerlei verschillende initiatieven tegelijk. Het werk is strategischer en draait veel meer om het leggen van verbanden.”

Daarnaast blijft ze deels actief als projectmanager voor een grondgebonden astronomieproject op de Canarische Eilanden. “Ik werkte mee aan het voorstel en wil het project graag verder begeleiden. Daarom ben ik het gesprek aangegaan: was het mogelijk om die rol naast mijn tweede spot voort te zetten? Dat bleek gelukkig zo! Je kunt binnen TNO verrassend creatief zijn in de manier waarop je je plek vormgeeft, zolang je kunt uitleggen hoe dat bijdraagt aan je ontwikkeling.”

Dieper graven

Een van de grootste verrassingen van het traineeship voor Karla is de ruimte voor persoonlijke reflectie. “In de academische wereld ligt de nadruk vaak op prestaties en hard werken. Ik dacht dat ik mezelf goed kende. Maar eigenlijk wist ik vooral wat anderen over mijn kwaliteiten hadden gezegd. De coaches hier stellen vragen die je normaal gesproken misschien pas veel later in je carrière krijgt: wat wil ik bereiken, wat drijft mij echt en waarin wil ik groeien? Het gaat niet alleen om wie ik nu ben, maar vooral om wie ik wil worden.”

Eén TNO, veel culturen

Doordat ze in verschillende afdelingen heeft gewerkt, heeft Karla een uniek beeld gekregen van hoe TNO als organisatie functioneert. Elke unit heeft volgens haar een eigen cultuur en manier van werken. “Tegelijkertijd is er ook een gedeelde identiteit waar iedereen zich onderdeel van voelt. Waar ik ook kom, ik ontmoet mensen die oprecht enthousiast zijn over wat ze doen. Dat is best bijzonder.”

Twijfel?

Karla’s laatste boodschap is bedoeld voor iedereen die twijfelt om te solliciteren: “Je hoeft niet perfect aan te sluiten bij de onderwerpen waar TNO aan werkt om een waardevolle bijdrage te kunnen leveren. Hier is volop ruimte om jezelf te ontwikkelen. Wat er het meest toe doet, is dat je de juiste instelling hebt.”