Soort project:: Project
Thema:: Gezondheid en leefstijl

Waardegedreven gezonde gebiedsontwikkeling

Partners

Brink, Urban Sync, Rho Adviseurs, en Horizons

Hoe geef je gezondheid een volwaardige plek in gebiedsontwikkeling, niet als losse ambitie, maar als onderdeel van de kern van ruimtelijke keuzes? Juist in de praktijk blijkt dat vaak lastig. Gezondheid concurreert met andere urgente opgaven, zoals woningbouw, mobiliteit, klimaatadaptatie en energie, terwijl verantwoordelijkheden verdeeld zijn over verschillende domeinen en partijen.

Gezondheidsambities

In de praktijk zien we dat gezondheidsambities vaak verdwijnen onder druk van tijd, geld en proces. Maatschappelijke waarden worden wel benoemd, maar te weinig structureel verankerd in besluitvorming en uitvoering. De huidige aanpak is nog te vaak gericht op korte‑termijn financiële logica, terwijl de werkelijke waarde van gebiedsontwikkeling juist ligt in de brede maatschappelijke opbrengsten op de lange termijn.

Daarom is een fundamenteel andere benadering nodig: waardegedreven gebiedsontwikkeling. Niet als extra opgave, maar als nieuwe standaard. Een manier van werken waarin gezondheid en welzijn vanaf de initiatiefase richting geven aan keuzes, samenwerking en investeringen.

Praktische handreiking

TNO werkt samen met de adviesbureaus Brink, Urban Sync, Rho Adviseurs en Horizons aan een handreiking waardegedreven gezonde gebiedsontwikkeling. Deze praktische handreiking biedt projectleiders, procesregisseurs en andere betrokken professionals concrete handvatten om gezondheid en welzijn vanaf de start structureel mee te nemen in visie, samenwerking en besluitvorming:

Het helpt projectleiders en opdrachtgevers om gezondheid structureel onderdeel te maken van analyse, ontwerp en besluitvorming in de initiatieffase.
het biedt bouwstenen, modellen, processtappen en instrumenten om in de initiatiefase een stevig fundament te leggen.
het ondersteunt om complexe samenwerking te organiseren, de juiste partijen te betrekken en weerstand te overbruggen.
het leidt tot een concrete uitkomst: een Programma van Waarden, waarin gezamenlijke ambities en maatschappelijke doelen worden vastgelegd. Dit vormt de basis voor sturing, samenwerking en investeringskeuzes gedurende het hele ontwikkelproces.

Deze handreiking is daarmee geen extra instrument, maar een manier om het bestaande proces slimmer en effectiever in te richten, met gezondheid als integraal resultaat.

Meer weten?

Handreiking Waargegedreven Gezonde Gebiedsontwikkeling.

Lees meer (pdf)

Drie pijlers als kern van de verandering

Deze waardegedreven benadering steunt op drie onlosmakelijke pijlers:

We sturen niet alleen op financiële haalbaarheid, maar op brede maatschappelijke waarde. Gezondheid, welzijn en leefkwaliteit worden expliciet gemaakt en leidend in het formuleren van ambities en plannen. Dit betekent: keuzes maken die bijdragen aan betere uitkomsten op de lange termijn – voor bewoners, samenleving en economie.

Gezonde gebiedsontwikkeling vraagt om andere coalities. Niet alleen de ‘usual suspects’, maar juist alle baathouders, van bewoners en zorgpartijen tot maatschappelijke organisaties en financiers, worden vanaf het begin betrokken. Zo ontstaat gedeeld eigenaarschap, benut je kennis en voorkom je dat maatschappelijke waarden later in het proces verdwijnen.

Wat telt, wordt zichtbaar gemaakt. Door de kosten én baten over de lange termijn integraal te beschouwen, ontstaat ruimte voor investeringen in gezondheid die zich later terugbetalen in bijvoorbeeld lagere zorgkosten, hogere participatie en betere leefkwaliteit. Zo wordt de businesscase verbreed en onderbouwd.

Samen zorgen deze drie pijlers voor een kanteling: van projectdenken naar systeemdenken, van korte termijn naar lange termijn, en van sectoraal naar integraal werken.

Samenwerken aan gezonde gebiedsontwikkeling

Gezonde, waardegedreven gebiedsontwikkeling kan alleen slagen als partijen vanaf het begin de handen ineenslaan en samenwerken vanuit gedeelde waarden. De handreiking nodigt gemeenten, ontwikkelaars, maatschappelijke organisaties, financiers en bewoners expliciet uit om deze stap samen te zetten: niet ieder vanuit de eigen rol en logica, maar vanuit een gezamenlijke verantwoordelijkheid voor langjarig maatschappelijk rendement.

Met deze handreiking willen we naast een praktisch hulpmiddel, dan ook een oproep doen om samen te werken en de vervolgstappen. Of het nu gaat om het ontwikkelen van een Programma van Waarden, het organiseren van coalities, het onderbouwen van de businesscase of het toepassen van de handreiking in de praktijk. Juist door kennis, belangen en middelen te verbinden, ontstaat de ruimte om gezondheid structureel mee te nemen in keuzes en investeringen.

Neem contact met ons op

Sla navigatie over (Neem contact met ons op)

Bas Kremer

Functie:
Business Development Manager
Meer over Bas
- Standplaats:
  Leiden - Sylviusweg
- E-mail:
  E-mail Bas
Marloes van der Klauw

Functie:
Senior Consultant Orchestrating Innovation
Meer over Marloes
- Standplaats:
  Leiden - Sylviusweg
- E-mail:
  E-mail Marloes