Samen bouwen aan leefstijl als vanzelfsprekend onderdeel van zorg

Leefstijl krijgt vaste plek in de zorg

Sinds 2023 werkt de Coalitie Leefstijl in de Zorg, als onderdeel van het Integraal Zorgakkoord (IZA), aan het structureel opnemen van leefstijl in de curatieve zorg voor mensen met een klacht, aandoening of ziekte. Ruim 25 organisaties, waaronder TNO, Patiëntenfederatie Nederland, de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen, Vereniging Arts & Leefstijl en de Nederlandse GGZ, zetten zich samen in om leefstijl vanzelfsprekender te maken naast medicatie, medische ingrepen en technologie.

In 3,5 jaar tijd groeide de Coalitie uit tot een zichtbaar netwerk van zorg, wetenschap, onderwijs, patiëntenorganisaties en beleid. Waar leefstijl in 2023 vaak nog werd gezien als aanvullend of optioneel, is het onderwerp inmiddels zichtbaarder verankerd in beleid, praktijk, onderwijs, kennisontwikkeling en samenwerking tussen organisaties.

Onder coördinatie van TNO brengt de Coalitie partijen uit zorg, wetenschap, onderwijs, patiëntenorganisaties en beleid bij elkaar. Samen ontwikkelen en verspreiden zij praktische kennisproducten, ondersteunen zij implementatie in de praktijk en maken zij leefstijl beter zichtbaar en toepasbaar voor patiënten, cliënten, zorgprofessionals, opleiders, onderzoekers, bestuurders en beleidsmakers.

Wat de Coalitie Leefstijl in de Zorg in beweging brengt

De Coalitie Leefstijl in de Zorg heeft de inzet op leefstijl in en vanuit de zorg versterkt en versneld, door beter zichtbaar en toepasbaar te maken wat de professionals en organisaties in en om de zorg wel en niet kunnen doen. De meerwaarde zit niet alleen in afzonderlijke producten of activiteiten van de Coalitie, maar vooral in de combinatie van verbinden, versnellen, aanjagen en praktisch maken.

Zo ontwikkelt de Coalitie betrouwbare informatie, praktische hulpmiddelen en ondersteuning voor patiënten, cliënten, zorgprofessionals en organisaties. Met onder meer vouchers, coachingstrajecten, handreikingen, scholingen en praktijkvoorbeelden helpt de Coalitie het veld om leefstijl niet alleen te agenderen, maar ook concreet toe te passen in de zorgpraktijk.

Daarnaast is de kennisbasis versterkt met onder meer een Strategische Kennisagenda, handreikingen over methodologie, een kennisbundel en een landelijke kennisbank met meer dan 290 praktijkvoorbeelden, meer dan 200 scholingen en een gids voor de bekostiging van leefstijl in de zorg.

Door kennis, praktijkvoorbeelden en ondersteuning zichtbaar en beschikbaar te maken, is de Coalitie uitgegroeid tot een invloedrijk netwerk binnen het zorgveld. Door partijen uit zorg, wetenschap, onderwijs, patiëntenorganisaties en beleid te verbinden, ontstaat meer samenhang, minder versnippering en meer momentum rond leefstijl in de zorg.

De eerste fase heeft laten zien dat de beweging op gang is gebracht. De komende jaren staan in het teken van verdere implementatie, regionale opschaling en structurele borging binnen het zorgsysteem.

De rol van TNO

TNO heeft vanaf de start de regie en coördinatie van de Coalitie Leefstijl in de Zorg. Als onafhankelijke verbinder helpt TNO om partijen met verschillende belangen rond één gezamenlijke opgave te organiseren: leefstijl structureel verankeren in de zorg. De kracht van TNO zit daarbij niet alleen in inhoudelijke expertise op leefstijl, gezondheid, implementatie en impact, maar ook in de rol van onafhankelijke orchestrator: het verbinden van partijen met verschillende belangen rond een gezamenlijke maatschappelijke opgave.

TNO ondersteunt de Coalitie bij programmamanagement, monitoring, kennisontwikkeling en implementatie. Daarmee draagt TNO bij aan de versnelling van een gezamenlijke beweging: van zorg naar gezondheid. Juist bij een complexe systeemverandering, waarin veel organisaties nodig zijn om leefstijl structureel te verankeren, is die verbindende en organiserende rol essentieel.

In ICT & Health vertelt Hanneke Molema meer over het werk van de Coalitie en de rol van TNO.